شمارهٔ ۶۹
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر از حال و هوای خود در محیط خرابات و مستی سخن میگوید. او مانند موسی در مناجاتش ناله میزند و روزهایی که در مستی میگذراند را مبارک میداند. او به این نکته اشاره میکند که بیخود و بیخویشتن بودن را بر زهد و طاعات ترجیح میدهد. وقتی از قید خرد رها میشود، به ساختن جهان نیازی ندارد. در عین حال به نشاط و بازیگوشی در محفلهای مختلف میپردازد و به ارتباطش با ساقی و مطرب اشاره میکند. او احساس میکند که آموزههای دینی به وی نمیرسد و به نوعی به اینکه زندگیاش پر از خوشی و لذت است تأکید میکند. در انتها، با توهین به کسی که او را نصیحت میکند، میگوید که این سخنان فقط بیمحتوا هستند.
هر آن روزی که باشم در خراباتهمی نالم چو موسی در مناجات
هوش مصنوعی: هر زمانی که در محلهای نا밀 یا پرطرفدار باشم، به مانند موسی که در دعاها و مناجاتش ناله میزند، ناله و فریاد میزنم.
خوشا روزی که در مستی گذارممبارک باشدم ایام و ساعات
هوش مصنوعی: خوشا روزی که در حال شادی و نشئگی باشم و لحظات و ساعتها برایم مبارک و خوشایند بگذرد.
مرا بی خویشتن بهتر که باشمبه قرایی فروشم زهد و طاعات
هوش مصنوعی: بهتر است که بدون خودم زندگی کنم و در جایی ساده و بیادعا زندگی کنم، حتی اگر لازم باشد از عبادتها و انجام کارهای خوبم دست بکشم.
چو از بند خرد آزاد گشتمنخواهم کرد پس گیتی عمارات
هوش مصنوعی: زمانی که از محدودیتهای عقل و اندیشه رهایی یابم، دیگر به ساختن و آبادانی دنیا و امورات آن اهمیت نخواهم داد.
مرا گویی لباسات تو تا کیخراباتی چه داند جز لباسات
هوش مصنوعی: تو میگویی تا کی باید در این حال و اوضاع نامناسب بمانم، حال آنکه جز وضعیت ظاهریات، درونت چه خبر است؟
گهی اندر سجودم پیش ساقیگهی پیش مغنی در تحیات
هوش مصنوعی: گاهی در حال عبادت و سجده به پیش ساقی (شرابفروش) قرار میگیرم و گاهی نیز در حالت تحیّات و سلام به طرف خواننده (مغنی) میروم.
پدر بر خم خمرم وقف کردستسبیلم کرد مادر در خرابات
هوش مصنوعی: پدرم به میخانه وفادار شده و در آنجا مشغول گشت و گذار است، در حالی که مادرم مرا به این زندگی آشنا کرده و تربیت کرده است.
گهی گویم که ای ساقی قدح گیرگهی گویم که ای مطرب غزلهات
هوش مصنوعی: هر از گاهی به ساقی میگویم که جام را پر کن و گاهی هم به نوازنده میگویم که غزلهای زیبایت را بنوازد.
گهی باده کشیده تا به مستیگهی نعره رسیده تا سماوات
هوش مصنوعی: گاهی در حال نوشیدن باده هستم و تا غرق در مستی میشوم، و گاهی به حدی به وجد میآیم که صدایم به آسمانها میرسد.
مرا موسی نفرماید به توراتچو کردم حق فرعونی مکافات
هوش مصنوعی: من از موسی نمیخواهم که مرا به پیروی از تورات فرا خواند، زیرا آنچه که من انجام دادهام، عواقب مناسبی برای فرعونیان دارد.
چو دانی کاین سنایی ترهاتستمکن بر روی سلامی خواجه هیهات
هوش مصنوعی: وقتی میدانی که این گفتار سنایی nonsense است، دیگر نیازی نیست که روی سلام و احوالپرسی به او توجه کنی، این کار بیفایده است.