شمارهٔ ۱۹۰
هوش مصنوعی: سنایی در این شعر به اهمیت عشق و پیروی از دلدار می‌پردازد. او می‌گوید که انسان باید در جستجوی معشوق باشد و از تعلقات دنیوی دوری کند. اگر دل به دلبر عیار بدهی، باید آماده فداکاری و تحمل سختی‌ها باشی. سنایی تأکید می‌کند که داشتن امید و صبر در عشق ضروری است، حتی اگر این عشق به ظاهر سخت و پرمشقت باشد. او به جایگاه پروانه در عشق اشاره می‌کند، که برای روشنایی شمع (جانان) خود می‌سوزد و این را نشانه‌ای از عشق واقعی می‌داند. در نهایت، سنایی عشق حقیقی را نوعی مستی می‌شمارد که درک آن نیازمند هشیاری و بصیرت است.
ای سنایی دل بدادی، در پی دلدار باشدامن او گیر و از هر دو جهان بیزار باش
هوش مصنوعی: ای سنایی، دل خود را به عشق دادهای، پس به دنبال محبوبت باش. دامن او را بگیر و از هر دو جهان، دنیای مادی و ناامیدی، دوری کن.
دل به دست دلبر عیار دادن مر تو راگر نبود از عمری اندر عشق او عیار باش
هوش مصنوعی: اگر دل خود را به دست محبوب فریبا بسپاری، باید از سالها تجربه در عشق او برخوردار باشی.
بر امید آن که روزی بوس یابی از لبشگر بباید بود عمری در دهان مار باش
هوش مصنوعی: به امید اینکه روزی بوسهای از لب او به دست آورم، اگر لازم باشد، میتوانم عمری را در دهان مار بگذرانم.
چشم را بیدار دار اندر غم او زآن کجادل نداری تا تو را گویم به دل بیدار باش
هوش مصنوعی: چشمانت را در غم او بیدار و هوشیار نگهدار، چون دل تو در این مسئله خاموش است. پس به تو توصیه میکنم که با دل آگاه و روشنی باشی.
گر میی خواهی که نوشی صبر کن در صد خمارور گلی خواهی که بویی در پی صد خار باش
هوش مصنوعی: اگر میخواهی شرابی بنوشی، صبر کن تا صد خمار را تجربه کنی. اگر گلی را میخواهی که بویی خوش داشته باشد، باید دردسرت را در پی صد خار تحمل کنی.
گر نیابی خضروار آب حیات اندر ظُلَمعیب ناید زان تو در جستن سکندروار باش
هوش مصنوعی: اگر مانند خضر (نبی که آب حیات را یافت) نتوانی آب حیات را در تاریکیها پیدا کنی، ایرادی ندارد که در پی آن برنیایی؛ شبیه سکندر (پادشاه بزرگ که به دنبال کشفهای جدید بود) باش.
شمع با انوار جانان است و تو پروانه‌ایدشمن جان و غلام شمع با انوار باش
هوش مصنوعی: شمع به نور محبوبش میدرخشد و تو همچون پروانه‌ای هستی که برای او خطرناک است. سعی کن مانند شمع نورانی باشی و به محبوب نزدیک شوی.
کار پروانه‌ست گرد شمع خود را سوختنتو نه آخر کمتر از پروانه‌ای در کار باش
هوش مصنوعی: پروانه برای رسیدن به شمع و روشنایی آن خود را میسوزاند. این نشاندهندهی عشق و فداکاری است. پس تو نیز در زندگی خود باید با عشق و تلاش زیاد، به آرزوها و اهداف خود نزدیک شوی، حتی اگر در این مسیر با چالشهایی روبهرو شوی.
مستی و عشق حقیقی را به هشیاری شمرنزد نادان مست و نزد زیرکان هشیار باش
هوش مصنوعی: مستی و عشق واقعی را در چشم نادانها عیب ندان و در مقابل دانشمندان باید با هشیاری رفتار کنی.