قصیدهٔ شمارهٔ ۲۴ - در مدح بهرامشاه از زبان او
هوش مصنوعی: این شعر درباره بزرگی و مقام مردی جوانمرد و قدرت او در زندگی و برتری او در دنیا است. شاعر اشاره میکند که هر چیزی که از دهر و زمانه به او برسد، در حقیقت به او لطمه نمیزند و او همچنان در مقام خود باقی میماند. همچنین به بخشایش و شرافت انسانها اشاره دارد و بر این نکته تأکید میکند که نباید تحت تأثیر عوامل منفی قرار گرفت. شاعر خود را خازن نیک و بد میداند و به ارتباطش با خداوند اشاره میکند. در پایان، او نسبت به مقام و جایگاه و عشق به محبوبش تأکید میکند.
مردی و جوانمردی آئین و ره ماستجان ملکان زنده به دولتکدهٔ ماست
هوش مصنوعی: مردانگی و جوانمردی اصول و روش زندگی ماست و جان پادشاهان به برکت سرزمین ما زنده است.
روزی ده سیاره بر کسب ضیارادر یوزهگر سایهٔ پر کله ماست
هوش مصنوعی: در روزی، ده سیاره به خاطر کسب و کار ضیاء به سایهٔ پر کله ما مراجعه کردند.
گرچه شره هر چه شه آمد سوی شرستاز دهر برافکندن شرها شره ماست
هوش مصنوعی: با وجود اینکه هر چه به قلمرو پادشاهان و قدرتها میآید به سمت شر میرود، ما در دنیای خود اقدام به دور کردن تمام زشتیها و بدیها کردهایم.
برگ که ما از که بیجاده نترسدکه تابرهٔ کاهکشان برگ که ماست
هوش مصنوعی: برگهای درختی که از جاده بیخیال باشند، از کسی نمیترسند. برگهایی که مال ما هستند، در این دنیا هیچ ترسی از سرنوشت ندارند.
آنجا که بود کوشش شطرنج تواضعدر نطع جهان هر چه پیادهست شه ماست
هوش مصنوعی: در جایی که تلاش تو شبیه به بازی شطرنج است، تواضع در برابر دنیا هر چه که ساده و بیارزش باشد، متعلق به پادشاه ماست.
و آنجای که بخشایش ما دم زد اگر تودر عمر گنه بینی آن گه گنه ماست
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که وقتی ما در مقام بخشش قرار میگیریم و دیگران را در اشتباهاتشان میبخشیم، اگر تو در زندگی خود خطاهایی را دیدی، آن خطاها تنها به خودت مربوط میشود و ما در آنجا در مقام قضاوت نیستیم.
حقا که نه بر زندگی و دولت و دینستهر عزم که در رغم سفیهان تبه ماست
هوش مصنوعی: به واقع، هیچ تصمیمی که با وجود نادانی و بیخردی دیگران به خطر بیفتد، ارزش زندگی، حکومت و دین را ندارد.
هر عارضه کید ز خداوند بر مادر بندگی آنجا که آن عامه مه ماست
هوش مصنوعی: هر حالی که از طرف خداوند بر ما پیش میآید، نشانهای از بندگی و اطاعت ماست، جایی که همه موجودات و انسانها در کنار هم هستند و به یکدیگر وابستهاند.
ما خازن نیک و بد حقیم ز ما نیستآنجا که «بگیر» ما و آنجا که «نه» ماست
هوش مصنوعی: ما خزانهدار خوبیها و بدیها هستیم و در حقیقت، آنچه که در تصمیمگیریهایمان به عنوان «بگیر» و «نه» مطرح میشود، به ما مربوط نیست.
المنة لله که بر دولت و ملتاقلیم جهان دیده و عیوق گه ماست
هوش مصنوعی: سپاس خدا را که بر کشور و ملت سرتاسر این جهان نظارت و توجه دارد.
چشم ملکان زیر سپیدیست ز بس اشکاز بیم یکی بنده که زیر شبه ماست
هوش مصنوعی: چشمهای پادشاهان به خاطر نگرانی از یک بنده که زیر سایه ما قرار دارد، پر از اشک است.
آنکس که ملوکان به غلامیش نیرزنددر خدمت کمتر حشم بارگه ماست
هوش مصنوعی: کسی که مقام و مرتبهی بالایی دارد و به خاطر مقام خود به دیگران و خاصه به خدمتکاران توجهی نمیکند، در واقع ارزش و اهمیت کمتری دارد.
بهر شرف خود چو مه چارده هر روزپر ماه نو از بوس شهان پایگه ماست
هوش مصنوعی: برای حفظ مقام و ارزش خود، مانند ماه کامل هر روز در حال تجدید و نو شدن هستیم، همچنان که در هر بوسه از بزرگترین و نیکوترین شاهان، جای پادشاهی ماست.
از بهر زر و سیم نه بل کز پی تشریفسلطان فلک بندهٔ زرین کله ماست
هوش مصنوعی: برای طلای و نقره نیست، بلکه به خاطر مقام و عظمت پادشاهی آسمانی است که ما بندهای از آن سرزمین هستیم.
گرچه مه چرخ آمد خورشید ولیکنآن مه که به از چشمهٔ خورشید مه ماست
هوش مصنوعی: هرچند که ماهی در آسمان به شکل خورشید جلوهگری میکند، اما آن ماهی که برای ما بهتر و زیباتر از نور خورشید است، چشمهای از زیبایی وجود ماست.
باشد همه را بنده سوی عزت و ما رازلف پس گوش بت ما بنده ره ماست
هوش مصنوعی: همه افراد به دنبال عزت و مقامند، اما ما تنها به زیباییهای معشوق و عشق او توجه داریم و راه و مقصد ما در این عشق و زیبایی نهفته است.
از بهر دویی آینه در دست نگیریمزیرا که در آیینه هم از ما شبه ماست
هوش مصنوعی: ما برای دوستی و محبت نباید به آینه نگاه کنیم، زیرا حتی در آینه هم فقط تصویری از خودمان را میبینیم.
راندند بسی کامروایی سلف ماآن دور چو بگذشت گه ماست گه ماست
هوش مصنوعی: گروهی از پیشینیان ما در زمان خود خوشبختی و کامیابی زیادی را تجربه کردند، اما وقتی آن زمان سپری شد، دیگر خبری از آن کامروایی نیست.
بهرامشه ار چه که شه ماست ولیکنآنکو دل ما دارد بهرامشه ماست
هوش مصنوعی: هرچند بهرام شاه ماست، اما آن کسی که دل ما را به دست دارد، او هم شاه ماست.