قصیدهٔ شمارهٔ ۳۶ - در صفت معشوق روحانی و تجلیات نورانی
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف زیبایی و محبت معشوق می‌پردازد و بیان می‌کند که هیچ چیز و هیچ‌کس بدون وجود و عشق او معنا و ارزشی ندارد. شاعر با ابراز ناچیز بودن عقل و روح در غیاب معشوق، نشان می‌دهد که عشق او به حدی عمیق و ضروری است که تمام هستی به وجود او وابسته است. زیبایی معشوق همچون گلی است که بدون باغبان پژمرده می‌شود و برای عاشقان، عشق و چشم‌انتظاری چنان گرانبهاست که هیچ کلامی نمی‌تواند به درستی آن را توصیف کند. در نهایت، شاعر از قدرت و زیبایی معشوق می‌گوید و تأکید می‌کند که هیچ چیز نمی‌تواند با او مقایسه شود و عشق واقعی فراتر از تصورات و تعریف‌هاست.
دل بی لطف تو جان نداردجان بی تو سر جهان ندارد
هوش مصنوعی: دل بدون محبت تو هیچ ارزشی ندارد و جان بدون تو هیچ معنایی ندارد.
ناید ز کمال عقل عقلیتا نام تو بر زبان ندارد
هوش مصنوعی: هیچ عقلی به کمال نرسیده است که یاد تو را بر زبان نیاورد.
ناید ز جمال روح روحیتا عشق تو در میان ندارد
هوش مصنوعی: هرگاه زیبایی روحی در دل نباشد، روحی نمی‌تواند وجود داشته باشد، مگر اینکه عشق تو در میان باشد.
جز در خم زلف دلفریبتروح‌القدس آشیان ندارد
هوش مصنوعی: جز در پیچ و خم موهای زیبا و دلربایت، روحالقدس جایی برای سکونت ندارد.
روح ار چه لطیف که خداییستبی نطق تو خانمان ندارد
هوش مصنوعی: روح هرچند که بسیار لطیف و الهی است، اما بدون وجود تو و کلام تو، هیچ ارزشی ندارد و در حقیقت، خانمان و جایگاهی نخواهد داشت.
عقل ار چه بزرگ رهنماییستبی مدح تو آب و نان ندارد
هوش مصنوعی: عقل هرچند که هدایتگر بزرگی است، اما بدون ستایش تو ارزش و اهمیتی ندارد.
زلف تو یقین عاقلان راجز در کفن گمان ندارد
هوش مصنوعی: زلف تو به قدری زیبا و دلربا است که هیچ کس عاقل نمی‌تواند در مورد آن جز اینکه به هنگام مرگ و در کفن به یادش بیاورد، فکر کند.
روی تو رخان عاشقان راجز در کنف امان ندارد
هوش مصنوعی: چهره تو باعث می‌شود که عاشقان جز در سایه حمایت تو احساس امنیت نکنند.
بیجادت چشم بی‌دلان راجز چون ره کهکشان ندارد
هوش مصنوعی: چشم سرگشتگان عشق تو جز راهی پر از زیبایی و شگفتی ندارد.
با نور تو ماه را کلاوه‌شچه سود که ریسمان ندارد
هوش مصنوعی: با نور تو ماه را میپوشانند، اما چه فایده که هیچ بندی به آن متصل نیست.
خورشید که یافت خاک کویتهرگز سر آسمان ندارد
هوش مصنوعی: خورشید وقتی وجود خاک تو را پیدا کرد، دیگر در آسمان جایی ندارد.
گلنار که دید رنگ رویتزان پس دل بوستان ندارد
هوش مصنوعی: گلنار وقتی رنگ روی تو را دید، دیگر دل برای بوستان ندارد.
ای آنکه جمالت از گهرهاآن دارد آن که کان ندارد
هوش مصنوعی: ای آنکه زیباییات آنچنان است که از گنجینهها و جواهرات نیز بینیاز بوده و درخشندگیات به حدی است که نیازی به چیز دیگری نداری.
از یوسف خوشتری که در حسن«آن» داری و یوسف «آن» ندارد
هوش مصنوعی: تو از یوسف زیباتری که در زیبایی، نسبت به او برتری داری و یوسف به آن زیبایی دسترسی ندارد.
درد تو بر آسمان چارمجز عیسی ناتوان ندارد
هوش مصنوعی: درد تو آنقدر بزرگ و سنگین است که هیچ‌کس جز عیسی نمی‌تواند به آن رسیدگی کند.
رخسار تو قد گردنان راجز چون خم طیلسان ندارد
هوش مصنوعی: چهره تو آنقدر زیباست که هیچ گردنی نمی‌تواند به زیبایی آن خمیده شود.
با ناز و کرشمهٔ تو وصلتبامیست که نردبان ندارد
هوش مصنوعی: با زیبایی و دلربایی تو، رسیدن به وصالت ناممکن است و مثل یک دیوار بالا مانده که هیچ نردبانی برای صعود به آن وجود ندارد.
بی خوی خوش آن لطیف رویتباغی ست که باغبان ندارد
هوش مصنوعی: بدون حضور تو، زیبایی چهرهات مانند باغی است که باغبانی ندارد و از رسیدگی بیخبر است.
در عالم عشق کو نسیمیکز زلف تو بوی جان ندارد
هوش مصنوعی: در دنیای عشق، کجا میتوان نسیمی پیدا کرد که از زیباییهای تو، عطر زندگی نداشته باشد؟
با عشق تو عقل را خزینه‌شچه سود که پاسبان ندارد
هوش مصنوعی: عشق تو به قدری برایم باارزش است که حتی عقل و خرد، در برابر آن هیچ کارایی ندارند و کسی هم نیست که از آنها محافظت کند.
با دولت تو سیه گلیمیگر سود کند زیان ندارد
هوش مصنوعی: اگر با لطف و عنایت تو، کسی دچار سختی و مشکل شود، هیچ ضرری نخواهد داشت.
خوش زی که جمال این جهانینقشیست که جاودان ندارد
هوش مصنوعی: زیباییهای دنیای ما، مانند یک تصویر گذرا و ناپایدار است که هیچ گاه دوام نخواهد داشت. پس باید از زیباییهای آن لذت برد و قدردان بود.
ای از پس پرده چند گوییکز حسن فلان نشان ندارد
هوش مصنوعی: ای کسی که از پشت پرده صحبت میکنی، چه میگویی که جمال فلانی هیچ نشانی ندارد؟
چون روی نمود هر که هستیگستاخ بگو فلان ندارد
هوش مصنوعی: هر زمان که کسی با اعتماد به نفس و خودخواهی ظاهر می‌شود، به او بگو که فلانی (فلان شخص) وجود ندارد.
در بزم ببین که چون عطارددارد سخن و دهان ندارد
هوش مصنوعی: در مهمانی نگاه کن که چگونه عطارد (سیاره مرموز) درباره چیزها صحبت می‌کند در حالی که زبانی برای بیان ندارد.
در رزم نگر که همچو جوزابندد کمر و میان ندارد
هوش مصنوعی: در جنگ به دقت توجه کن که مانند دوتا ستاره، قوی و محکم ایستاده و در وسط خط و مرزهای خود جایی برای ضعف ندارد.
دارد همه‌چیز جان ولیکنانصاف بده چنان ندارد
هوش مصنوعی: همه‌چیز روح و زندگی دارد، اما انصاف این است که هیچچیز به اندازه انسان زنده و باارزش نیست.
ای آنکه ز وصف تو سناییآن دارد آن که آن ندارد
هوش مصنوعی: ای کسی که وصف تو را سنایی آنچنان بیان کرده که دیگران از بیان آن ناتوانند.
بی‌قامت خود مدارش ایراتیر تو چنو کمان ندارد
هوش مصنوعی: اگر تو خود را به خاطر قامت او زیر فشار قرار ندهی، مانند تیری بدون کمان خواهد بود که نمی‌تواند به هدف برسد.
زین گونه گرانی از سناییهرگز سبکی گران ندارد
هوش مصنوعی: اینگونه سنگینی و مشکلاتی که سنایی به آن اشاره می‌کند، هرگز نمی‌تواند سبک و کماهمیت باشد.
بلبل به میان گل چه گویدحی‌ست یکی که جان ندارد
هوش مصنوعی: بلبل در میان گلها چه سخنی میتواند بگوید، وقتی که کسی که جان ندارد، در کنار اوست.
ما طاقت عدل تو نداریمکز فصل کسی زیان ندارد
هوش مصنوعی: ما از توان تحمل عدالت تو خارجیم، زیرا در این حالت هیچ‌کس از برکناری دیگران آسیب نمیبیند.