بخش ۲۶ - کما تعیشون تموتون وکما تموتون تحشرون
هوش مصنوعی: این متن به بررسی رابطه بین نیکی و بدی و تأثیر خرد بر رفتار انسانها میپردازد. نویسنده بیان میکند که اگر انسانی رفتار نیکو داشته باشد، این نشاندهنده خرد اوست و کسی که به بدی گرفتار است، نشان از بیخردی او دارد. انسانهای خردمند، به موجب ویژگیهای خود، نمیتوانند به کارهای زشت دست بزنند و در پی کسب عزت و مقام در جهان هستند. متن تأکید میکند که گرایش به نیکی و دوری از بدی باید ناشی از عقل و شناخت انسان باشد، و در نهایت به این نکته اشاره دارد که شکرگزاری و شناخت خدا بهترین اعمال هستند.
تو اگر نیک نیکی اربدبدبدونیک تو باتو باشد خود
هوش مصنوعی: اگر تو کسی نیکوکار باشی، نیکیت به خودت باز میگردد.
چون بدی، پس بدان که بیخردی که خرد نیست رهنمون بدی
هوش مصنوعی: وقتی که بدی را انتخاب میکنی، بدان که ناپخته و بیدانش هستی؛ زیرا خرد و عقل انسان، او را از انجام کارهای بد بینیاز میکند.
هر که پروردهٔ خرد باشد کی درو فعل دیو و دد باشد
هوش مصنوعی: هر کسی که تحت تأثیر عقل و خرد قرار گرفته باشد، هرگز رفتارهای زشت و ناپسند را انجام نخواهد داد.
هر که را عز آن جهان باید دامن دل به بد نیالاید
هوش مصنوعی: هر کسی که میخواهد به مقام و بزرگی در آن جهان دست یابد، نباید دامن دل خود را به بدی و ناپاکی آلوده کند.
گر کند عقل نیکیات تلقین پس تو و بارگاه علیین
هوش مصنوعی: اگر عقل تو به انجام کارهای نیک وا دارد، پس تو هم در زمرهی کسانی خواهی بود که در جایگاههای عالی قرار دارند.
وگرت دیو رهنمای بود اسفل السافلینت جای بود
هوش مصنوعی: اگر دیو به عنوان راهنما باشد، پس مکان او در پایینترین جایگاهها خواهد بود.
ددی تو زناسپاسی توست بدی تو زناشناسی توست
هوش مصنوعی: خوبی و بدی تو نتیجه رفتار و شناخت تو از دیگران است.
گر شعارت بود سپاس و شناس این ندا آید «انت خیرالناس»
هوش مصنوعی: اگر هدف تو شکرگزاری و شناساندن نیکوکاران باشد، این صدا به تو خواهد رسید که تو بهترین انسانها هستی.