بخش ۱۱ - اندر درود دادن بر او و آل او صلّی‌الله علیه‌وسلّم
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف مقام والای پیامبر اسلام، حضرت محمد (ص)، می‌پردازد و تأکید می‌کند که هر کسی که به ستایش او بپردازد، در حقیقت به صداقت و حقایق عالم دست یافته است. نام او به قدری عظیم و با برکت است که نه تنها اندوه و سختی‌ها را از دیگران دور می‌کند، بلکه باعث آشتی و صلح در دنیا می‌شود. شاعر به ارتباط میان عقل و روح اشاره می‌کند و می‌گوید که تمامی موهبت‌ها از وجود او سرچشمه گرفته‌اند. او می‌گوید که هر کس در درگاه پیامبر (ص) همچون خاک humble باشد، به بزرگ‌ترین نعمت‌ها دست خواهد یافت و کسی که بر او تکیه کند، به بزرگی و عظمت عالم نزدیک می‌شود. همچنین اشاره‌ای به مقام شفاعت پیامبر در روز قیامت نیز وجود دارد. به طور کلی، این شعر تجلی و قدردانی از مقام والا و روحانی پیامبر اسلام است.
تا به حشر ای دل ار ثنا گفتیهمه گفتی چو مصطفا گفتی
هوش مصنوعی: ای دل، اگر در قیامت همه خوبیها و ستایشها را بگویی، در واقع همانند پیامبر (مصطفی) گفتهای.
نام او بردی از جهان مندیشحور دندان کنان خود آید پیش
هوش مصنوعی: هرگز به یاد نیاور نام او را، چون در آن صورت، زیبایانی با دندانهای درخشان نزد تو خواهند آمد.
دوزخ از نام او چنان برمدکه ز لاحول دیو جان برمد
هوش مصنوعی: دوزخ به خاطر نام او به شدت به وحشت میافتد، به گونهای که دیو بیهمانندی مانند جانش، از این ترس به دنیای دیگر پر میکشد.
هرچه خواهی درایت او دانوآنچه یابی عنایت او دان
هوش مصنوعی: هر چیزی که در زندگی بدست میآوری یا به آن میرسی، ناشی از حکمت و تدبیر اوست و هر چیزی که به تو اعطا می‌شود، ناشی از لطف و توجه اوست.
عقل از آن نامدار مشهور استکه در آن کارگاه مزدور است
هوش مصنوعی: عقل از نظر شهرت به این خاطر مشهور است که در محیطی کار می‌کند که در آن افراد ناپاک و فاسد وجود دارند.
جان از آن در میان عزّ و بقاستکه از آن روی در امید لقاست
هوش مصنوعی: زندگی و وجود انسان به آن خاطر است که از دیدن معشوق و رسیدن به او امیدوار است.
جان که آن روی را نخواهد دیدنیست جان بلکه پارگین پلید
هوش مصنوعی: اگر کسی نتواند آن روی زیبا را ببیند، در واقع آن شخص روحش نمیباشد، بلکه فقط یک جسم ناپاک و بیمعناست.
خاک او باش و پادشاهی کنآنِ او باش و هرچه خواهی کن
هوش مصنوعی: به خاک او تبدیل شو و مانند یک پادشاه زندگی کن. به او تعلق داشته باش و هر کاری که دوست داری انجام بده.
هرکه چون خاک نیست بر درِ اوگر فرشته‌ست خاک بر سر او
هوش مصنوعی: هر کسی که مانند خاک در درگاه او قرار نگیرد، حتی اگر فرشته باشد، نمیتواند در نظر او مهم باشد.
عقل چون برد شخص او را نامنفس کلی زبان کشد در کام
هوش مصنوعی: وقتی عقل انسان او را راهنمایی می‌کند، نام کلی نفس در زبان او جاری می‌شود و مانند طعمی در دهانش احساس می‌شود.
عقل کل بی‌بهاش چیز نشدتا نشد چاکرش عزیز نشد
هوش مصنوعی: عقل کامل و بینظیر هیچ ارزشی ندارد، تا زمانی که ارادت و خدمتگزاری به آن وجود نداشته باشد.
زین در ار هیچ عقل بگریزدهمچو پرده‌اش فلک برآویزد
هوش مصنوعی: از این در، هیچ عقل و اندیشهای فرار می‌کند، مانند پردهای که آسمان آن را بهسوی خود میکشد.
عقل و جان را به دولت احمداز بقا ساختند حصن ابد
هوش مصنوعی: عقل و روح را به برکت وجود احمد به دژ پایدار و جاودانه تبدیل کردند.
جوهرش چون زکان کن بگسستدر کمرگاه آسمان زد دست
هوش مصنوعی: جوهر او وقتی از بسند ز درد بر بخاست، در میانه آسمان دستان خود را دراز کرد.
ز آسمان گرچه برفراز نشدتا زمینش نکرد باز نشد
هوش مصنوعی: اگرچه آسمان نتوانست زمین را تحت تأثیر قرار دهد، اما همچنان به کار خود ادامه میدهد و از جریان زندگی باز نخواهد ایستاد.
که در آمد به جز محمد حُراز جهان تهی به عالم پُر
هوش مصنوعی: جز محمد هیچ کس به حقیقت نرسید و تنها اوست که دنیای خالی از معنای ما را پر کرد.
کیست جز وی بگو شفیع رسلبر سر جِسر نار و بر سرِ پل
هوش مصنوعی: کیست جز او که در روز محشر، شفیع پیامبران بر روی پل آتش باشد؟
گفته در گوش جانش حاجبِ بارکای شهنشه سر از گلیم برآر
هوش مصنوعی: پیام درونی به او می‌گوید که با تمام قدرت و ارادهاش از محدودههای معمولی خارج شود و استعدادهای ویژهاش را به نمایش بگذارد. او باید به توانمندیهای خود ایمان داشته باشد و از هر مانع عبور کند.
ای به یاقوت گفتن و کردنگردنان را میان جان گردن
هوش مصنوعی: ای که به زیبایی یاقوتی و گردنهای تو مانند گردنهای بلند و دلرباست، در واقع جان من در گردن تو است.
پنج نوبت زدند بر عرشتساختند از جهان جان فرشت
هوش مصنوعی: پنج بار بر ساختار آسمان دست زدند و از دنیای مادی، روحی فرشتهگون را خلق کردند.
فرش را در جهان جان گسترعرش چون فرش زیر پای آور
هوش مصنوعی: زندگی انسان در دنیا مانند فرشی است که زیر پای اوست و در عرش الهی نیز جایی ویژه دارد. این نشان میدهد که هرچند ما در این دنیا با چالشها و سختی‌ها روبهرو هستیم، اما باید به یاد داشته باشیم که وجود ما و عملکردمان در زندگی ارزشمند و مورد توجه الهی است.