بخش ۳۶ - صفة اصرار الاعداء والباغین لعنهم‌اللّٰه
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی مفاهیمی چون نیکی و بدی، دین و دنیا، و عواقب اعمال انسان‌ها می‌پردازد. شاعر بر این نکته تأکید دارد که کسی که به رفتارهای ناپسند راضی باشد، نه به دوزخ و نه به بهشت اهمیت نمی‌دهد. او بر عقل و درک انسان تأکید می‌کند و به این موضوع می‌پردازد که فرد عاقل بر کسی می‌خندد که بدون تفکر، به دنبال دنیا و خوشی‌های زودگذر است.
شاعر به خصوص بر روی واقعه عاشورا و شخصیت‌های ناپسند چون یزید و عمروعاص تأکید می‌کند و می‌گوید که کسی که از این افراد حمایت کند و به آن‌ها راضی باشد، مستحق عذاب و لعنت است. در انتها، او خود را از این افراد و اعمال آن‌ها بیزار می‌داند و بر ثنای حسین و نیکی‌های او تأکید می‌ورزد. شعر در نهایت به اهمیت نیت انسان و عواقب اقدامات او اشاره دارد.
آدمی چون بداشت دست از صیتهرچه خواهی بکن که فاصنع شیت
هوش مصنوعی: انسان وقتی از شهرت و آوازهاش دست بردارد، میتواند هر کاری که میخواهد انجام دهد، زیرا دیگر نگران نظر دیگران نیست.
هرکه راضی شود به کردهٔ زشتنزد آنکس چه دوزخ و چه بهشت
هوش مصنوعی: هر کسی که به عمل ناپسند خود راضی باشد، برای او فرقی نمیکند که به جهنم برود یا به بهشت.
مرد عاقل برآن کسی خنددکز پی خویش نار بپسندد
هوش مصنوعی: مرد دانا بر کسی می‌خندد که بهجای درک حقیقت و واقعیت، فقط به دنبال خواستههای خود و لذتهای زودگذر باشد.
دین به دنیا بخیره بفروشدنکند نیک و در بدی کوشد
هوش مصنوعی: کسی که دین خود را برای دنیا میفروشد، هرگز به خوبی و بدی توجهی ندارد و فقط به دنبال منافع دنیوی است.
خیره راضی شود به خون حسینکه فزون بود وقعش از ثقلین
هوش مصنوعی: خون حسین به قدری ارزشمند و با اهمیت است که حتی میتواند نظر شخصی راضی را جلب کند، زیرا مقام او از دو دنیای مادی و معنوی بالاتر است.
آنکه را این خبیث خال بُوَدمؤمنان را کی ابن خال بُوَد
هوش مصنوعی: اگر کسی دارای چنین ویژگیهای ناپسند باشد، چگونه میتواند به مؤمنان نسبت داشته باشد یا با آن‌ها نسبتی داشته باشد؟
من از این ابن‌خال بیزارمکز پدر نیز هم دل آزارم
هوش مصنوعی: من از این ابن‌خال ناخوشحالم، چون او به اندازهای که یک پدر میتواند آزار بدهد، مرا آزار میدهد.
پس تو گویی یزید میر منستعمروعاص پلید پیرِ منست
هوش مصنوعی: این جمله به این معنی است که شخص مورد نظر به صراحت نشان میدهد که یزید به عنوان رهبر و عمروعاص به عنوان فرد ناپاک و فاسد، در نظر او وجود دارند و او از این افراد بیزار است. به عبارتی، او نشان میدهد که با چنین افرادی مخالف است و به نوعی به دنبال راهی بهتر و پاکتر از آنهاست.
آنکه را عمروعاص باشد پیربا یزید پلید باشد میر
هوش مصنوعی: کسی که پشتیبان و طرفدار عمرو عاص باشد و از یزید پلید حمایت کند، در حقیقت، خود او نیز شخصی ناپاک و زشتکار است.
مستحق عذاب و نفرین استبد ره و بد فعال و بد دین است
هوش مصنوعی: این فرد به خاطر رفتارهای ناپسند و ناشایست خود، سزاوار عذاب و نفرین است. او در مسیر نادرست و با عملهای زشت و باورهای نادرست قدم برداشته است.
لعنت دادگر برآنکس بادکه مر او را کند به نیکی یاد
هوش مصنوعی: نفرین بر کسی که به خاطر اعمال بدش به یاد نیکی نمیافتد.
من نیم دوستدار شمر و یزیدزان قبیله منم به عهد بعید
هوش مصنوعی: من هیچ علاقهای به شمر و یزید ندارم، زیرا من از قبیلهای هستم که به عهد و پیمانهای قدیمی خود وفادار است.
هرکه راضی شود به بد کردنلعنتش طوق گشت در گردن
هوش مصنوعی: هر کسی که به بدی کردن راضی شود، خود را دچار لعنت کرده و عواقب آن به گردن خودش خواهد بود.
از سنایی به جان میر حسینصد هزاران ثناست دایم دَین
هوش مصنوعی: سنایی به میر حسین، که نمادی از بزرگمنشی و فضیلت است، هزاران بار ستایش می‌کند و این ستایشها همواره برای او باقی است.