بخش ۴ - اندر صفت مرید
هوش مصنوعی: این متن Poetry از یک شاعر خوش‌ذوق است که درباره ارزش دوستی و محبت صحبت می‌کند. شاعر با بیان اینکه عمر بدون دوستان و یاران، ارزشی ندارد، تأکید می‌کند که یک لحظه با دوستی یکتا به اندازه هزار سال ارزش دارد. او می‌گوید که عشق و دوستی موجب خوشحالی و آرامش قلب و جان می‌شود و عشق به حقیقت و صداقت را کلید وفا می‌داند. در پایان نیز به تغییر وضعیت انسان‌ها به واسطه‌ی خوبی و بدی می‌پردازد. کل پیام بر اهمیت دوستی و عشق در زندگی است.
لب چو بگشاد پیر فرزانهسایه بیرون گریخت از خانه
هوش مصنوعی: زمانی که آن عالم پیر سخن را آغاز کرد، سایه از خانه بیرون رفت.
پیر را گفتم از سرِ تحقیقای ترا ملک دین جدیر و حقیق
هوش مصنوعی: به پیر گفتم که از روی کنجکاوی و جستجو میخواهم بدانم که آیا تو صاحب دانش و حقیقت در دین هستی یا نه.
من که با تو دمی بگفتم غمبه همه عمر ندهم آن یک دم
هوش مصنوعی: من فقط یک لحظه با تو صحبت کردهام، اما این یک لحظه ارزش تمام عمرم را دارد و نمیخواهم غم و اندوهی را به خاطر آن تجربه کنم.
عمر بی دوستان نه عمر بُودعمر بی‌یار عمر غمر بُوَد
هوش مصنوعی: زندگی بدون دوستان واقعی زندگی نیست؛ عمر بدون یار و همنشین، عمری پر از غم و ناراحتی خواهد بود.
عمر با دوستی که او یکتاستیک دمی را هزار ساله بهاست
هوش مصنوعی: یک لحظه با دوستی که منحصر به فرد و استثنایی است، ارزشش به اندازهی هزار سال میارزد.
دل ز بند تو خوش بُوَد به عذابچه عجب کز نمک خوش است کباب
هوش مصنوعی: دل انسان وقتی به عشق و وابستگی کسی گرفتار می‌شود، با وجود رنج و عذاب ناشی از این وابستگی، باز هم خوشحال است. به طوری که مانند کبابی که با نمک مزهدار شده، حتی اگر درد و عذابی وجود داشته باشد، این خوشحالی را شیرینتر می‌کند.
جان ز روی تو در ارم باشددل ز تایید تو خرم باشد
هوش مصنوعی: جان من به خاطر تو سرشار از زندگی و شادابی است و دلم به خاطر حمایت و تأیید تو خوشحال و شاداب است.
چون تو در مرکز حقیقت و حدقنیست یک پادشا به مقعد صدق
هوش مصنوعی: چون تو در کانون واقعیت و در کمال خود نیستی، یک پادشاه که در جایگاه راستین خود قرار دارد، حاکم بر تو خواهد بود.
از تو صحرا حریر پوش شودوز تو نیها شکر فروش شود
هوش مصنوعی: با حضور تو، دشتها نرم و لطیف خواهند شد و نیها به جای ناله، شیرینی میفروشند.
از تو باید کلید قفل وفاسرِ صندوق صدق و دستِ صفا
هوش مصنوعی: تو باید دروازهی وفا را بگشایی و رازهای صداقت و پاکی را در صندوق دل نگهداری.
از تو بیهوش جفت هوش آمدکه هیولی برهنه پوش آمد
هوش مصنوعی: از تو بیخبر شدم و حالتی پیدا کردم که موجودی بیپوشش و خالی از هر چیزی به وجود آمد.
مردم از نیک نیک‌خو گرددباز چون بد بُوَد چنو گردد
هوش مصنوعی: وقتی افراد با خوبی و رفتارهای نیکو روبهرو میشوند، به سوی خوب شدن تمایل پیدا میکنند. اما اگر با بدی مواجه شوند، در رفتارشان تغییر میکنند و بد میشوند.