بخش ۲۹ - در متابعت نفس و هواناکردن گوید
هوش مصنوعی: این متن به بررسی تضاد عقل و نفس در انسان می‌پردازد. شاعر به استفاده از تمثیل دیو و دد اشاره می‌کند و می‌گوید که اگر انسان به نفس خود (به عنوان دیوی که او را به سمت گناه و فساد می‌کشاند) تسلیم شود، خود را به زیر سلطه آن درمی‌آورد. او اشاره می‌کند که عقل که در اصل خرد و آگاهی است، نمی‌تواند با دد و دیو (نفس و غریزه) یکی شود و از آنها دوری می‌جوید. در نهایت، شاعر به مخاطب توصیه می‌کند که با عقل خود و دوری از نفس، از خطرات و دام‌های آنها دوری کند و به کمال و آزادی حقیقی برسد. عقل و جان باید به عنوان غلامان ابدی در کنار یکدیگر باشند تا بتوانند از گمراهی‌ها فرار کنند.
ای همه ساله هم به مایهٔ دیوبوده از بهر طبع دایهٔ دیو
هوش مصنوعی: ای که هر ساله به مایه و ذات شیطانی، به خاطر طبیعت خود مانند دیو عمل میکنی.
ایزدت خواجهٔ خرد کردهپس تو خود را غلام دد کرده
هوش مصنوعی: خداوند تو را با عقل و فهم آفریده، اما تو خود را به خُلق و خوی زشت و وحشی گرایش دادهای.
آنکه زو عقل کل بود کالیوچه کند نقش نفس و مایهٔ دیو
هوش مصنوعی: کسی که به کمال عقل و درک رسیده، چه کار میتواند با تصورات و وسوسههای نفسانی و شیطانی انجام دهد؟
با دد و دیو عقل نامیزدکز دد و دیو عقل بگریزد
هوش مصنوعی: عقل با موجودات بد و شیطانی سخن نمیگوید، زیرا از آنها دوری می‌کند.
شو بپرداز خانه از خایندر ببند و ز دزد باش ایمن
هوش مصنوعی: خانهات را از خیانت خالی کن، در را ببند و از دزدی در امان باش.
از درِ بسته دیو بگریزدعقل خود با بهیمه نامیزد
هوش مصنوعی: عقل انسان با یک موجود بیخود و بیفکر ارتباط برقرار نمیکند و از درهای بسته و موانع دوری می‌کند.
نفس حسیت پنج در داردروح عقلی یکی گذر دارد
هوش مصنوعی: نفس حسی انسان دارای پنج حس است که از طریق آنها اطلاعات را دریافت می‌کند، اما روح عقلانی تنها یک راه برای دسترسی به دانایی و فهم دارد.
خانهٔ پنج در منافق راستخانهٔ یک دری موافق راست
هوش مصنوعی: خانهای که پنج در دارد، میتواند به ظاهر متفاوت و پیچیده باشد، اما در واقع خانهای که یک در دارد، ممکن است بیشتر به توافق و اتحاد نزدیک باشد.
پنج حس پنج روزه دام تواندعقل و جان تا ابد غلام تواند
هوش مصنوعی: پنج حس ما تنها در این دنیا و برای مدت کوتاهی میتوانند ما را درگیر کنند، اما روح و عقل ما وابسته و خدمتگزار چیزی بزرگتر و دائمیتر خواهند بود.