بخش ۳۹ - اندر آنکه آدمی پس از اشیاء و جهات پیدا آمد
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی تفاوتهای انسانی و حقیقت وجودی آنها میپردازد. شاعر به این موضوع اشاره میکند که عقل و شعور انسانها از همه موجودات دیگر پستتر نیست. او همچنین به این نکته میپردازد که دین و معنویت باید از بطن جسم و جان انسان بیرون بیایند، و در مراتب میان این دو، شگفتیهایی وجود دارد. به عنوان مثال، شاعر از پیوند دختر کودک و نقش او در زندگی صحبت میکند؛ که در ابتدا بازی و سرگرمی است و سپس به فرزندی تبدیل میشود. او به دقت و آگاهی انسانها اشاره دارد که باید بتوانند تفاوت بین صداها و نشانهها را تشخیص دهند، همچنان که انسانهای هشیار میتوانند بین صدای حیوانات و موسیقی تمایز ایجاد کنند.
از هوا و ز طبع در انساندعوت عقل پستر از همه دان
هوش مصنوعی: عقل در انسان کمتر از هر چیزی تحت تأثیر محیط و طبیعت او قرار دارد.
گر پس از جسم و جان درآید دیندر مراتب عجب چه داری این
هوش مصنوعی: اگر پس از آنکه جسم و جان تمام شد، دین در مراحل مختلفی ظهور کند، باید از این موضوع شگفتزده شوی؟
دختر طفل را پی پیونداولش لعبتست و پس فرزند
هوش مصنوعی: دختر بچه برای ازدواج و تشکیل خانواده ابتدا بازیچهای است و سپس میشود مادر و فرزند دارد.
نه درآید به وقت جنبش گُلگربه در بانگ وانگهی بلبل
هوش مصنوعی: در زمانهایی که جنب و جوش وجود دارد، گربه نمیتواند به آن سادگی وحشت کند، و بلبل نیز در لحظات شادابی نمیتواند آواز بخواند.
داند آنکش دلی خردمندستکه از این بانگ تا بدان چندست
هوش مصنوعی: کسی که عقل و اندیشه دارد، میداند که فاصله و تفاوت زیادی بین این صدا و آنچه بعد از آن میآید وجود دارد.
فرق دانند مردمِ هشیاربانگ خر ز ارغنون و موسیقار
هوش مصنوعی: افراد هوشیار و با درک، صدای خر و ساز نوازنده را از هم تفکیک میکنند.