بخش ۶۲ - حکایت
هوش مصنوعی: در شهر بلخ، مردی بقال بود که در دکانش شکر و گل و دیگر اقلام می‌فروخت. روزی ابلهی به دکان او آمد تا شکر بخرد. بقال برای گرفتن پول شکر، سنگ‌هایی را روی ترازو گذاشت تا مقدار شکر را اندازه بگیرد. مرد ابله بدون توجه به این کار، فکر می‌کرد که فقط شکر می‌خرد و ضرری نمی‌کند. بقال متوجه شد که ابله در حال دزدیدن گل از ترازو است و در دل می‌خندید، زیرا می‌دانست که هر کم کردن گل، به اندازه‌گیری شکر نیز آسیب می‌زند. این ماجرا نمادی است از این که چگونه افراد برای سود خود گاهی به ضرر خود و دیگران عمل می‌کنند و در نهایت خود را به خطر می‌اندازند.
بود در شهر بلخ بقّالیبی‌کران داشت در دکان مالی
هوش مصنوعی: در شهر بلخ، بقالی وجود داشت که محصولاتی فراوان و بیپایان در مغازهاش داشت.
ز اهل حرفت فراشته گردنچابک اندر معاملت کردن
هوش مصنوعی: افراد باتجربه و حرفهای در کار خود، با دقت و سرعت عمل می‌کنند و به راحتی میتوانند در موقعیتهای مختلف تصمیمات مناسبی بگیرند.
هم شکر داشت هم گِل خوردنعسل و خردل و خلّ اندر دَن
هوش مصنوعی: این جمله به توصیف تضادها و ترکیبهای مختلف در زندگی اشاره دارد. مانند این که در یک جا هم میتوان لذت شیرین شکر را چشید و هم در همانجا گِل را تجربه کرد. در واقع، اشاره به وجود عناصر متضاد مثل عسل و خردل دارد که هر دو خاصیتهای متفاوتی دارند و نشان میدهد که زندگی پر از ترکیبهای گوناگون و تضادهاست.
ابلهی رفت تا شکر بخردچونکه بخرید سوی خانه بَرَد
هوش مصنوعی: یک آدم نادان به فروشگاه شکر رفت و بعد از خرید، به سمت خانهاش حرکت کرد.
مرد بقّال را بداد درمگفت شکر مرا بده به کرم
هوش مصنوعی: مردی به بقال پولی داد و از او خواست که به خاطر سخاوتش، شکر به او بدهد.
برد بقّال دست زی میزانتا دهد شکّر و برد فرمان
هوش مصنوعی: برو به بقالی و دستت را در میزان بگذار تا برایت شکر بدهد و بر اساس دستور تو عمل کند.
در ترازو ندید صدگان سنگگشت دلتنگ از آن و کرد آهنگ
هوش مصنوعی: در ترازو، صد عدد سنگ را ندید و از این موضوع نگران و دلتنگ شد و آهنگی را آغاز کرد.
مرد بقال در ترازوی خویشسنگ صدگان نهاد از کم و بیش
هوش مصنوعی: مرد بقال برای سنجش کالاهایش از سنگهای مخصوصی در ترازوی خود استفاده میکند تا وزن دقیق را بسنجد و از اشتباهات احتمالی جلوگیری کند.
کرد از گل ترازو را پاسنگتا شکر بدهدش مقابل سنگ
هوش مصنوعی: بر اثر گل، ترازو به سنگ تبدیل شده است تا بتواند شکر را در برابر سنگ وزن کند.
مرد ابله مگر که گِل خوردیتن و جان را فدای گِل کردی
هوش مصنوعی: مرد نادان چگونه میتواند خود را به نوعی قربانی کند که فقط به خاطر گلی که بر تنش نشسته، جان و وجودش را فدای آن کند؟
از ترازو گِلک همی دزدیدمرد بقّال نرم می‌خندید
هوش مصنوعی: مردی از فروشنده، به آرامی و به طرز زیرکانهای مقداری از مواد را به طور مخفیانه برداشت کرده و در این حال با لبخندی ملایم به قضیه نگاه میکند.
گفت مسکین خبر نمی‌داردکین زیانست و سود پندارد
هوش مصنوعی: او گفت که انسان بیخبر، نمیداند که این کار برایش زیانآور است و آن را به اشتباه سود میپندارد.
هرچه گل کم کند همی زین سرشکرش کم شود سری دیگر
هوش مصنوعی: هر چه گل کم شود، از طرف دیگر، شیرینیاش نیز کمتر میشود.
مردمان جهان همه زین سانگشته از بهر سود جفت زیان
هوش مصنوعی: مردم دنیا به گونهای شدهاند که تنها به فکر سود خود هستند و از این رو، به دیگران آسیب میزنند.
خویشتن را به باد بر دادهآن جهان را بدین جهان داده
هوش مصنوعی: انسان خود را به دنیای دیگری سپرده و در نتیجه، زندگی در این دنیا را به آن جهان واگذار کرده است.