بخش ۲۱ - در صفت ارکانی و گردونی با آن جهان الدنیا قنطرةٌ فاعبروها ولا تعمروها
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تفاوت میان ظواهر و باطن جهان اشاره میکند و میگوید که دنیای مادی فقط پوستهایی بیرونی است. کسانی که به دین و معنویت دست یافتهاند، میتوانند به آسمان و زمین نزدیک شوند. اگر مردی به دین نرسد، نمیتواند به یقین دست یابد. او از نردبانهای مختلف سخن میگوید که یکی به سمت ارزشهای عالی و دیگری به دل و روح انسان میرسد. شاعر هشدار میدهد که کسی که با زمانه سازگاری نشان دهد، ممکن است از آخرت خود غافل شود. او از افرادی که در بند حرص و آز هستند، میخواهد که به جای آن به روح و جان خود توجه کنند و به درک عمیقتری از زندگی برسند.
آنچه ارکانی و آنچه گردونیستزان جهان پوستهای بیرونیست
هوش مصنوعی: هر آنچه که بنیادی و اصلی است و هر آنچه که به دنیای مادی تعلق ندارد، تنها ظاهری از آن جهان است و پوستههایی در بیرون به شمار میروند.
هرکه اندر جهان دین باشدهر دمش آسمان زمین باشد
هوش مصنوعی: هر کسی که در این دنیا پایبند به اصول دین باشد، هر لحظه زندگیاش مانند آسمان و زمین پر از برکت و آرامش خواهد بود.
مرد تا در جهان دین نرسداز گمان در ره یقین نرسد
هوش مصنوعی: انسان تا زمانی که به درک و شناخت واقعیات دینی نرسد، نمیتواند به یقین و باورهای راستین دست یابد.
نردبان سوی گل گرانها راستنردبان سوی دل روانها راست
هوش مصنوعی: نردبانی که به سمت گلهای زیبا و ارزشمند میرود، همچنان به سمت دلهای عاشق و احساساتی نیز است.
ز منی دان زمانه ساخته رابینوا خوان فلک نواخته را
هوش مصنوعی: دنیا به افرادی که به طرز خاصی ساخته شدهاند، رحم نمیکند و مانند چنگی که برای نوازش زیبا تنظیم شده، بر آنها میتازد.
خوارتر کس فلک نواخته استزانکه با او زمانه ساخته است
هوش مصنوعی: کسی که در زندگی به او ظلم شده و مورد بیاحترامی قرار گرفته، در واقع به خاطر این است که زمانه و شرایط به او کمک نکردهاند و نتوانسته است در برابر سختیها و مشکلات ایستادگی کند.
هرکه او با زمانه در سازدعقبی او را ز پیش بندازد
هوش مصنوعی: هر کسی که با شرایط زمانه وفق پیدا کند، پیشرفت بیشتری خواهد داشت و در آینده موفقتر خواهد بود.
ای در این پست مانده همچون مستشکری سوی جان و دل بفرست
هوش مصنوعی: ای کسی که در این شرایط سخت و تلخ قرار گرفتهای، مانند کسی که مست از شادی است، با محبت و عشق به جان و دل بفرست.
تو که در بندِ حرص و آز شدیهمچو زر در دهان گاز شدی
هوش مصنوعی: تو که به خاطر حرص و ذاتی خود در حال تلاش برای به دست آوردن بیشتر هستی، مثل طلا که در دهان جانوران بیارزش میشود.