بخش ۲۳ - فی ترک العادة بالمجاهدة
هوش مصنوعی: این شعر به صورت استعاری به موضوعاتی همچون میل به ثروت و مقام، و پیامدهای منفی این تمایلات می‌پردازد. شاعر از طریق تصاویری مانند "علف" و "گرگ" به چالش‌های روحی و روانی انسانی اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه انسان‌ها در تلاش برای دستیابی به مال و مل، ممکن است از خود و هویت حقیقی‌شان فاصله بگیرند. به طور کلی، پیام شعر هشدار به فردی است که در دام خواسته‌های دنیوی گرفتار شده و خطراتی که این حرکت می‌تواند برای او به همراه داشته باشد.
چکنی در کنار مادر خوآخر ای نازنین کم از دو دو
هوش مصنوعی: اگر کنار مادر خود باشی، ای عزیز، همانند دو دو (یعنی دو برابر) ارزش داری.
پای در نه به راه بی‌فریادبر خرد خوان که هرچه باداباد
هوش مصنوعی: پاهایت را در راه بدون صدا بگذار و به عقل خود گوش بسپار، زیرا هر چه باشد، همان است.
آنکه با میل مال و مُل باشدنقد در دل ز بیم ذُل باشد
هوش مصنوعی: کسی که به خاطر عشق به ثروت و داشتن امکانات وابسته است، در دل خود به خاطر ترس از خفت و ذلت، احساس ناامنی می‌کند.
به مُل و مال میل تا چه کنیالفی قد چو دال تا چه کنی
هوش مصنوعی: به اموال و داراییها چقدر تمایل داری، چون ممکن است با بیتوجهی به آنها، به جایگاهی برسید که در آن قرار نمیگیری.
تا تو ترکی همی کنی بر منهندویت نقد گشت جان می‌کن
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو با زیباییهای خود من را مجذوب میکنی، جانم به حالت ناز و نازکدلی درآمده است.
تا تو خود را نهی چو ترک محلهندویت سر گرفت زیر بغل
هوش مصنوعی: زمانی که خود را از دنیا و محیط مادّی جدا کنی، مانند فردی که دلدادگیاش را به هندوستان ترک کرده و آن را زیر بغلش گرفته است.
علف میش خود نکرده به کفگرگ را گشته همچو میش علف
هوش مصنوعی: علفی که میش به خودش نکرده، حالا در دست گرگ مانند میش شده است.
تو علف گشته مر فنا را رَوباز داده ز دست گوز گرو
هوش مصنوعی: تو به چنان مرحلهای رسیدهای که فنا و نابودی را به سادگی پذیرفتهای و به آن افتخار میکنی، مانند علفی که در دست باد رها شده است.
تو طلبکار قوت و خصم تو بازچنگ کرده به حنجر تو دراز
هوش مصنوعی: تو در جستجوی قوت و روزی هستی، ولی دشمنی که داری، با قدرت به گلوی تو چنگ انداخته و تو را تحت فشار قرار داده است.