بخش ۲۴ - فی ذمالجهال والناصحین لهم
هوش مصنوعی: شعر درباره حضرت نوح است که علیرغم عمر طولانیاش (نهصد و پنجاه سال) تنها تعداد کمی از مردم به دعوت او گوش دادند. در اینجا تاکید شده که نوح به روشهای مختلف مردم را به خدا دعوت کرد، اما تنها ۳۹ نفر به او پاسخ مثبت دادند و باقی قومش به عذاب الهی گرفتار شدند. بنابراین، شاعر به کنایه میگوید که دعوتهای او مشابه دعوتهای دیگر انبیا است و برخی از مردم همواره از پذیرش حق سر باز میزنند. همچنین از عدم پذیرش پیام حق از سوی جاهلان ناراضی است و دعا میکند که نادانی از میان برود و انسانها به دور از جهل بیفتند. در نهایت، او به عظمت یک شاه میپردازد که به دلیل عدالتش مورد ستایش قرار میگیرد.
نوح را گرچه عمر داد الهاندرین خاک نهصد و پنجاه
هوش مصنوعی: خداوند به نوح عمر طولانی داد و او در این زمین نهصد و پنجاه سال زندگی کرد.
کرد دعوت به آشکار و نهانکافران را به هر زمان و اوان
هوش مصنوعی: دعوت کافران به اسلام در هر زمان و مکان انجام میشود، هم در روشنی و هم در خفا.
خلق نشنید هیچ دعوت نوحهیچ کس قول او نداشت فتوح
هوش مصنوعی: مردم هیچگاه دعوت نوح را نشنیدند و هیچکس به وعدههای او اعتماد نکرد.
اندر آن طول عمر نهصد سالسی و نه تن ز وی شنید مقال
هوش مصنوعی: در طول عمر نهصد سال و سی و نه نفر از او سخنانی را شنیدند.
وآن دگر قوم چون زبان بگشادهمه را جملگی به طوفان داد
هوش مصنوعی: و آن گروه دیگر که صحبت کردند، همه را به طور ناگهانی در بهت و حیرت فرو بردند.
لاتذر گفت قوم را یکسرزانکه کردند زو به جمله حذر
هوش مصنوعی: قوم را هشدار میدهد که از چیزی دوری کنند، زیرا به طور کلی آن چیز آنها را به خطر انداخته است.
دعوت من چو دعوت نوحستگفتهٔ من طراوات روحست
هوش مصنوعی: دعوت من همچون دعوت نوح است؛ سخن من پر از تازگی و زندگی است.
هرکه بشنید بخ بخ او را بهوانکه نشنید خیره ما را چه
هوش مصنوعی: هر کسی که صدای ما را میشنود، باید از خوشی و لذت آن بهرهمند شود، اما برای کسی که نمیشنود، ما چه اهمیتی داریم؟
ما نمودیم راه رشد و نجاتختم کردیم بر نبی صلوات
هوش مصنوعی: ما راه رشد و نجات را نشان دادیم و آن را با پیامبری که بر او صلوات میفرستیم، به پایان رساندیم.
هرکرا این سخن پسند آمدپند را جمله کاربند آمد
هوش مصنوعی: هر کس این سخن را پسندید، به همه نکات آموزنده آن توجه خواهد کرد و از آن بهرهمند میشود.
سود کردار چه مایه اندک داشتبر همه اهل فضل سربفراشت
هوش مصنوعی: اقدامات خوب و درست چه اندازه کم ارزش بود، که نتوانست نزد همه افراد بافضیلت جایگاه و اعتبار عیانی پیدا کند.
وآنکه نشنید و گفت با دست ایننشوم زو بدین حدیث حزین
هوش مصنوعی: کسی که حرفها را نشنید و با دست من چیزی نشد، از این داستان غمگین است.
چون برش باد بود باد انگاردل از این گفت هرزه رنجه مدار
هوش مصنوعی: زمانی که بادی وزید، گویی دل از این حرفهای بیاساس خسته است و نرنجان.
یک سخن در وجود چند آیدکه همه خلق را پسند آید
هوش مصنوعی: یک حرف ممکن است به طوری بیان شود که همگان از آن خوششان بیاید و آن را بپسندند.
گر بُدی بر مزاجها تعظیمکی بُدی نص بسان افک قدیم
هوش مصنوعی: اگر بر مزاجها احترام میگذاشتی، آیا نصی مانند افک قدیم وجود میداشت؟
یارب این پندها ز نااهلانهمچو عنقا ز بد کنی پنهان
هوش مصنوعی: ای خدای بزرگ، این نصیحتها و اندرزها از افرادی ناآگاه مانند مرغی افسانهای (عنقا) دور و پنهان است.
دور کن دور زحمت جاهلدست نااهل زین سخن بگسل
هوش مصنوعی: دور کن زحمت و دردسر را از نادان و بیصلاحیت، و از این حرفها فاصله بگیر.
جان که یک دم قرین نادانیستراست خواهی دراز کن جانیست
هوش مصنوعی: اگر جان و زندگیات در یک لحظه با نادانی همراه باشد، آنگاه باید با دقت و آگاهی بیشتری به آن بپردازی.
بس کن از پند و مدح آن کس گویکه ازو دین حق گِرَد نیروی
هوش مصنوعی: بس کن از نصیحت و تعریف آن کسی که از او دین حق نیرو میگیرد.
خاندان بزرگی و شاهیملکت او را ز ماه تا ماهی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که او از نسل و تبار بزرگی است و ویژگیهای سلطنتی و فرمانروایی را در خود دارد، به گونهای که میتواند در تمام زمانها و دورانها به این ویژگیها افتخار کند.
شاه بهرام شاهبن مسعودکه بنازد ز عدل او محمود
هوش مصنوعی: شاه بهرام، پسر مسعود، به خاطر عدل و انصاف او ستایش میشود و به همین دلیل به او افتخار میکنند.