غزل شمارهٔ ۴۴
هوش مصنوعی: شعر به توصيف حس دل‌تنگی و ناکامی شاعر می‌پردازد. شاعر به باده و مشروب اشاره می‌کند که در دور غم و اندوهش هیچ شادی‌ای به او نمی‌دهد. او به زیبایی و جذابیت معشوق می‌نگرد و می‌گوید که با وجود زحماتش، به خواسته‌هایش نرسیده است. غم‌های او نیز در زندگی‌اش تأثیر دارند، ولی او سعی می‌کند که از آن‌ها نرنجد. در نهایت، با یادآوری وعده‌های گذشته و عدم تحقق آن‌ها، اشاره می‌کند که همیشه در زندگی لحظات شرم و ناامیدی وجود داشته است.
باده در دور غمت بسکه نشاط افزا نیستپنبه را نیز سر همدمی مینا نیست
هوش مصنوعی: شراب در دوری تو چنان شاداب نیست که حتی پنبه را هم یارای همنشینی با مینا ندارد.
می‌نمایند مه عید به انگشت، به همسوی ابروی تو میل مژه‌ها بیجا نیست
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به زیباییها و جذابیتهای چهره معشوق اشاره می‌کند. او می‌گوید که مانند ماهی که در عید به نمایش میگذارند، ابروهای معشوق نیز زیبا و جالب هستند و حرکات مژههای او به طور طبیعی به سمت ابروهایش میرود، که همه اینها به زیبایی او افزوده است.
هیچ ازین دیدهٔ خونابه گشادیم نشدچکنم گوهر مقصود درین دریا نیست
هوش مصنوعی: با چشمانی که از اشک پر شده، هیچ چیزی نمیبینم. از خودم میپرسم که آیا این دریا، جواهر مورد نظر مرا در خود دارد یا نه.
لب ز هم وانشود تا ز می‌اش پر نکنمشیشه‌سان غلغل نطقم بجز از صهبا نیست
هوش مصنوعی: هرگز لبهایم از هم باز نمیشود تا زمانی که نتوانم شیشه را پر کنم. صدای نطق من جز صدای شراب نیست.
هوش دادم به صبا بوی تو نگرفته هنوزتا نگویند که مجنون تو خوش سودا نیست
هوش مصنوعی: به نسیم گفتم که بوی تو را هنوز نیاورده است، تا کسی نگوید که مجنون تو حالت خوشی ندارد.
گر ندارد غم ما دهر، نرنجیم ازوزانکه در خاطر ما نیز غم دنیا نیست
هوش مصنوعی: اگر دنیا غم ما را نداشته باشد، ما هم از آن ناراحت نخواهیم شد؛ چرا که در دل ما نیز غم دنیا وجود ندارد.
آخر دور فلک شد، به کدورت خو کنبادهٔ صاف دگر در ته این مینا نیست
هوش مصنوعی: زمان به پایان خود نزدیک شده است، بنابراین به سختیها و مشکلات عادت کن، زیرا دیگر در انتهای این ظرف، شراب زلال و خالصی وجود ندارد.
یک به یک وعدهٔ او را همه دیدیم کلیمنیست یک روز که شرمندهٔ صد فردا نیست
هوش مصنوعی: هر یک از ما وعده‌های او را به وضوح مشاهده کردیم؛ کلیم، یعنی موسی، در روزی نیامده که از وعدههایش نسبت به فرداها شرمنده باشد.