غزل شمارهٔ ۱۰۹
هوش مصنوعی: شاعر در این اشعار از درد و رنج ناشی از دوری محبوب صحبت می‌کند. او اشاره می‌کند که اگرچه کوه و طاقت دارد، اما جدایی باعث شده که مانند کسی باشد که تیشه‌ای در دلش وجود دارد. او ناله و اشک خود را به یاد محبوب نازنینش می‌ریزد و می‌گوید که هر کجا می‌رود، اشک‌هایش او را همراهی می‌کنند. شاعر همچنین به این نکته اشاره می‌کند که اگرچه ممکن است گناهی نکرده باشد، ولی دلش همچنان پر از اندوه و ناکامی است. در نهایت، احساساتی از قبیل شوریدگی و ناخرسندی را در مقابل عشق و جدایی ابراز می‌کند.
کوهکن تعلیم خارا سفتن از استاد داشتهر چه کردار از کاوش مژگان شیرین یاد داشت
هوش مصنوعی: کوهکن، یعنی کسی که در کوهنوردی مهارت دارد، از استادش آموخته که چگونه سنگ را محکم کند. او هر چه که در دستانش است، از جستوجو و بررسی دنیای شیرین ذهنتش به خاطر دارد.
کوه طاقت بودم اما تا فراقت رو نمودهر سو مویم تو گوئی تیشه فرهاد داشت
هوش مصنوعی: من مثل کوهی مقاوم بودم، اما وقتی که جدایی تو آشکار شد، هر جا را نگاه میکنم، انگار تیشه فرهاد در دست دارم و همه جا را خراب می‌کند.
تخم اشکی از برای دیده ما واگذاراینچنین خواهی دیار درد را آباد داشت
هوش مصنوعی: اگر میخواهی چشمهای ما پر از اشک نشود، پس اینقدر به خاطر درد و رنج ما مهربانی کن تا بتوانیم به زندگیامان ادامه دهیم و آن را آباد سازیم.
میل هر جانب که کردم سیل اشکم برده استکی سلیمان اینچنین حکم روان بر باد داشت
هوش مصنوعی: هر کجا که تمایل دارم و میروم، سیل اشکهایم مرا میبرد. آیا سلیمان هم چنین قدرتی در حکمرانی و کنترل سرنوشتش داشت که اینگونه بیتاب و ناتوان بود؟
گر کلیم افتاد مقبول درش پردور نیستهم سر شوریده بودش هم دل ناشاد داشت
هوش مصنوعی: اگر کلیم (حضرت موسی) در آنجا مورد پذیرش قرار بگیرد، نشاندهندهی این است که در آنجا جای دوری نیست. هم او دلی پریشان داشت و هم روحی آشفته.