غزل شمارهٔ ۱۵۸
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تأملات عمیق خود درباره زندگی و هنر می‌پردازد. او از زیبایی‌ها و زینت‌های دنیای هنر صحبت می‌کند و بیان می‌کند که زیبایی واقعی در باطن و دلی خالص نهفته است. شاعر حسرت بر دل خود را بیان می‌کند و از عدم همدردی دیگران در دردها و زخم‌هایش گلایه دارد. زندگی و عشرت‌ها برای دیگران است و او خودش را در میان غم و اندوه می‌یابد.
شاعر می‌گوید که هیچ مرهمی پیدا نکرده و به این نتیجه می‌رسد که منبع رنج‌ها و مشکلاتش به دریا و گوهر پروری برمی‌گردد. او به انصاف و خودآگاهی اشاره می‌کند و اعتقاد دارد که هر کس باید ابتدا به نقص‌های خودش پرداخته و از آن عبرت بگیرد. در پایان، شاعر به پیچیدگی‌های تفکر و مفهوم‌سازی اشاره می‌کند و به قدرت اندیشه بر سخن می‌پردازد. در مجموع، شعر تأملی است بر زیبایی، درد، و جستجوی حقیقت در زندگی.
دل بزیب و زینت دوران هنرپرور نبستغیر نقش بوریا بر خویشتن زیور نبست
هوش مصنوعی: دل در زیبایی و هنر زمانه تاب نمیآورد و تنها چیزی که به خود آرایش می‌کند، نقش سادهی بوریا است.
تا دلم در کنج غم بر حال زار خود نسوختهمنشین بر زخم من مرهم زخاکستر نبست
هوش مصنوعی: تا زمانی که دلم از غم و اندوه خود نسوخت، کسی برای درمان زخمهایم از خاکستر نگذاشت.
کاروان ها بار عشرت بست بهر دیگرانرنگ بر رویم سپهر از گردش ساغر نبست
هوش مصنوعی: کاروانها برای شادی و خوشی دیگران بار میزنند، اما من به خاطر چرخش روزگار، رنگ و حال خوشی بر چهرهام نمیگذارم.
از علاج چاکهای سینه دل برداشتمزانکه مرهم هیچکس بر روزن مجمر نبست
هوش مصنوعی: از درمان زخمهای دل خسته شدم، زیرا هیچ کس نتوانسته است بر این درزهای درد مرهمی بگذارد.
شوربختی حاصل دریا ز گوهر پروریستاز سخن سنجی جزین طرفی سخن پرور نبست
هوش مصنوعی: بدبختی ناشی از دریا به خاطر پرورش گوهرهایش است و از کسی که فقط به گفت و گو می‌پردازد، بهرهای نمیتوان برد.
صاحب انصاف را باشد نظر بر نقص خویشبر رخ پروانه کس در هیچ بزمی در نبست
هوش مصنوعی: انسان عادل و با انصاف همیشه باید به نواقص خود توجه کند و در هیچ جمع یا میهمانی نباید به دیگران نگاهی کنایهآمیز داشته باشد.
چشم می بندیم از هر جا که باید بست دلدام شیطان تعلق طرفی از ما بر نبست
هوش مصنوعی: ما چشممان را از هر جایی که لازم است میبندیم و دلمان به دام شیطان گرفتار نمیشود.
صید معنی را کلیم از رشته پرتاب فکرهیچ صیاد سخن از بنده محکم‌تر نبست
هوش مصنوعی: کلیم به شکار مفهومها پرداخته و می‌گوید هیچکس نمیتواند به اندازه من به درستی و قاطعیت از سخنهای دیگران استفاده کند.