غزل شمارهٔ ۲۶۵
هوش مصنوعی: این شعر درباره عشق و درد و حسرت است. شاعر به این نکته اشاره می‌کند که شانس و مقدر به او زلف محبوبش را داده و این عشق او را در خواب و خیال غرق کرده است. معشوق در نهایت به خاطر خودخواهی و پوشیدگی‌اش، شبیه به حبابی در آب می‌ماند. شاعر احساس می‌کند که به شدت تحت تأثیر این عشق قرار گرفته و با وجود اینکه به دنبال آرامش است، عشق او را بیشتر دچار اضطراب و درد می‌کند. او به مغان (پیران) اشاره می‌کند که همیشه به خاطر اعمال انسان‌ها جزا می‌دهند و تأکید می‌کند که حتی توبه کردن هم نمی‌تواند از عذاب عشقش بکاهد. در نهایت، شاعر به احساس بی‌پناهی و وابستگی‌اش به شراب و عشق اشاره می‌کند، نشان‌دهنده‌ی عدم توانایی او در جدا شدن از این احساسات است.
دانسته بخت زلف ترا انتخاب کردچندان که شب دراز شد او نیز خواب کرد
هوش مصنوعی: سرنوشت، زلف تو را برگزیده است، به حدی که وقتی شب طولانی شد، او نیز به خواب فرو رفت.
ای دل به پشت گرمی اشک اینقدر مسوزخونابه کی تلافی سوز کباب کرد
هوش مصنوعی: به خاطر حمایت اشکهایت، ای دل، اینقدر خودت را آزار نده، که وقتی خونت به لب رسید، استرس و درد را جبران کنی.
سیری نداشت نرگست از خون ما چه شدبیمار را طبیب مگر منع آب کرد
هوش مصنوعی: نرگس بیمار، به خاطر خون ما هرگز سیر نمیشود. آیا پزشک میتواند بیمار را درمان کند، مگر اینکه او را از آب محروم کند؟
معشوق اگرچه پرده نشین شد نهان شدغیرت به روی آب نقاب از حباب کرد
هوش مصنوعی: معشوق هرچند که در حجاب و پنهان شده، اما غیرت و شجاعت او باعث میشود که جلوهاش مثل آب روی یک حباب، نمایان شود.
دایم چو شیشه باده به تکلیف خورده‌ایماکنون مرا تغافل ساقی کباب کرد
هوش مصنوعی: ما همیشه مانند شیشهای هستیم که در شرایط سخت قرار گرفتهایم. حالا نوشیدنیام به دست ساقی باعث شده تا من به غفلت بیفتم و تحت تاثیر قرار بگیرم.
پیر مغان جزای عمل زود می‌دهدتا توبه کرده‌ام به خمارم عذاب کرد
هوش مصنوعی: پیر مغان به سرعت نتیجه کارها را میدهد، چرا که وقتی توبه کرده‌ام، عذابهای ناشی از مشروبخواری هنوز بر سر من است.
کلک سخن طراز، رگ خواب بخت بودزآن دام که من گرفتمش آهنگ خواب کرد
هوش مصنوعی: نخستین نکته در بیان سخن، توانایی کنترول و هدایت بخت و سرنوشت است. مانند این است که من با مهارت خاصی توانستم خواب و آرامش را از او بگیرم و به سمت هدفم هدایتش کنم.
دایم کلیم چون مزه از می جدا نباشما را چو بخت شور طفیل شراب کرد
هوش مصنوعی: در هر لحظه مانند کلیم، از طعم شراب جدا نباش، چرا که بخت بد ما به خاطر می باشد.