غزل شمارهٔ ۳۲۱
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به موضوعاتی چون فقر، غم، و اندوه زندگی می‌پردازد. او به زیبایی می‌گوید که نباید به زیبایی‌ها و نازها دل ببندیم، زیرا مانند برگ‌های ریخته، ناپایدارند. اشاره می‌کند که غم‌های روزگار بر دل‌های ما نمی‌نشیند و لباس فقر به همگان نمی‌پوشد. همچنین، بیان می‌کند که درد به شرطی خوشایند است که انسان در آن تنها نباشد و ارتباطی با دیگران داشته باشد. در نهایت، افسوس از روزهای تیره و غم‌انگیز زندگی را با کلمات دل‌نشین و استعاره‌های پویا بازگو می‌کند.
مرا مسوز که نازت ز کبریا افتدچو خس تمام شود شعله هم ز پا افتد
هوش مصنوعی: مرا عذاب نده، زیرا اگر زیبایی و ناز تو از مقام والای خود پایین بیفتد، مانند آن است که آتش به پایان میرسد و خاموش میشود.
غمِ زمانه ، ز ما بیدلان ندارد ننگ،بسان دزد که در خانه گدا افتد
هوش مصنوعی: غم و اندوه این روزگار برای ما بیدلان ننگی ندارد، درست مانند دزدی که به خانه یک گدا میافتد.
لباس فقر بزاری نصیب هر کس نیستخوشا تنی که بر آن نقش بوریا افتد
هوش مصنوعی: پوشیدن لباس فقر برای هرکسی مقدر نیست، خوشا به حال کسی که بر تنش نشانههای کمبود و سادگی وجود داشته باشد.
دلم ز همرهی اشک وانمی ماندنه آتشی است که از کاروان جدا افتد
هوش مصنوعی: دل من از همراهی با اشک خالی نمیشود، چون این اشک آتشی نیست که از کاروان بیفتد و دور شود.
تلافی ار نکند روزگار عقده گشاستگره ز هر چه گشاید بکار ما افتد
هوش مصنوعی: اگر روزگار تلافی نکند، فرصتی برای برطرف کردن مشکلات فراهم میشود و هر کاری که پیش برود، به نفع ما خواهد بود.
بغیر دیده که از گریه آب و تابش رفتکه دیده ز آب روان خانه از صفا افتد
هوش مصنوعی: به جز چشم، هیچ چیزی از شدت گریه و اشک نتواند به آن حالت و زیبایی برسد، زیرا که چشمی که از اشک روان پر شده، دیگر از صفا و روشنی خالی میشود.
چو قرعه در بدنم استخوان شکسته شودز ضعف گر بسرم سایه هما افتد
هوش مصنوعی: اگر در بدنم استخوانی بشکند و من از شدت ضعف بیفتم، مجنون میشوم و سایه جنون بر سرم خواهد افتاد.
کشنده تر ز مرض منت طبیبان استخوشست درد بشرطی که بیدوا افتد
هوش مصنوعی: درد انسان قابل تحملتر از تنگنظری و مشکلات ناشی از رفتار پزشکان است، به شرط اینکه فرد دچار بدبینی و ناامیدی نشود.
حریص چشم طمع دارد از کریم و لئیممگس بخوان شه و کاسه گدا افتد
هوش مصنوعی: چشم طمع به هر دو گروه دارد، نه تنها به افراد بزرگ و بخشنده (کریم)، بلکه به افراد نادان و بخیل (لئیم) هم. اکنون به مگس فکر کنید که به دنبال غذا و نعمتها میگردد، بدون اینکه به مقام و ارزش آنها توجه داشته باشد و در نهایت، ممکن است به گدایی بیفتد.
اگر حمایت فقرش کند سپردارینمی گذارد کاتش ببوریا افتد
هوش مصنوعی: اگر فقر او را یاری کند، سپردن مشکلات زندگی به دست او، نمیگذارد که آتش او به خاک بیفتد.
سیاه روزی ما رنگ بست خواهد شدکلیم اگر بمن آن چشم سرمه سا افتد
هوش مصنوعی: اگر آن چشمان زیبا به من نگاه کنند، روزهای تاریک و دشواری که پشت سر گذاشتهام، همه روشن و زیبا خواهند شد.