غزل شمارهٔ ۳۳۳ - در مدح شاه‌جهان
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به شدت از دوری معشوق و هجران او رنج می‌برد. او می‌گوید که دلش طاقت دوری را ندارد و حتی اگر با دنیا سیراب شود، باز هم نمی‌تواند از فکر معشوق بگذرد. شاعر به شدت تحت تأثیر آتش عشق و یاد معشوق است و می‌گوید که این آتش مانند شعله‌ای است که او را به سرحد نابودی می‌رساند. او احساس می‌کند که دیگران حال او را درک می‌کنند و بیان می‌کند که ظاهرش به خاطر این ملامت و هجران خراب شده است. شاعر همچنین به اشک‌ها و غم‌هایش اشاره می‌کند و در نهایت امیدوار است روزی که این شب‌های سیاه و هجران به پایان برسد، فرا برسد. در انتها، او به مخلوط شدن خاک پای معشوق با سرنوشتش اشاره می‌کند.
دل را کی آن طاقت بود کز فکر جانان بگذردبا یک جهان لب‌تشنگی از آب حیوان بگذرد
هوش مصنوعی: دل چگونه میتواند از یاد محبوب بگذرد، در حالی که با وجود تمام دنیا، تشنهاست و نمی‌تواند از آب حیات دل بکند؟
من راه هجران را بخود هرگز نمی دادم ولیآتش ره خود واکند چون از نیستان بگذرد
هوش مصنوعی: هرگز حاضر نبودم که به راه جدایی بروم، اما آتش دل که برپا میشود، مسیر خود را پیدا می‌کند، درست مانند اینکه وقتی از نیستان عبور می‌کند، شعلهها به جهتی میروند.
هر کس که بیند حال من داند که هجران دیده امآری خرابی ظاهرست آنجا که طوفان بگذرد
هوش مصنوعی: هر کسی که حال من را ببیند میفهمد که من از جدایی رنج میبرم. آری، وقتی طوفان بگذرد، ویرانی و خرابشدن در آنجا مشهود است.
بیتو سر شکم بر کنار از بسکه ریزد چشم تردامان من گر بفشری آب از گریبان بگذرد
هوش مصنوعی: چشمهایم آنقدر اشک میریزند که اگر به دور از خودم بخواهم سر را به دیوار بزنم، آب اشکهایم از گریبانم عبور می‌کند.
هر موی بر اعضای من کوکو زند چون فاختههر گاه در دل یاد آن سر و خرامان بگذرد
هوش مصنوعی: هر تار موی من به گونهای میخواند که انگار فاختهایست که هر بار یاد آن چهره زیبا و دلربا به ذهنم میرسد.
خواهم شب و روز توی خورشید و ماه روشنیکاین تیره‌روزی بس شود شب‌های هجران بگذرد
هوش مصنوعی: من میخواهم هر روز و شب در نور خورشید و ماه زندگی کنم تا این روزهای تاریک به پایان برسند و شب‌های دوری و جدایی به سر آید.
خاک ره شاه‌جهان تاج سر خود می‌کنمتا فرق بخت من کلیم از اوج کیهان بگذرد
هوش مصنوعی: من خاک راه پادشاه جهانی را به مثابه تاج سر خود قرار میدهم تا سرنوشت من از اوج آسمانها عبور کند.