غزل شمارهٔ ۴۰۱
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به بیان احساسات عمیق و درونی خود می‌پردازد. او از انتظار و دلتنگی صحبت می‌کند و اینکه خود را در شرایط سختی می‌بیند. اشاره می‌کند که آنچه برای او اتفاق می‌افتد، تنها درد و ناامیدی است. شاعر به تضادهای دینی و دنیوی اشاره دارد و از بی‌اعتباری و خوار شدن خود در جامعه می‌گوید. او بحث از عشق و شور و طغیان اشک می‌کند و نشان می‌دهد که عشق او را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. در نهایت، شاعر به فقر و تهی بودن ظاهری اشاره می‌کند و از زیبایی درونی و معنوی خود دفاع می‌کند. او از دیگران می‌خواهد که از زندگی و شرایط او قضاوت نکنند و نشان می‌دهد که هر کس بار خود را دارد که باید تحمل کند.
دیده را کردی سفید، از انتظار ما مپرسصبح ما را دیدی، از شب‌های تار ما مپرس
هوش مصنوعی: چشمانت را روشن کردهای، اما از حال و روز ما نپرس. اگر صبح را دیدی، از شب‌های تار و ناامیدی ما سوال نکن.
آنچه می‌افتد به دام ما به غیر از رخنه نیستطالع رم‌کرده بنگر از شکار ما مپرس
هوش مصنوعی: هر چیزی که به دام ما می‌افتد، جز آسیب و زخم نیست. سرنوشت رم گشته را ببین و از دستاورد ما سوال نکن.
دین و دنیاباز و عالم‌سوز و سامان‌دشمنیمزهره را می‌بازی، از خَصل قمار ما مپرس
هوش مصنوعی: ما در دنیا و دین با هم درگیر هستیم و به خاطر این موضوعات، به خود و دیگران آسیب میزنیم. زمانی که قلب و ارادهی ما در حال رقابت و چالش است، نباید از ویژگیهای این بازی قمار سوال کنی.
خوارتر از شیشهٔ خالی به بزم باده‌ایمعزتی گر بود رفت، از اعتبار ما مپرس
هوش مصنوعی: ما در میانسالی و بزم نوشیدنی، از چیزی بیبهرهایم و اگر زمانی عزتی بوده، دیگر نیست. پس در مورد ارزش ما سوال نکن.
ما نمی‌گوییم کز هر کس چه‌ها برداشتیمبردباریها ببین، اما ز بار ما مپرس
هوش مصنوعی: ما نمی‌گوییم که از هر کسی چه چیزهایی یاد گرفتیم و چه تجربیاتی داشتیم. فقط صبر و بردباری ما را ببین، اما از مشکلات و دشواریهای خودمان نپرس.
ما نه از رُستای عقلیم و نه از شهر جنونبی‌وطن چون گردبادیم از دیار ما مپرس
هوش مصنوعی: ما نه اهل عقل هستیم و نه از دیار جنون، بدون وطن و سرزمین مانند گردباد میچرخیم، پس از سرزمین ما سؤال نکن.
می‌دهد طغیان اشک ما خبر از شور عشقگل به دامن بنگر و از خارخار ما مپرس
هوش مصنوعی: طغیان اشکهای ما نشاندهنده عشق شدید ماست. به گل در دامن نگاه کن و از زخمهای ما نپرس.
با وجود خاک پایش توتیا دیدن نداشتاز عرق‌ریزی چشم شرمسار ما مپرس
هوش مصنوعی: با وجود اینکه خاک پای او را میدید، اما از شرم و عرق‌ریزی چشمان ما که از خجالت بودند، نباید سوال میکنی.
با گلشن گر زینت رنگست از بو مفلس استای کلیم از برگ و سامان بهار ما مپرس
هوش مصنوعی: اگر گلشن به خاطر زیباییاش رنگارنگ است، بدان که آن فقط به خاطر عطر و بویش با ارزش نیست. ای کلیم، از چیدمان و زیبایی بهار ما سؤال نکن، چرا که در حقیقت، چیز دیگری از آن وجود دارد که مهمتر است.