غزل شمارهٔ ۴۰۵
هوش مصنوعی: این شعر درباره درد و رنج ناشی از عشق و انتظار است. شاعر به توصیف زخم‌های دل و شوق دیدار محبوب می‌پردازد. او از تاثیر چهره محبوب بر دل و جانش سخن می‌گوید و اشاره به دعا و خواسته‌هایش از خداوند برای بهبودی دارد. شاعر به ناکامی‌های خود در عشق اشاره می‌کند و حسرت می‌خورد که حتی در بهار نیز نمی‌تواند از غم و اندوه خود رهایی یابد. او در نهایت به تنهایی و ضعف خود اعتراف می‌کند و از این وضعیت غم‌انگیز ابراز ناتوانی می‌کند.
نهد مرهم به زخم شانه جعد زلف غمخوارشبرد زنگ از دل آیینه آب و رنگ رخسارش
هوش مصنوعی: زخم دل را با زیباییهای معشوقهاش مداوا می‌کند و با نگاه او، روشنی و شادی وارد زندگیاش میشود.
از آن مژگان او دست دعا بر آسمان داردکه دائم از خدا خواهد شفای چشم بیمارش
هوش مصنوعی: مژگان او به قدری زیباست که آنقدر دعا می‌کند و از خدا شفای چشمان بیمار خود را میخواهد.
اگر بلبل هزاران نغمه های دلگشا آردنخواهد گل شکفتن تا نبیند طرف دستارش
هوش مصنوعی: بلبل هر چند نغمههای زیبا و دلنشینی سر دهد، هرگز گل نخواهد شکفت تا زمانی که طرف دستش را ببیند. این یعنی زیبایی و شادابی در طبیعت وابسته به وجود و حضور خاصی است که باید وجود داشته باشد تا گلها شکوفا شوند.
بسی می نالم و یاری ز بخت خود نمی بینمچو بیماری که در خوابگران باشد پرستارش
هوش مصنوعی: من خیلی دردمندانه ناله میکنم و کمک و یاری از سرنوشت خود نمیبینم، مانند بیمارانی که در خواب هستند و کسی نیست که به آنها رسیدگی کند.
نه از باد صبا دارد سر زلفش پریشانیزحرص دلبری با هم نمی سازند هر تارش
هوش مصنوعی: زلف معشوق نه به خاطر باد صبا آشفته و به هم ریخته است، بلکه به سبب ولع عشق و دلبری است که هر یک از تارهای زلفش به خوبی با این احساسات سازگار نیستند.
مژه خنجر گذارست و نگه مرهم خروش ایدلببین چشمش باین هستی چه هشیارست در کارش
هوش مصنوعی: مژههای او مانند خنجری تیز و نگاهش مانند مرهمی است که آرامش میبخشد. ببین که چشمانش در این دنیا چه قدر هوشیار و آگاه به کارهاست.
مهیای خرابی آنچنان ویرانه ای دارمکه سایه می گریزد همچو برق از زیر دیوارش
هوش مصنوعی: من خرابهای را آماده کردهام که به حدی ویران است که حتی سایه نیز از ترس به سرعت از زیر دیوار آن میگریزد.
بهارست و بحسرت می کنم دل از گلستانیکه نتوان رشته جانرا برید از سوزن خارش
هوش مصنوعی: بهار است و افسوس میخورم بر دل پر از شادیام از باغی که نمیتوانم زندگیام را از خارشهایش جدا کنم.
کلیم از ضعف منت از مسیحا برنمی‌داردبه کنج بی‌کسی بهتر که بگذاریم بیمارش
هوش مصنوعی: کلیم به خاطر ناتوانیاش از مسیحا (نجاتدهنده) کمک نمیگیرد و ترجیح میدهد در گوشهای تنها بماند، بهتر است که بیماریاش را رها کنیم.