غزل شمارهٔ ۵۵۵
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی عشق و جدایی و پیچیدگی‌های روابط احساسی است. شاعر از معشوق خود می‌خواهد که با مهربانی وارد زندگی‌اش شود و صلحی میان شب و روشنایی برقرار کند. او به دل خونین خود اشاره می‌کند که با وجود درد، هنوز شاداب است. شاعر از معشوق می‌خواهد که از خودخواهی دست بردارد و به دنبال آرامش باشد. همچنین به سختی‌های زندگی، جدایی و تفاوت‌های انسانی اشاره می‌کند و خواستار همدلی و نزدیکی است. وی با بی‌تابی انتظار دارد که سرنوشت به او اجازه دهد تا از فقر و رنج رهایی یابد و به یاد می‌آورد که نمی‌تواند خود را از دیگران دور کند. در نهایت، او به جدایی از معشوق و تلاش برای جلب توجه اشاره دارد و از نیاز به همدلی و اتصال یاد می‌کند.
تو ز روی مهربانی بمیان مگر در آئیکه کنند صلح با هم شب ما و روشنائی
هوش مصنوعی: تو با مهربانی به میان بیا تا شب ما و روشنی با هم صلح کنند.
دل خونچکان بزلف تو هنوز هست خندانکه شود ز دستباری کف شانه ها حنائی
هوش مصنوعی: دلِ من که پر از درد و غم است، هنوز هم به خاطر موهای تو شاد و خندان است. شاید روزی این شادی به خاطر زیبایی و لطافت موهایم از بین برود.
برهش قدم ز سر کن، بفکن کلاه نخوتکه بکام خویش سالک رسد از برهنه پائی
هوش مصنوعی: برهش را از سر زمین بردار و کلاه غرور را از سرش بگذار. زیرا کسی که با پاهای برهنه و بیغرض به راه خود ادامه میدهد، به خواستهاش میرسد.
ز طلب همان چو حرمان کندت شکسته خاطرکه شکستگی گدا را بود آلت گدائی
هوش مصنوعی: وقتی که از چیزی که میخواهی ناامید شوی، دل شکستهای پیدا میکنی. این شکستن دل شبیه به حال گداست که از نداشتن به درستی احساس ذلت می‌کند.
پر تیر چون ندارم که ز مردمان گریزمچو هدف نهاده ام تن بزبان آشنائی
هوش مصنوعی: چون تیر ندارم که از انسانها فرار کنم، خود را در تیررس قرار دادهام و با زبان آشنایی با آنها ارتباط برقرار میکنم.
بشکنجه حوادث درم کف بخیلمبکدام آشنائی بزنم در رهائی
هوش مصنوعی: در زیر بار مشکلات و حوادث زندگی، دیوانه شدهام و نمیدانم باید به کدام آشنا مراجعه کنم تا از این وضعیت نجات پیدا کنم.
ز پی قبول عامه به ریا بکوش زاهدچه روی بشهر کوران بامید خودنمائی
هوش مصنوعی: به خاطر جلب توجه مردم و برای نشان دادن خود، زاهد تلاش نکن که در دنیای کوردلان، امید به دیده شدن داری.
خم زلف یار دارد سبق قناعت ماکه شکست تا که باشد نخوریم مومیائی
هوش مصنوعی: خم زلف یار به ما یاد میدهد که باید قناعت کنیم، چرا که در حال حاضر چنان زیبایی ما را مجذوب کرده که دیگر نیازی به چیزهای دیگر نداریم.
سر دیگ همت خود، فلک آنزمان گشایدکه گدا بکاسه دستش نرسد ز بینوائی
هوش مصنوعی: زمانی که تو تلاش و همت خود را در کارها به کار بگیری، تنها در آن موقع است که آسمان به تو فرصتهای خوبی میدهد وگرنه اگر کسی در فقر و تنگدستی باشد، هیچ کمکی به او نمیشود.
تو که صد وسیله جوئی که کسی بدامت آیدز کلیم بی بهانه ز چه می کنی جدائی
هوش مصنوعی: اگر تو همیشه به دنبال بهانههایی هستی تا دیگران را به خود جذب کنی، پس چرا از کسی که به راحتی و بدون هیچ دلیل خاصی به سویت میآید، دوری میکنی؟