شمارهٔ ۵٠ - قصیده
هوش مصنوعی: این شعر درباره خوشبختی و قدرت پادشاهی خسرو جمشید است. شاعر از نسیم صبح و مژده‌ای که به او داده می‌شود صحبت می‌کند و برتری و عدالت خسرو را ستایش می‌کند. خسرو به عنوان یک پادشاه عادل و شایسته معرفی می‌شود که موجب شادی و خوشحالی دل‌های مردم شده است. لشکر او همیشه پیروز است و درخت عدل و داد را در دنیا ریشه‌دار کرده است. در این شعر همچنین به هنر و ویژگی‌های خاص خسرو اشاره می‌شود و او را به عنوان فردی که در زمان خود نظیر ندارد توصیف می‌کند. در نهایت، شاعر به وجود چهار عنصر اصلی در جهان اشاره می‌کند و به نوعی پیام ضدیت با ظلم و استبداد را در لابه‌لای کلماتش می‌گنجاند.
دوش نسیم سحر بادم مشک وز بادنزد من آمد مرا مژده جانبخش داد
هوش مصنوعی: دیروز صبح نسیم ملایمی با عطر خوش بادمجان به سمت من آمد و خبر خوشی به من داد که آرامشبخش بود.
گفت که دارای ملک خسرو جمشید فرآنکه مشید از اوست قاعده دین و داد
هوش مصنوعی: گفت که صاحب سرزمین و سلطنت، خسرو جمشید است و اوست که اصول دین و عدالت را بنا نهاده است.
خسرو گردنکشان یحیی سلطان نشانکز غم اعدای او شد دل احباب شاد
هوش مصنوعی: به خاطر قدرت و عظمت یحیی سلطان، دل دوستان از غم دشمنان او خوشحال شد.
قاعده عدل را کرد ممهد چنانکتا با بد در جهان رسم ستم بر فتاد
هوش مصنوعی: بسط و گسترش عدالت به گونهای بود که باعث شد ظلم و ستم در دنیا رواج پیدا کند و مردم به خوبیها و بدیها توجهی نکنند.
روی بهر سو که کرد رایتش از رأی اولشکر دیگر شکست کشور دیگر گشاد
هوش مصنوعی: هر جا که پرچم او برافراشته شود، با حکم و تدبیر او، لشکرهای دیگر نابود میشوند و سرزمینهای جدیدی فتح میگردند.
پرچم رایات فتح طره هرشام اوستمطلع ارباب نصر غره هر بامداد
هوش مصنوعی: پرچم پیروزی در دست اوست و هر صبح این امر به همه نمایان می‌شود.
عقل بشاگردی رأی وی آمد از آنکگشت بکار آمدی در همه فن اوستاد
هوش مصنوعی: عقل او به مانند دستانش کارآمد شده است، چون در هر زمینهای که وارد شده، استاد و درخور توجه است.
در نظر اهل عقل با خبر عدل اونیست جز افسانه ئی قصه پور قباد
هوش مصنوعی: در دید انسانهای خردمند و عاقل، خبر از عدل او تنها به شکل یک داستان یا افسانهای شبیه به روایت پور قباد (شخصیتی در داستانهای کهن) است و تنها به عنوان یک قصه به شمار میرود.
کامروا خسروا درهمه باب از هنرمادر دوران پسر مثل تو هرگز نزاد
هوش مصنوعی: کسی که در همه زمینهها موفق است، در واقع همه چیز را از هنری که مادرش به او آموخته، به دست آورده و هیچ کس مانند تو در این عرصه به وجود نیامده است.
دشمن اگر میزند با تو دم همسریکیست که سیمرغ را باز نداند زخاد
هوش مصنوعی: اگر دشمن با تو بر سر دوستی و مراوده صحبت کند، چه کسی است که نداند سیمرغ، پرندهای افسانهای و باارزش است و نمیتواند به سادگی مورد توجه قرار گیرد؟
دست ترا هر که داد بوسه چو انگشتریبر سر اورنگ زر همچو نگین پا نهاد
هوش مصنوعی: هرکس که دست تو را ببوسد، مانند این است که بر نگین انگشتری که بر سر تخت زرین نشسته، پا نهاد.
گفته ابن یمین گر چه نیرزد بدانکو بملامت دهد زحمت آن طبع راد
هوش مصنوعی: ابن یمین میگوید اگرچه سخن او به اندازهای که باید، ارزش ندارد، اما کسی که به خاطر آن سخن او را سرزنش کند، زحمت و تلاشی که برای بیان نظر خود انجام داده، نشانهی نیکطبعی و بزرگواری اوست.
لیک ز پیرانه سر بخت جوان باید ارآورد از وی برین گفته ضمیر تو یاد
هوش مصنوعی: اما از دل و اندیشهی پیران باید یاد گرفت و به جوانان کمک کرد تا از بخت و نصیب خود بهرهمند شوند.
زیر فلک تا بود هستی اشیا که هستاز مدد آتش و آب و ز خاک و ز باد
هوش مصنوعی: تا زمانی که در زیر آسمان موجودیت اشیا وجود دارد، این وجود نتیجه همکاری و تأثیر آتش، آب، خاک و باد است.
هر چه شود زین چهار منتظم اندر وجودنیک و بد آن همه زیر نگین تو باد
هوش مصنوعی: هر چیزی که در این چهار عنصر به وجود آید، چه خوب و چه بد، همه زیر فرمان و کنترل تو خواهد بود.