شمارهٔ ٧٨ - وله ایضاً در مدح و تهنیت قدوم پادشاه
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر با زبانی شاعرانه و با تصاویری زیبا، آمدن صبح و نسیمی خوشبو را توصیف می‌کند که خبر پیروزی و سلطنت شاه را به ارمغان می‌آورد. وی به صفات عالی شاه، چون قدرت و عظمت، اشاره می‌کند و او را چون آفتاب و سایه پروردگار می‌داند. همچنین، شاعر به عظمت مقام شاه و تاثیر او در جهان اشاره می‌کند و تصاویری از نبردها و پیروزی‌ها ارائه می‌دهد. در نهایت، شاعر به مدیحت از شاه پرداخته و به زیبایی و عدل او می‌پردازد، تا به راز بقا و شکوه سلطنت او اشاره کند.
دوش وقت صبحدم آمد نسیمی مشکبارمژده جانپرورم داد از قدوم شهریار
هوش مصنوعی: دیروز در وقت صبح نسیمی خوشبو و عطرآگین بر زباندان آمد و خبر خوشی برای جانم آورد که به خاطر ورود پادشاه بود.
گفت کآمد رایت منصور شاه شرق و غرببخت و دولت بر یمین و فتح و نصرت بر یسار
هوش مصنوعی: گفت که پرچم منصور، پادشاه، به شرق و غرب گسترده شده و خوشبختی و قدرت در سمت راست و پیروزی و یاری در سمت چپ قرار دارد.
شاه شاهان جهان کو را توان گفتن بحقآفتاب ملک و ملت سایه پروردگار
هوش مصنوعی: پادشاه پادشاهان که در جهان وجود دارد، قابل توصیف نیست. او مانند آفتاب برای ملک و ملت است و سایهاش حمایت و رحمت خداوند را به همراه دارد.
چون رسانید این بشارت باد صبح آنگاه گفتخیز کآمد قبله حاجات حاجت عرضه دار
هوش مصنوعی: زمانی که صبح دمیده و این خبر خوش رسید، گفت: برخیز، وقت آن رسیده است که برای برآورده کردن خواستههایت اقدام کنی.
گفتمش ابن یمین را چون بوجه یک شبهگر چه طبعی در فشان دارد نمیبینم یسار
هوش مصنوعی: به او گفتم که شاعر ابن یمین را مانند یک شب، هرچند ذهنش خلاق و پرتوان است، نادیده میگیرم.
چون رود دست تهی جائیکه شاهان جهانجان بجای زر کنند از بهر فخر آنجا نثار
هوش مصنوعی: زمانی که مانند یک رود، بدون هیچ امکاناتی و بینصیب باشید، در جایی که پادشاهان برای نشان دادن عظمت خود، جانشان را به جای طلا نثار میکنند، شما باید به آنجا ارادت و احترام بگذارید.
گفت کز دریای موج آمیز طبع درفشانرو بغواصی فکرت گوهر موزون برآر
هوش مصنوعی: بگو که از دریای خلاقیت و ذهن پرموج خود، با کاوش در اندیشهها و ایدهها، جواهرات موزونی را کسب کن.
پس بتأیید سعادت پیش رو بی دهشتیبر جنابش گوهر افشانی کن اندر روز بار
هوش مصنوعی: به خاطر خوشبختی که در آینده در انتظار ماست، با دلگرمی و بدون نگرانی، در روز مراسم با او سخن بگو و خوشحالی خود را ابراز کن.
خسروا بنگر که چاکر چون بآئین میکنددر مدیحت مجلس آرائی بدر شاهوار
هوش مصنوعی: ای سرور، نگاه کن که چگونه خدمتگزار با اصول و آداب، برای ستایش تو مراسمی برپا می‌کند و مانند شاهان عمل می‌کند.
ایفلک قدری که رایت را زروی اقتدارشد مسلم سروری اندر جهان خورشید وار
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که کسی که در مقام و قدرت خود ثابت قدم باشد و پرچم افتخار را به اهتزاز درآورد، مانند خورشید در جهان میدرخشد و به وضوح به عنوان یک رهبر و سردار شناخته میشود.
ماه نو با نعل یکران تو ماند زین شرفآسمان بهر تفاخر سازد از وی گوشوار
هوش مصنوعی: ماه نو به خاطر زیبایی و شکوه تو، مانند نعل یکرنگی در آسمان باقی مانده است تا به این وسیله به خود ببالد و تفاخر کند. این زیبایی به مانند گوشوارهای است که از آن میدرخشد.
تا بزیر سایه رأیت درآمد آفتابدر جهانگیری بشرق و غرب دارد اشتهار
هوش مصنوعی: زمانی که نور خورشید در زیر سایه تو میدرخشد، شهرت و قدرت تو در شرق و غرب جهان گسترش مییابد.
برق تیغ آبدارت روز کین مانند بادمیفروزد آتش اندر جان خصم خاکسار
هوش مصنوعی: برق تیغ درخشان تو در روز جنگ مانند بادی است که آتش را در جان دشمن ضعیف خاموش می‌کند.
لاله و بید از پی قتل عدوت از راغ و باغبا سنان آتشین آیند و تیغ آبدار
هوش مصنوعی: گللاله و درخت بید برای انتقام عدوی خود به سمت باغ و دشت میآیند، در حالی که با نیزههای داغ و تیغهای تیز مسلح شدهاند.
گر سپاهت بگذرد بر هفت دریا روز عرضهشت گردد آسمان از بس که بر خیزد غبار
هوش مصنوعی: اگر لشکرت از هفت دریا عبور کند، روزی آسمان به خاطر گرد و غباری که بر میخیزد، به رنگ هشت در میآید.
رسم مستی حزم هشیارت بر افکند آنچنانکتا ابد نرگس نخواهد رست از رنج خمار
هوش مصنوعی: رسم بیخیالی و مستی، احتیاط و هوشیاریات را از بین برد و به گونهای که نرگس هرگز از درد ناخوشی رهایی نخواهد یافت.
گر نسیم صبح را با نفحه اخلاق تواتفاق افتد بسوی بیشه شیران گذار
هوش مصنوعی: اگر نسیم صبحگاهی با عطر و استقبال اخلاق نیکوی تو همزمان شود، به سوی جنگل شیران هدایت میشود.
عقل را ناید شگفت ارزانکه مشک افشان شودکام شیر شرزه همچون ناف آهوی تتار
هوش مصنوعی: عقل نمیتواند تعجب کند اگر بوی خوشی در فضا پراکنده شود؛ زیرا وقتی که شیر قوی و نیرومند مانند ناف آهو در میان است، این امر طبیعی است.
غصه ها دارد ز دریای کفت ورنه چراستابر نیسان با دل سوزان و چشم اشکبار
هوش مصنوعی: غمها و دردهایی در دل وجود دارد که به اندازهی دریای وسیع است. پس چرا ابرهای بهاری با دل شکسته و چشمان پر از اشک نمایان شدهاند؟
کو ببین در روز هیجا تیغ بران در کفتهر که در دست علی خواهد که بیند ذوالفقار
هوش مصنوعی: برو و ببین در روز هیجانی، کسی که شمشیر بران را در دست دارد. هر کسی که میخواهد علی را ببیند، باید ذوالفقار را در دست او ببیند.
گر نسیم لطف او بر مار زهر افشان وزدمهره گردد از طریق خاصیت دندان مار
هوش مصنوعی: اگر نسیم محبت او بر مار سمی بوزد، آن مار چنان میشود که ویژگیهای دندانش تغییر می‌کند.
ور سموم قهر او بر سطح دریا بگذردزو جهد بیرون کواکب همچو از آتش شرار
هوش مصنوعی: اگر خشم او بر سطح دریا بگذرد، تلاش کن از آنجا بیرون بروی، مانند ستارهها که از آتش میگریزند.
بهر افزونی رتبت گرچه خود را دشمنتدر صف آرد لیک همچون صفر باشد در شمار
هوش مصنوعی: اگر بخواهی مقام و رتبهات را افزایش دهی، حتی اگر دشمنان تو را در صف قرار دهند، نباید ترسی به دل راه دهی؛ زیرا در نهایت آنها در برابر تو، مثل صفر خواهند بود و تأثیری نخواهند داشت.
خسرو گر جاودان گویم صفات ذات توذره ئی و قطره ئی دان از جبال و از بحار
هوش مصنوعی: اگر بگویم که خسرو (پادشاه) جاودانه است، باید بگویم که ویژگیهای ذات تو به اندازه یک ذره یا قطره است، در مقایسه با کوهها و دریاها.
مدح تو غایت ندارد لیکن از بیم ملالبعد ازین خواهم ثنا را بر دعا کرد اختصار
هوش مصنوعی: مدح و ستایش تو پایانی ندارد، اما به خاطر اینکه مبادا از این موضوع خسته شوم، تصمیم دارم بعد از این، دعاهایم را به جای سخنرانی طولانی در مورد تو، مختصر و کوتاه بیان کنم.
تا بهار و مهرگان از عدل شاه اخترانراستی پیدا شود در پله لیل و نهار
هوش مصنوعی: تا بهار و مهرگان، با انصاف و عدالت شاه، ستارهها به درستی نمایان میشوند در طول شب و روز.
در صفا و خرمی بادا برین آئین که هستلیک تو همچون نهار و مهرگانت چون بهار
هوش مصنوعی: خوشی و زیبایی بر این روش بادا، اما تو مانند تابش آفتاب و دوستانت مثل بهار هستید.