شمارهٔ ١١٠ - وله ایضاً
هوش مصنوعی: شعر درباره عشق و زیبایی معشوقی است که شاعر به وصف او می‌پردازد. شاعر از چهره و زلف مشکین معشوق می‌گوید و اینکه چطور دلش تحت تاثیر او دیوانه شده است. او به زیبایی‌های ظاهری معشوق و تاثیر آنها بر دل و جان خود اشاره می‌کند و حسرت و رنج ناشی از دوری او را احساس می‌کند. همچنین، ارتباط میان جنون و عشق را به تصویر می‌کشد و به سختی دل او می‌پردازد. شاعر امیدوار است که عشقش دوباره زنده شود و از محنت‌های جدایی رهایی یابد. در نهایت، او عظمت و مقام معشوق را تحسین می‌کند و به کمالات او اشاره دارد که فراتر از تصور است.
خجسته صبحدمی کان نگار مهر گسلبفال سعد نماید ز حبیب ماه چگل
هوش مصنوعی: میتوان گفت که در صبح دلانگیزی که محبوب چهرهاش مانند آفتاب است، خبر خوشی از جانب محبوبی دیگر به همراه دارد و به نوعی نشاندهندهی خوشبینی و شادی است.
ز طرف جاه ذقن خال عنبرینش بسحرکند حکایت هاروت در چه بابل
هوش مصنوعی: از طرف مقام و منزلت او، بر روی چانهاش خالهای عطرینی وجود دارد که داستان هاروت را در بابل به یاد میآورد.
ز عشق سلسله زلف مشک پیکر اوخرد بجانب دیوانگی شود مایل
هوش مصنوعی: از عشق، زنجیرهای از موهای سیاه و زیبا که به بدن او جلوه میبخشد، عقل را به سمت دیوانگی میکشاند.
دلم بسلسله زلفش از جنون افتادوگرنه مار نگیرد برای خود عاقل
هوش مصنوعی: دل من به خاطر زلفهای او دچار جنون شده است، وگرنه انسانهای عاقل نمیگذارند خود را به این اندازه دچار دردسر کنند.
زمانه بر رخ او وقف کرد خوبی راکنون همیکند آن خط مشکبار سجل
هوش مصنوعی: زمانه زیبایی‌های او را به همه نشان داده و همچنان آن خط خوش را به یادگار میسپارد.
زبانحال و رخ و برقعش همیگویدکه قلب عقرب ازین روست ماه را منزل
هوش مصنوعی: زبان و چهره و پوشش او نشان میدهد که قلب عقرب به خاطر این وضع از ماه دور است.
فروغ چهره خورشید زرد فام چراستاگر نه ز آنرخ چون ماه آسمانست خجل
هوش مصنوعی: چرا نور چهره خورشید زرد و کمرنگ است، اگر نه به خاطر اینکه آن وجه زیبای او به مانند ماه در آسمان شرمنده است؟
نهال قامت او را رسد سرافرازیکه پای سرو ز رشکش فرو شدست بگل
هوش مصنوعی: قد و قامت او به قدری بلند و زیباست که میتواند به سرفرازی و بلندمرتبهای برسد، چرا که ساقه و تنهی درخت سرو به خاطر زیباییاش، گاهی دچار رشک میشود و به گل می‌کشد.
دلش ز ناله نی هیچ نرم می نشودچه سخت دل صنم است آن نگار مهر گسل
هوش مصنوعی: دلش به خاطر نالههای نی هیچ تلطیف نمیشود، چه قلب سنگی و سختی دارد آن معشوق زیبا.
بلی ز ناله زار جرس چه رنج رسدبکاروانی خفته نباز در محمل
هوش مصنوعی: آری، صدای دلخراش زنگ کاروان چه دردی میتواند به کاروانی که در خواب است، برساند؟ خواب آلودگی آنها مانع از درک این ناله میشود.
جفا ز جمله جهان تلخ و وز لبت شیرینز جان بریدنم آسان و از لبش مشگل
هوش مصنوعی: دنیا به طور کلی برای من سخت و تلخ است، اما شیرینی گفتار تو باعث میشود که از زندگی راحتتر دل بکنم، در حالی که از جدایی از تو بسیار دشوار است.
امیدوار چنانم که باز از سر شوقاگر رقیب نگردد میان ما حائل
هوش مصنوعی: من امیدوارم که دوباره از روی شوق با هم دیدار کنیم، به شرطی که رقیبی میان ما قرار نگیرد.
چو نرگسی که درافتد بپای سرو سهیبپای دوست در افتیم مست و لایقعل
هوش مصنوعی: چون نرگسی که به پای سرو خوش قامت میافتد، ما نیز به پای دوست میافتیم و در این حال سرشار از مستی و شوق هستیم.
بگفتم آنمه تابان توئی که غمزه توبریخت خون دلم بیگناه و تو غافل
هوش مصنوعی: به تو گفتم که تو همان یار روشنی هستی که با نگاه ناز و غمزهات، دل بیگناه من را به درد آوردهای و تو از این موضوع غافلی.
بگفت اگر چه گناهیست بس بزرگ ولیکمگیر خرده که مستی بر آن شدش حامل
هوش مصنوعی: او گفت اگرچه این کار گناهی بزرگ است، اما اشکالی ندارد زیرا شراب مستی بر او حاکم شده است.
پیام دادم و گفتم دلم تو داری گفتکدام دل چه دل آخر دل از کجا تو و دل
هوش مصنوعی: پیامی فرستادم و گفتم که تو صاحب دل من هستی. او در پاسخ گفت: "کدام دل؟ چه دلی؟ آخر دل که چیست؟ و تو چه ارتباطی با دل داری؟"
ستم همیکند آن بت مگر که آگه نیستکه هست ابن یمین بنده شه عادل
هوش مصنوعی: او پیش خود می‌گوید که آن بت ستم می‌کند، اما اگر میدانست که من ابن یمین، بنده آن پادشاه عادل هستم، چنین نمیکرد.
محیط مرکز رفعت سپهر حشمت و جاهعلاء دولت و اقبال هندوی مقبل
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به وصف جایی می‌پردازد که مرکز بزرگی و عظمت است. این مکان نماد مقام و قدرت، خوشبختی و کامیابی است که به یک فرد خاص، که به نوعی به هندوی خوشبخت اشاره دارد، تعلق دارد. به نوعی، این بیان نشاندهنده جلال و شکوه یک موقعیت یا دستاورد است.
جهان لطف محمد که خلق او بدمیهزار معجز عیسی بحق کند باطل
هوش مصنوعی: جهان پر از محبت و نعمتهای محمد است، ولی اگر انسانها به بدی و گمراهی روی بیاورند، هزاران معجزه نیز نمیتواند آنها را از جاده حق منحرف کند و به آنها کمک کند.
جهان ز کتم عدم سوی بارگاه وجودز شوق خدمتش آمد بفرق مستعجل
هوش مصنوعی: جهان از حالت عدم و نبود به سمت وجود و زندگی آمد، با شوقی که برای خدمت به او داشت، به سرعت و بدون تأخیر به سوی او پیش رفت.
بیک زمان کف گوهر فشانش بذل کندذخیره ئی که کند کان بصد قران حاصل
هوش مصنوعی: در یک لحظه، گوهری درخشان را که ارزش بالایی دارد، به راحتی بخشی از ثروت خود را صرف می‌کند، زیرا میداند که این زیبایی و ارزش با یک هزینه گزاف به دست آمده است.
جهان پناه وزیرا توئیکه خامه تستمیان خیر و شر و نفع و ضر بحق فاصل
هوش مصنوعی: جهان به تو پناه میآورد، زیرا تو هستی که میتونی بین خوبی و بدی، و سود و زیان، به حق تفاوت قائل بشی.
توئی فذلک جمع حساب اهل هنرتوئی باصل زباقی سروران فاضل
هوش مصنوعی: تو در حقیقت، محاسبهکننده و جمعکنندهی دانش و هنر هستی و به عنوان یکی از بهترینها و سروران فاضل و برجسته شناخته میشوی.
چو ذکر جود ترا روزگار نشر کندحدیث حاتم طی طی کند کطی سجل
هوش مصنوعی: وقتی که یاد generosity و سخاوت تو در دنیا منتشر شود، داستان حاتم طایی به شکلی برجسته و زیبا بازگو خواهد شد.
ز مهر رأی تو گر ماه مقتبس بودیکجا بصف نعال فلک شدی نازل
هوش مصنوعی: اگر محبت و نظر تو از سوی ماه میتابید، پس چرا به پای نعلههای آسمان نازل شدی؟
وزارت از همه عالم وصال با تو گزیدزهی سعادت طالع که شد بحق واصل
هوش مصنوعی: وزارت از میان تمام دنیا، ارتباط با تو را برگزید. خوشا به حال کسی که سرنوشتی خوش داشته و به حقیقت به تو پیوسته است.
خدایگانا دانی که نیست ابن یمینبیمن مدح تو از مرکب هنر راجل
هوش مصنوعی: ای خداوند، میدانی که از شخصیت ابن یمین هیچ کس با هنر و استعدادش نمیتواند به قدمت تو مدح و ستایش کند.
چو بحر خاطر من موج فکرت انگیزدزمانه گوهر موزون بچیند از ساحل
هوش مصنوعی: وقتی که افکار من مانند دریا به جوش و خروش میافتند، دنیا همچون جواهری زیبا و هماهنگ، چیزهایی را از کنار ساحل به من میدهد.
عروس طبع مرا هیچ در نمی بایدبجز ز زیور لطفت که هست از آن عاطل
هوش مصنوعی: عروس نبوغ و خلاقیتم به هیچ چیز نیاز ندارد جز زیبایی و لطافت تو که تنها مایهی جاذبهاش است.
ولی گهی که بود شهره در هنر چو توئیشگفت نیست اگر چون منی بود خامل
هوش مصنوعی: اگر شخصی مانند تو در هنر مشهور باشد، عجیب نیست که من هم تحت تأثیر او قرار بگیرم.
هنر بحضرت تو عرضه داشتن چونستچنانکه بار بهندوستان بری پلپل
هوش مصنوعی: این جمله به معنای آن است که ارائه هنر و استعداد خود به پیشگاه شما مانند این است که بار سنگینی را به سمت هند ببریم. در واقع، نشان میدهد که ارائه هنر در برابر شما دشوار و طاقتفرسا است.
سخن به پیش تو آراستن چنان باشدکه تحفه بر در سحبان سخن برد باقل
هوش مصنوعی: برای تو سخن گفتن مانند این است که هدیهای را در برابر درب یک اسب زیبا و نیرومند بیاورند.
کمال و فضل تو از حد و شرح بیرون استتوئی که جمله کمالات را شدی شامل
هوش مصنوعی: کمال و فضیلت تو آنقدر بالا و فراتر از توصیف است که نمیتوان به آسانی دربارهاش صحبت کرد. تو کسی هستی که تمامی صفات و ویژگیهای برجسته را در خود جمع کردهای.
ز ذات پاک تو عین الکمال قاصر بادکه نیست همچو تو امروز فاضل کامل
هوش مصنوعی: از وجود مقدس تو که نمایانگر کمال است، دور باد آنچه کمتر از توست، زیرا امروز هیچ کس به کمال تو نمیرسد.