شمارهٔ ١۴٣ - وله ایضاً در تهنیت ورود ملک معز الدین حسین کرت
هوش مصنوعی: این شعر به خوشامدگویی به یک پادشاه محبوب و عادل، معزالدین حسین، می‌پردازد. شاعر به ویژگی‌های مثبت او، مانند عدالت، دانایی و بخشندگی، اشاره می‌کند و می‌گوید که عودت او به سلطنت برکت و خوشبختی را به ارمغان آورده است. شاعر همچنین به قدرت او در رهبری و همراهی ستارگان و نفرات مختلف اشاره می‌کند و تاکید دارد که در زمان سلطنت او، مردم از درد و رنج رهایی می‌یابند. زیبایی و بزرگی این پادشاه به قدری است که حتی ماه و ستاره‌ها نیز به او احترام می‌گذارند. در نهایت، شاعر آرزو می‌کند که پادشاه به خوبی و خویشتن‌داری ادامه دهد و از حسادت بدخواهان در امان باشد.
شاد باش ایدل که خوش آمد بشیراز گرد راهمژده داد از مقدم میمون شاه دین پناه
هوش مصنوعی: شاد باش ای عزیز، زیرا که خبر خوشی آمده است. از راه رسیدن پادشاه بزرگ مهربان، که نویدبخش روزهای خوب است، به تو مژده میدهد.
خسرو عادل معزالدین و الدنیا حسینآفتاب ملک و ملت سایه لطف اله
هوش مصنوعی: خسرو عادل، معزالدین و حسین دنیا، مانند آفتاب حکومت و ملت، سایهای از لطف خداوند است.
یوسف مصر دل اهل خراسان زینخبراز حضیض چاه ذلت خیمه زد بر اوج ماه
هوش مصنوعی: یوسف مصر، دل مردم خراسان را با این خبر شگفتانگیز پر کرد که از عمق چاه ذلت به اوج مقام و عظمت رسید.
منت ایزد را که باز آمد بیمن و فرخیخسروی کز فر او با زیب شد دیهیم و گاه
هوش مصنوعی: شکرگزاری برای این نعمت که دوباره خوشی و سعادت به ما بازگشته است، و پادشاهی که با فروغ خود، تاج و تخت ما را زینت بخشیده است.
آنکه پروین چون بنات النعش گردد منتشرگر کند ناگه بچشم خشم سوی او نگاه
هوش مصنوعی: آن کسی که مانند پروین (ستارهای در آسمان) درخشان و پخش شده است، اگر ناگهان با خشم به او نگاه کند، چه رخ میدهد؟
ور بتبدیل طبایع رأی او فرمان دهدکاه را بینی چو کوه و کوه را بینی چو کاه
هوش مصنوعی: اگر او بخواهد و تغییراتی در طبیعت ایجاد کند، تو میبینی که کاه به اندازه کوه بزرگ میشود و کوه به اندازه کاه کوچک میگردد.
بر شه سیارگان گر بندگی دعوی کندقاضی گردون گردانش نمیخواهد گواه
هوش مصنوعی: اگر کسی در برابر پادشاهان و سیارات (که نماد قدرت و عظمت هستند) ادعای بندگی کند، قاضی آسمانها نیازی به شاهد نخواهد داشت.
چون گشاید قفل لعل از درج گوهر در سخناهل دانش را فرو بندد بیان او شفاه
هوش مصنوعی: وقتی دروازهی لعل از جواهرات سخن، گشوده شود، بیان او به قدری زیبا و دلنشین است که گفتار اهل دانش را میبندد.
قبله اقبال خود دانند شاهان جهاندرگهش را زانسبب سایند بر خاکش جباه
هوش مصنوعی: شاهان دنیا رؤیای خود را در درگاه او میدانند، از این رو به نشانه احترام بر خاک او سجده میکنند.
بر رخ ماه دو هفته چیست خط مشکبارگر عطارد وصف او ننوشت بر رخسار ماه
هوش مصنوعی: در چهره ماه، دو هفته چه خطی میتواند باشد که اگر عطارد هم توصیف او را کرد، بر چهره ماه ننویسد؟
تا باصلاح مفاسد بست کلک او میانکس نبیند در جهان جز حال بد خواهش تباه
هوش مصنوعی: او به اصلاح مشکلات مشغول است و کسی در دنیا حال خوبی نمیبیند جز حالت بدی که خواستهها و آرزوها باعث خراب شدن زندگیاش شده است.
روز رزم اعدا پیاده رخ چو فرزین مینهندسوی هر گوشه ز پیش پیل پیکر اسب شاه
هوش مصنوعی: در روز نبرد، دشمنان به سمت هر گوشه میرفتند و مانند فرزین، به شجاعت و دلیری در برابر لشکر شاه میایستادند.
شاه چون گیرد عنان و بندگانش در رکابخسرو سیاره بینی گرد او ز انجم سپاه
هوش مصنوعی: زمانی که شاه کنترل و رهبری را در دست میگیرد و بندگانش در کنار او هستند، به گونهای به نظر میرسد که دور او مانند سپاهی از ستاره‌ها جمع شدهاند.
گر بدست او کند دریا تشبه در سخااهل دانش را نیفتد گاه تمییز اشتباه
هوش مصنوعی: اگر دریا به دست او سخاوت نشان دهد، اهل دانش هرگز در تشخیص اشتباه نخواهند کرد.
ز آنکه در صورت اگر چه مثل هم باشند لیکآدمی را باز داند عاقل از مردم گیاه
هوش مصنوعی: اگرچه در ظاهر ممکن است انسانها شبیه به هم باشند، اما در درون، تنها افراد عاقل میتوانند تفاوتها و ارزش واقعی آدمها را از دیگر موجودات تشخیص دهند.
از چه رو شاهی رسد خورشید را بر اخترانخاک در گاه ار نبوسد بنده وارش هر بگاه
هوش مصنوعی: چرا خورشید بر ستاره‌ها نتابد و به زمین نرسد، اگر هر بار بندگانش را محترمانه نبوسد؟
هر که چون گرگین بدستان دم زند در عهد اوزال دوران بفکند چون بیژنش در قعر چاه
هوش مصنوعی: هر کسی که همچون گرگین با قدرت و زور صحبت کند، در زمان او زال و دوران دچار زوال و نابودی خواهند شد، درست مانند بیژن که در ته چاه افتاد.
گر چه صد ره بیش مالش یافت زو دشمن و لیکبخت بد نگذاردش یکره که یابد انتباه
هوش مصنوعی: با اینکه او بارها از دشمنانش ثروت و مال به دست آورد، اما بدشانسی باعث شد که نتواند حتی یک بار به آرامش واقعی دست یابد.
شد نهان آئینه گردون گردان زیر زنگبس که حسادش بحسرت میکشند از سینه آه
هوش مصنوعی: آینه آسمان به خاطر حسادتهایی که به آن میشود، پنهان شده و زیر زنگار قرار دارد. این حسادتها به حدی رسیده که از دلها آه و افسوس برمیخیزد.
کی نشیند گرد نقصان بر کمال و رتتبشگر ز بدبختی نباشد حاسد او را نیکخواه
هوش مصنوعی: کیست که بر سر نقص و کمی برتری و کمال نشیند، اگر کسی از بدبختی او حاسدش نباشد، او را دوست بدارد؟
بسکه طبعش دوست دارد عفو جرم از هرکسییک شفاعت ناشنیده بگذرد از صد گناه
هوش مصنوعی: چون روح او آنقدر مهربان و دوستدار است که میتواند با گذشت از خطای دیگران، حتی از میان صد گناه، اجازه دهد که یک بار شفاعت نادیدهای بر کسی انجام شود.
ای جوانبختی که گردون با علو قدر اودید قد او ز بار غم چو پیران شد دو تاه
هوش مصنوعی: ای جوانبختی که آسمان به خاطر مقام و ارزش تو قد و قامتت را دیده است، اکنون به دلیل سنگینی بار غم، مانند افراد پیر و سالخورده شدهای.
هر که روزی بست بهر بندگی او کمرشاه انجم را ز سر بر باید ار خواهد کلاه
هوش مصنوعی: هر کس که بخواهد به خدمت خدا بپردازد و روزی خود را از او بگیرد، باید برای رسیدن به این هدف، تلاش و فداکاری کند و از موانع بزرگ فراتر برود. اگر کسی بخواهد به مقام و موقعیت بالا برسد، باید از مشکلات و چالشهای بزرگ عبور کند.
خلق نیکت شد نگهدار خلایق لاجرمخالقت میدارد از کید بد اندیشان نگاه
هوش مصنوعی: رفتار نیک تو باعث شده است که پروردگار تو نیز بر ما حفظ و نگهداری داشته باشد و در برابر توطئههای بداندیشان ما را حمایت کند.
خشگسال اندر زمان دولتت نبود از آنکابر چشم دشمنت پیوسته میریزد میاه
هوش مصنوعی: در سالهای خشکسالی، زمانی که حکومت تو برقرار بود، از آنجا که چشمان دشمن تو همیشه اشک میریزد، هیچ آب و مایعی وجود نداشت.
خسروا ابن یمین را گر نسیم لطف توگردد از راه کرم راحت رسان و رنج کاه
هوش مصنوعی: اگر نسیم محبت و لطف تو به خسروا ابن یمین برسد، او را از رنج و زحمت نجات میدهد و آرامش میبخشاید.
در مدیحت از بلندی شعر بر شعری بردتا کند منشی گردون در خوی خجلت سیاه
هوش مصنوعی: شاعر در شعر خود به وصف و ستایش تو می‌پردازد و با بلندی کلامش به دیگران نشان میدهد که چقدر به تو افتخار می‌کند. او میخواهد که این ستایش باعث خجالت زمین و آسمان شود و در برابر عظمت تو در خود احساس سرافکندگی کنند.
تا بهنگام کتابت هیچ کاتب در جهاناز دوات و از قلم خالی ندارد دستگاه
هوش مصنوعی: تا زمانی که تو مشغول نوشتن هستی، هیچ نویسندهای در دنیا بدون مرکب و قلم نخواهد بود.
هر که سر بر خط فرمانت ندارد چون قلمچشم بادا چون دواتش چشمه آب سیاه
هوش مصنوعی: هر کسی که به دستورات تو توجه نکند، مانند قلمی خواهد شد که چشمش بند آمده است، و مانند دواتی که فقط از چشمهای تاریک آب میکشد.