بخش ۱۱۴ - رسیدن نامه زال زر به شهریار و خشم کردن شهریار گوید
هوش مصنوعی: دهقان به یاد می‌آورد که نامه‌ای از زال، پدر رستم، به فرامرز، پسر رستم، ارسال شده است. فرامرز در حال سفر به هندوستان است و در مسیر با لشکر افراسیاب مواجه می‌شود. او از فرمانده لشکر می‌پرسد که این لشکر از کیست و می‌فهمد که آنها از تهمتن هستند. فرمانده، نامه‌ای از زال به فرامرز می‌دهد.
فرامرز متوجه می‌شود که لشکر افراسیاب به ایران آمده و در پی جنگ با اوست. او با خشم و کینه متوجه می‌شود که باید به ایران بازگردد و خود را آماده نبرد کند. او تصمیم می‌گیرد لشکرش را به سوی چین و سپس به سوی ایران هدایت کند و بر افراسیاب پیروز شود. فرامرز همچنین اشاره می‌کند که رستم نیز در راه است و تصمیم دارد نامه زال را به او نشان دهد تا او بداند که رستم در این جنگ گناهی ندارد.
در نهایت، فرامرز عزم خود را جزم می‌کند که دشمنانش را شکست دهد و سرزمین ایران را از خطر نجات دهد.
جهان دیده دهقان چنین کرد یادکه آن نامه زال پاکیزه زاد
هوش مصنوعی: دهقان در اینجا به خاطرهای از گذشته اشاره می‌کند که آن نامه‌ای که زال نوشته بود، به یادش مانده است. به طور کلی، این بیت بیانگر اهمیت یادآوری و حفظ آثار گذشته است.
که زی فرامرز کردش روانشب تیره بر سوی هندوستان
هوش مصنوعی: در شب تاریک، روح فرامرز به سمت هندوستان حرکت کرد.
به راهی که آمد از آن شهریاربرآن ره فرستاده را شد گذار
هوش مصنوعی: شهریار از مسیری که آمده، فرستادهاش را به همان راه میفرستد تا عبور کند.
کشن لشکری دید آن نامدارزده خیمه در پیش دریا گذار
هوش مصنوعی: یکی از جنگجویان مشهور، هنگامی که لشکری را مشاهده کرد که در نزدیکی دریا چادر زدهاند، به تحسین آنها پرداخت.
خیالش چنان کان فرامرز بودکه با لشکر خود در آن مرز بود
هوش مصنوعی: تصویری از خیالی قوی و دلیر که مانند فرامرز، قهرمان اسطورهای، در کنار لشکرش در مرز قرار دارد. این خیال، نماد قدرت و ارادهای است که در برابر چالشها ایستاده است.
به نزدیک لشکر که آمد فرازز مردی بپرسید آن سرفراز
هوش مصنوعی: به نزد لشکری که رسید، از مردی دلیر پرسش کرد.
که این لشکر بی کران زان کیستبدو گفت آن مرد نام تو چیست
هوش مصنوعی: در اینجا فردی به لشکری بزرگ اشاره می‌کند و در مورد ریشه و هویت آن از کسی می‌پرسد که در آن مکان حضور دارد. او از او میخواهد تا نامش را بگوید و هویت خود را مشخص کند.
مرا نام گفتا که ارشیون استبه زابل مرا مأمن و مسکن است
هوش مصنوعی: مرا نامی گفتند که به معنای پناهگاه و آرامش است و زابل، جایی که من در آن زندگی میکنم، به عنوان خانه و محل سکونتم شناخته می‌شود.
یکی نامه از زال دارم بکشبه نزد فرامرز شمشیرکش
هوش مصنوعی: من یک نامه از زال دارم، آن را ببر به نزد فرامرز، که شمشیرزن است.
بود گفت این لشکر بی کرانز پور تهمتن سر سروران
هوش مصنوعی: این لشکر بیپایان از نسل تهمتن، سروران را به حضور خود میطلبد.
بیا تا ترا سوی آن یل برمکازین هدیه بر چرخ ساید سرم
هوش مصنوعی: بیا تا تو را به سمت آن جوانمرد ببرم که از او هدیهای برای آسمان فرستاده شده است.
به بردش همانگاه آن نامداربه نزدیک شیر ژیان شهریار
هوش مصنوعی: در همین لحظه، آن شخص معروف و مشهور به نزد شیر نیرومند و پادشاه بزرگ میآید.
سپهبد چه آن نامه برخواند و خشمگرفت و فرو ریخت آب از دو چشم
هوش مصنوعی: فرمانده هنگامی که آن نامه را خواند، خشمگین شد و اشک از چشمانش ریخت.
روان پاسخ نامه زال کردسرنامه بر تیغ و کوپال کرد
هوش مصنوعی: زال به نامه‌ای که ارسال کرده بود، به سرعت جواب داد و آن را بر روی تیغ و کلاه خود نوشت.
که بر من نیا کینه دارد ازینکه من سوی هند آمدم بهر کین
هوش مصنوعی: کسی که از من کینه به دل دارد به خاطر این است که من برای انتقام به سمت هند رفتم.
بدیدی مرا چون به گاه شتابشماری ز ترکان افراسیاب
هوش مصنوعی: تو مرا دیدی در لحظهای که در حال حرکت بودم و شتاب داشتم، مانند کسانی که از سرزمین ترکان افراسیاب بودهاند.
نخستین از این دوده بودم بکیناز آن من شدم سوی هندو زمین
هوش مصنوعی: من ابتدا از این خانواده بودم، اما اکنون به خاطر آن، به دیاری دیگر یعنی به سرزمین هند مهاجرت کردهام.
که آرم سپاهی پدید از هنرکه سامم نگوید دگر بی پدر
هوش مصنوعی: سربازان به واسطهی هنر و توانمندیهای خود، چهرهای مشخص و محکم به خود میگیرند، بهطوریکه دیگر کسی از آنها با نام پدر یاد نکند.
بداند که از بی پدر نیز کاربیاید چه پیدا شود کارزار
هوش مصنوعی: بداند که حتی از کسی که پدر ندارد نیز میتوان بهرهبرداری کرد و کارهایی انجام داد، زیرا ممکن است در میدان عمل، تواناییها و استعدادها نمایان شود.
کنون از تو ایران و هم سیستانمن و شاه ارژنگ و هندوستان
هوش مصنوعی: اکنون از تو، من ایران و سیستان را دارم و همچنین شاه ارژنگ و هندوستان.
فرستاده راخلعت زرنگاربداد و روان کرد یل شهریار
هوش مصنوعی: فرستاده را با لباس زرد و زیبا پوشانید و به سرزمین پادشاه فرستاد.
وز آنجای برگشت آن ناموردل آکنده از خشم و پرکینه سر
هوش مصنوعی: از آنجا، دل معروف و مشهور که پر از خشم و کینه است، برگشت.
چنین تا بیامد به شهر سراندبه نزدیک ارژنگ شاه بلند
هوش مصنوعی: وقتی که به شهر سراند رسید، به نزد شاه ارژنگ که انسانی بزرگ و بلندمرتبه بود، رفت.
سراسر به ارژنگ گفت این سخنوز آن پس سپهدار شمشیر زن
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که تمامی داستانها و سخنان به ارژنگ بیان شد و پس از آن، سپهدار با شمشیر خود آماده به عمل شد.
سپه را سوی چین روان کرد شادبه جمهور گفت آن زمان پاکزاد
هوش مصنوعی: سپاه را به سمت چین روانه کرد و شاداب به مردم گفت که در آن زمان پاک و پاکیزه هستند.
که ارجاسپ اکنون به ایران شدهبه جنگ دلیران و شیران شده
هوش مصنوعی: ارجاسپ اکنون به ایران آمده و با دلاوران و شیران به نبرد مشغول شده است.
تهی مانده زو تخت افراسیابسپه برد زی بلخ زان سوی آب
هوش مصنوعی: تخت افراسیاب از آن خالی شده است و سپاه از بلخ به آن سوی آب رفتهاند.
من اکنون سوی ملک توران ر(و)مبباید برین راه کین نغنوم
هوش مصنوعی: من اکنون باید به سوی سرزمین توران بروم، زیرا در این مسیر، عشق و شوق زیادی در من وجود دارد.
سر تخت توران به چنگ آورمجهان بر بداندیش تنگ آورم
هوش مصنوعی: من تاج و تخت سرزمین توران را به دست میآورم و جهان را بر دشمنان تنگ و تنگتر میکنم.
وز آن جا سپه سوی ایران برمبرزم یلان نره شیران برم
هوش مصنوعی: از آن جا سپاه به سوی ایران میروم و جنگجویان شجاع و دلاور را با خود میآورم.
هنر از نهان آشکارا کنمنه مردم بدین گر مدارا کنم
هوش مصنوعی: من هنر خود را از پنهان به نمایش میگذارم، نه اینکه به خاطر مردم آرامش کنم.
بگیرم سر تخت لهراسپ راببرم سر شوم ارجاسپ را
هوش مصنوعی: میخواهم تاج و تخت لهراسپ را بگیرم و آن را به جایی ببرم که متعلق به ارجاسپ است.
یکی سازم ایران و توران بهمبگویم جواب یلان بیش و کم
هوش مصنوعی: من دو سرزمین ایران و توران را به یکدیگر پیوند میزنم و با دلاوران این سرزمینها سخن میگویم، از آنها پاسخ میخواهم، هرچند که آیا کم باشد یا زیاد.
چو رستم بیاید ز خاور زمینبدرد ز نعل تکاور زمین
هوش مصنوعی: وقتی رستم از سمت شرق زمین میآید، زمین به خاطر رد پای او زخم میخورد.
نمایم بدو نامه زال زرتهمتن بخواند همه سر بسر
هوش مصنوعی: من به او نامه‌ای از زال، پدر تهمتن، نشان میدهم و او تمام آن را از ابتدا تا انتها میخواند.
بداند که از من نیامد گناهنخست اندرین رزم و این کینه گاه
هوش مصنوعی: این مصرع به این معناست که فردی به کسی میگوید که گناه و خطای آغازین در این نبرد و کینهای که وجود دارد، از من ناشی نشده است. به عبارت دیگر، او میخواهد تأکید کند که او در شروع این درگیری و احساسات منفی نقشی نداشته است.