شمارهٔ ۷۳ - ایضاً له
هوش مصنوعی: این متن شعری است که به ستایش خرد و هنر میپردازد و نشان میدهد که انسانهای با خرد به رنج و محنت آشنا هستند. شاعر به انتقاد از افرادی میپردازد که فاقد این ویژگیها هستند و بر این باور است که بزرگی تنها به داشتن مال و منسب نیست، بلکه به هنر و خرد نیز مرتبط است. شاعر همچنین به وفاداری و محبت اشاره میکند و تأکید میکند که معنای واقعی زندگی در معرفت و انسانیت نهفته است. در نهایت، او دعا میکند که خداوند پشتیبان انسانها باشد و همه را در مسیر درست هدایت کند.
با اهل خرد جهان بکین استمرد هنری از آن غمین است
هوش مصنوعی: مردان باهوش و خردمند در جهان با یکدیگر همکاری و دوستی دارند، اما افرادی که هنری ندارند، به این دوستی و همکاری حسرت میخورند و غمگین هستند.
آن کو به بر خرد مهین استزین ازرق بی خرد کهین است
هوش مصنوعی: آن کسی که در کنار خود خرد و دانایی دارد، از آن فرد نادان و بیخرد بهتر است.
بر هر که نشانی از هنر هستبا محنت و رنج همنشین است
هوش مصنوعی: هر کسی که نشانهای از هنر و استعداد داشته باشد، باید با زحمت و سختی زندگی کند و در تلاش برای پیشرفت باشد.
آزاده همیشه خود بر این بودتا کینه گنبد برین است
هوش مصنوعی: آزاده همیشه تلاش میکند که از کینه و دشمنی دوری کند و بر احساسات مثبت تمرکز کند.
هیتین جفا بر آن کند تیزکو در خرد و هنر متین است
هوش مصنوعی: هر کس که با تیزهوشی و هنر و دانش خود به دیگران آسیب برساند، در واقع رفتار نادرستی انجام داده است.
از کار فلک عجب توان داشتبا آن همه مهر محض کین است
هوش مصنوعی: با وجود اینکه آسمان و فلک به طور طبیعی باید محبت و مهربانی نشان دهند، اما گاهی اوقات از آنها عجب و شگفتی میتوان دید که با همهی این محبت، در حقیقت پایههای کینه و دشمنی نهفته است.
برداشته مهر از آب حیوانمیل نظرش به پارگین است
هوش مصنوعی: عشق و محبت از دلش جدا شده و حالا توجهش به جایی دیگر معطوف شده است.
سعدش همه زیر دست نحس استزهرش همه با شکر عجین است
هوش مصنوعی: سعدی در این بیت به این نکته اشاره دارد که خوشبختی و خوشحالی در زندگی ممکن است در زیر سایه اتفاقات ناخوشایند قرار گیرد. به عبارت دیگر، ممکن است در شرایط دشوار و تلخ، لحظات شیرینی نیز وجود داشته باشند که با یکدیگر ترکیب شده و زندگی را زیباتر کنند.
زان رفت به هم عنانی جورکش اسب مراد زیر زین است
هوش مصنوعی: اسب محبوب تحت زین قرار دارد و به خاطر ستم و ناپایداری، حالتی نامناسب پیدا کرده است.
جز سفله و دون نپرورد هیچوین خود هنری از او کمین است
هوش مصنوعی: تنها افراد پست و حقیر از اوپرورش مییابند و این خود نشاندهنده یک هنر خاص است که در وجود او نهفته است.
آن را چو نگین دهد زر و سیمکش یک دو صفت زهر تک این است
هوش مصنوعی: اگر کسی جواهر باارزشی مانند نگین را به او بدهد، آن شخص باید ویژگیهای خاصی داشته باشد، زیرا ارزش واقعی به صفات درونی او بستگی دارد.
از ناله و از شکایت منگوشش همه روز با طنین است
هوش مصنوعی: گوش او هر روز به صدای ناله و شکایت من عادت کرده است.
زوبا که شکایتی توان کردکز وی همه بخردی حزین است
هوش مصنوعی: از کجا میتوان شکایت کرد در حالی که از او همه نیکوکاریها دردناک است؟
نی نی که پناه من ز جورشمجموع کرم بهار دین است
هوش مصنوعی: من در آغوش تو پناه میبرم، زیرا محبت و لطافت تو مانند زیباییهای بهاری است که روح را تسکین میدهد.
صدری که به قول هر خردمنداویست که صدر راستین است
هوش مصنوعی: به طور کلی، این بیت به نوعی اشاره دارد به این که فردی که در مقام و موقعیت بالایی قرار دارد، باید دارای درک و اندیشه صحیح و خردمندانه باشد تا بتواند به عنوان یک الگو و سرآمد در جامعه شناخته شود. به عبارت دیگر، مقام و جایگاه تنها به مقام اجتماعی نیست، بلکه به شناخت و خرد فرد نیز بستگی دارد.
از جنبش کلک لاغر اوملک است که پهلویش سمین است
هوش مصنوعی: از حرکت قلم نازک او، سرزمینهای زیادی به دست آمده است، در حالی که در کنار او، قدرت و عظمت وجود دارد.
با دست چوکان او قرین شدزان کان جواهر ثمین است
هوش مصنوعی: با دست او، مانند جواهر باارزش، نزدیک و هماهنگ شد.
الحق سبب یسار ملک استمیمون قلمش که در یمین است
هوش مصنوعی: در حقیقت، دلیل ثروت و prosperity یک پادشاه، داشتن قلمی خوشخط و زیبا است که در دست راست او قرار دارد.
انصاف بدان یمین و آن کللکمر دولت و ملک را یمین است
هوش مصنوعی: به راستگویی و عدالت توجه کن، چرا که اینها باعث استقامت و ثبات حکومت و سرزمین خواهند بود.
ذکر هنر و فضایل اوتسبیح کرام کاتبین است
هوش مصنوعی: یاد کردن از هنرها و خصائل او، مانند ذکر و ستایش نویسندگان بزرگ و راستگو است.
مسموع سریر ملک و دانشزان است که حافظ و امین است
هوش مصنوعی: صندلی سلطنت و دانش به خاطر این است که حافظ و نگهبان خوبی دارند.
هم ملک برأی او مصون استهم حصن هنر بدو حصین است
هوش مصنوعی: هر دو ملک و هنرش از آسیبها و خطرات دور و محفوظاند.
یک قطره ز کلک اوست هر مشگکان مایه آهوان چین است
هوش مصنوعی: یک قطره از قلم او همانند هر مشک دیگری است که منبعی برای عطر و زیبایی آهوان چین میباشد.
از رشگ گشاده روئی اودر ابروی روزگار چین است
هوش مصنوعی: از حسادت به خوشرویی او، ابروهای روزگار چروک شده است.
از خرمن ذهن او عطاردچون ماه ز مهر خوشه چین است
هوش مصنوعی: اندیشه او مانند عطارد است که درخشان و باهوش بوده و بهگونهای ماهرانه از محبت بهره میبرد.
عهد کرمش ز عهدها فردهمچون به فصول فرودین است
هوش مصنوعی: عهد و پیمان او بسیار خاص و منحصر به فرد است، مانند تغییر فصلها در بهار که زیبا و دلنشین است.
بینی اثر قران سعدینچون کلک و بناتش را قرین است
هوش مصنوعی: دیدن تأثیر قرآن سعدین مانند دیدن خطی است که با زیبایی خاصی نوشته شده و با گلها تزئین شده است.
هر حرف ز کلک او عدو راماننده داغ بر جبین است
هوش مصنوعی: هر کلمهای از طرز بیان او مانند نشانی عمیق بر پیشانی دشمن است.
آثار سخا و مکرماتشهمچون اثر خرد مبین است
هوش مصنوعی: نتایج و ثمرات بخشندگی و کارهای نیک او به روشنی مانند نشانههای عقل و درک و فهم است.
با همت او سؤال را دستبی رنج و غمی در آستین است
هوش مصنوعی: با تلاش و کوشش او، سوالات به راحتی و بدون دغدغهای حل میشوند.
سحر از سر خامه آفریندسحری که سزای آفرین است
هوش مصنوعی: سپیدهدم، قلمی جادو میکند که شایستهی ستایش و تحسین است.
ای گوی ربوده از کریمانوین پیش همه کسی یقین است
هوش مصنوعی: این جمله اشاره به این دارد که فردی با نادیده گرفتن یا سرقت از افراد بزرگ و با کرامت، در حقیقت توجه و شناخت واقعی خود را از دست میدهد. همچنین در این جا به نوعی آگاهی یا یقین در مورد این وضعیت وجود دارد که این رفتار نادرست یا ناشایست است.
در در دریا مقیم از آن شدکز لفظ و خط تو شرمگین است
هوش مصنوعی: او در دریا سکونت کرده است، زیرا از کلام و نوشتهی تو خجالت زده است.
دایم به ثناگری و مهرتهم خاطر و هم دلم رهین است
هوش مصنوعی: همیشه به ستایش و محبت تو، هم فکر و هم دلم وابسته است.
از غایت شوق حضرت توهمراه حدیث من امین است
هوش مصنوعی: به خاطر عشق و علاقه بسیار به وجود تو، رازی که من دارم تنها پنهان نیست و همراه آن، همیشگی و معتبر است.
دانی که ولای تو چو گنجی استکاندر دل و جان من دفین است
هوش مصنوعی: میدانید که محبت و رابطهات با من مانند یک گنج با ارزش است که در دل و جان من پنهان شده است.
وانگه یادم نیاری آریرسم کرم و وفا چنین است
هوش مصنوعی: به یاد نیاوردن من نشاندهندهی مهربانی و وفا است.
تا ایزد مستعان خلق استوز او همه خلق مستعین است
هوش مصنوعی: تا زمانی که خداوند پشتیبان موجودات است و همه خلق به یاری او نیاز دارند.
بادات خدا معین و هستتوان را چه غم است کو معین است
هوش مصنوعی: خداوند یاوری برای تو دارد و تو به خاطر اینکه او در کنار توست، نباید نگران چیزی باشی.