شمارهٔ ۲ - در رثای شروانشاه اخستان
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به mourning و غم مردم به خاطر مرگ شاه شروان اشاره میکند. حال و روز مردم در اثر این فقدان بسیار غمانگیز و پرآشوب است و به وضوح احساسات آنها، اعم از زنان و مردان، نشان داده شده است. درختان و گلها نیز از این غم تأثیر پذیرفته و پژمرده شدهاند. شاعر همچنین به سختی و دشواری مرگ اشاره دارد و تأکید میکند که تمامی انسانها از این فاجعه متاثر شدهاند. او از دیگران میخواهد تا اگر این احساسات را درک نمیکنند، از او بپرسند که آیا حقیقت مرگ را باور دارد یا خیر.
جمیع الناس غمگینٌ که شروان شاههم مرده استوفات شاههم اکنون طرب من قلبهم برده است
هوش مصنوعی: همهٔ مردم غمگین هستند چون شاه شروان فوت کرده است و مرگ شاه اکنون شادی را از دلهایشان گرفته است.
بهذا الصرصر العاصف کزو شروان مشوّش شددرخت القلبشان خشک و گل الارواح پژمرده است
هوش مصنوعی: در اثر باد تند و عاصفی، درختان دلهایشان خشک و گلهای روحشان پژمرده شده است.
زن و مرد بلد جمله لِاَجل تلخی موتشخراشان وجه، گریان چشم، بریان قلب و آزرده است
هوش مصنوعی: زن و مرد به خاطر تلخی مرگ، با چهرهای خیسانده از اشک، قلبی سوخته و دلی آزرده به زندگی ادامه میدهند.
اگر چه موته صعبٌ لهم الصّبر اولی ترکه انفاس همه خلقان علیهم یک یک اشمرده است
هوش مصنوعی: با وجود اینکه تحمل سختیها برای آنها دشوار است، اما بهتر این است که بدانند جان همه آدمها به شمارش است و هرکسی به نوبت باید به سرنوشت خود مواجه شود.
وگر باور نمیداری که ما قَد قلته صدقٌفقل لی ایُّ مکتوبٍ که اسمش مرگ نسترده است
هوش مصنوعی: اگر به گفته من اطمینان نداری که حقیقت را اظهار کردهام، پس به من بگو کدام نوشته است که نامش مرگ است.