شمارهٔ ۲۹ - در تاسف بر مرگ میرزا محمود گوید
هوش مصنوعی: این شعر به ناامیدی و مصائب حاکم بر زندگی انسان‌ها اشاره دارد. شاعر از چرخ گردون و سرنوشت سخن می‌گوید که هیچ‌کس از آن راضی نیست و زندگی به گونه‌ایست که هرگز دل‌ها آزاد نمی‌شوند. او به مرگ جوانان و خرابی‌هایی که به بار می‌آورد اشاره می‌کند و بیان می‌دارد که در دنیا هیچ کس از ظلم و ستم ایام در امان نیست. عشق و حسرت فرهاد و شیرین به عنوان نمادی از غم و اندوه قدیمی در زندگی مطرح می‌شود. در نهایت، شاعر بر این نکته تأکید می‌کند که روح انسان هیچ‌گاه از دنیای پر از ظلم و مصیبت آزاد نمی‌شود و تنها طلب آمرزش از خداوند بر زبان اهل دل جاریست.
آه ازین گردون دون کزوی کسی دلشاد نیستداد کز بیدادِ او ، هرگز دلی آزاد نیست
هوش مصنوعی: آهی از این دنیا و چرخ بینزاکت که هیچ‌کس در آن خوشحال نیست. از ظلم و ستم این دنیا، هرگز دل کسی آزاد نخواهد بود.
سر و نازی گر بر آردهم خود از بیخش کندهیچ کار چرخ بی بنیاد بر بنیاد نیست
هوش مصنوعی: اگر زیبایی و ناز تو از وجودم جدا شود، هیچ چیز از کارهای دنیا که بر پایهای درست نیست، باقی نمیماند.
بسکه از مرگ جوانان خانه ویران میکنددر کهن دیر جهان یک خانه آباد نیست
هوش مصنوعی: به خاطر مرگ جوانان، خانهها ویران می‌شود و در این جهان قدیمی، هیچ خانهای آباد باقی نمانده است.
گرچه از دیاد کسی هرگز نشد بیداد اواین چنین ظلمی که کرد ایّام ، کَس را یاد نیست
هوش مصنوعی: هرچند که هیچ‌کس از بیداد یک فرد در گذشته به یاد نیاورده است، اما ظلمی که روزگار بر ما روا داشته، هیچ‌کس آن را فراموش نکرده و به یاد ندارد.
سروقد میرزا محمود ازین گلشن بکندچاره مرغ دل بیچاره جز فریاد نیست
هوش مصنوعی: قد بلند و زیباى میرزا محمود از این باغ جدا شد، و دل بیچارهام جز فریاد کردن چارهاى ندارد.
جان شیرین را بتلخی داد آن نخل کرمتلخی جان داد شیرین کم از فرهاد نیست
هوش مصنوعی: نخل کرم با تلخی خود جان شیرین را به خطر انداخت و این نشان میدهد که شیرین کمتر از فرهاد نیست، زیرا او نیز جانش را فدای عشق کرده است.
گرچه فرهاد از غم شیرین بسی حسرت کشیدعاقبت ناکام رفت اینظلم را کس یاد نیست
هوش مصنوعی: با وجود اینکه فرهاد به خاطر شیرین تحمل زیادی کرد و حسرتهای زیادی خورد، در نهایت نتوانست به هدفش برسد و این ظلمی که بر او رفته، کمتر کسی دربارهاش صحبت می‌کند.
اهل دل آمرزش او از خدا خواهند و بسقدسیانرا روز و شب جز این دعا اوراد نیست
هوش مصنوعی: افراد با دلهای پاک تنها از خداوند آمرزش و بخشش میطلبند و فرشتگان نیز در طول روز و شب غیر از این دعا چیزی نمیگویند.
اهلی از دام اجل هرگز نشد ازاد کسمرغ روح کس خلاص از دام این صیاد نیست
هوش مصنوعی: هیچ‌کس از چنگال مرگ رهایی نیافته است، مانند پرندهای که نمیتواند از چنگال صیاد خود آزاد شود. روح انسان نیز از این دام مصون نیست.