شمارهٔ ۷۰ - مدح سید شریف
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به تمجید از شخصیت علمی و فضیلتی می‌پردازد که به تشبیه به خورشید و منبع حکمت توصیف می‌شود. او به میر سید شریف جرجانی اشاره میکند و او را در علم و دانش برتر از دیگران می‌داند. شاعر تأکید میکند که این فرد به علم و کمال انسانی نزدیک است و هر سوالی در زمینه علم و دانش به او مراجعه شود، جواب‌های روشنی دارد. همچنین او را به عنوان معلم و رهبری فرزانه به تصویر می‌کشد که قدرت شفابخشی مثل بوعلی سینا دارد و دیگران را نجات می‌دهد. شاعر بر اثرات مثبت و بخشش او تأکید میکند و به زیبایی‌های فکری و روحانی او اشاره میکند. در نهایت، شاعر از او درخواست میکند که روی رحمت و مهربانی‌اش را نشان دهد تا دل‌های بندگان آرامش یابد.
ای به علم و فضیلت ارزانیعلم اول معلم ثانی
هوش مصنوعی: ای کسی که به علم و فضیلت ارزانتر از علم آموزان و معلمان ابتدایی هستی.
میر سید شریف ای که به توستفخر سید شریف جرجانی
هوش مصنوعی: ای سید شریف، که تو خود مایهی افتخار و شرف برای سید شریف جرجانی هستی.
جذبه آفتاب حکمت توذره جمع آرد از پریشانی
هوش مصنوعی: نور جذابیت خورشید دانایی تو، ذرات پراکنده را به سوی خود جذب میکند و آنها را در کنار هم جمع میکند.
هر چه فردا به روی روز افتدتو هم امروز یک به یک دانی
هوش مصنوعی: هر چه فردا بر روزگار پیش بیاید، تو هم امروز به تدریج از آن مطلع میشوی.
هر که پرسد تو را از ابجد غیبچون الف گفت تا به بی خوابی
هوش مصنوعی: هر کسی که از تو درباره رمز و راز پنهان بپرسد و تو بگویی، مثل این است که حرف "الف" را زدهای و او بیخواب و در اندیشه تو فرو میرود.
پیش گیتی نمای خاطر توآشکارست حال پنهانی
هوش مصنوعی: در برابر جهان، افکار و احساسات تو به وضوح نمایان است، حتی اگر در درون خود بخواهی آنها را پنهان کنی.
بنده طبع پارسای توامکه به پرهیز پاکدامانی
هوش مصنوعی: من به طبیعت پاک و پرهیزکار تو وابسته هستم، چرا که به دوری از ناپاکیها و رعایت اصول نیکو زندگی کردن عادت کردهام.
در جوانی چو صبح بر نزندنفسی در هوای نفسانی
هوش مصنوعی: در جوانی، وقتی که به زندگی و خواستههای دنیا میپردازیم، شبیه صبحی هستیم که بیدار نمیشود و از خواب برنمیخیزد. در این دوران، باید مراقب باشیم که غرق در خواستههای نفسانی نشویم.
مستی بخشش از حقیقت حالتا فلک را بسر بغلطانی
هوش مصنوعی: خوشحالی و شادابی ناشی از بودن در حال حاضر، حتی تا اوج آسمانها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
حیوان مشربان مگر جویندآب حیوان ز طبع حیوانی
هوش مصنوعی: انسانها نیز بهطور طبیعی نیاز به تأمین نیازهای خود دارند و این نیازها در ذات آنها نهفته است. مانند سایر موجودات، آنها نیز برای زنده ماندن، به منابع اولیهای چون آب و غذا نیاز دارند.
چون مسیحا دمی که جان بخشدمنطقت در کمال انسانی
هوش مصنوعی: زمانی که سخنان تو مانند مسیح جانبخش است و در اوج کمال انسانی قرار دارد.
گر به طب از شفا سخن خیزدبوعلی را خموش گردانی
هوش مصنوعی: اگر در مورد پزشکی و درمان سخن گفته شود، به گونهای که بوعلی سینا را ساکت کنی.
ید بیضا نمود تفسیرتچون کلیم از کلام ربانی
هوش مصنوعی: دست سفید تو تفسیر تو را مانند دست حضرت موسی از کلام الهی نشان می‌دهد.
خلف خاندان علم توییبه از ایشان چه گرز ایشانی
هوش مصنوعی: تو از نسل علمایی و برتر از آنان هستی، پس چه اهمیتی دارد که آنها چه نامی دارند؟
جوهر این کان دهد به رنگ تو کمهمه یاقوت نیست رمانی
هوش مصنوعی: در این متن به این اشاره شده است که ارزش واقعی هر چیزی به نحوهی استفاده و تأثیر آن بر ماست. حتی اگر چیزهای باارزشی مثل یاقوت نیز در دست ما باشد، باز هم به اندازه و کیفیت درونی ما بستگی دارد که چقدر از آن بهرهبرداری کنیم. بنابراین، اگر جوهر واقعی خود را بشناسیم و به رنگ و حال خود توجه کنیم، میتوانیم از آن چیزهای ارزشمند به بهترین نحو استفاده کنیم.
گر به حرفت یکی نهد انگشتگزد انگشت از پشیمانی
هوش مصنوعی: اگر کسی به حرفت اهمیت ندهد و نکتهای را با دقت بررسی نکند، شاید بعدها از این بیتوجهی پشیمان شود.
مور در مهد دولت تو شودصاحب هودج سلیمانی
هوش مصنوعی: آب و هوای خوب و امکانات عالی، حتی کماهمیتترین افراد هم میتوانند در آنجا به مقام و جایگاه بالایی برسند.
فتنه گر از تنور عالم بازسر بر آرد به جوش طوفانی
هوش مصنوعی: آشفتگی و فتنهای در جهان برمیخیزد که میتواند تباهی و طوفان به همراه داشته باشد.
نقطه ذات تو چه غم داردکش محیط است نور رحمانی
هوش مصنوعی: ذاتی که تو داری، نگران چیست؟ چون دور تا دور آن، نور رحمت پرتو افکن است.
گر به میدان فکرت اندازیگفتگوی سپهر چوگانی
هوش مصنوعی: اگر در نظر خود، به تفکر درباره گفتگوهای زمانه بپردازی، مانند تلاشی در عرصه وسیع اندیشه خواهد بود.
اهلی از بهر گوی بازی تودر حقت میکند دُر افشانی
هوش مصنوعی: دوست یا طرف مقابل به خاطر بازی تو در حق تو، زیبایی‌های خود را بروز می‌دهد و درخشش میکند.
چون تو را عزم بر شکار افتدوحشیان سر کنند قربانی
هوش مصنوعی: هرگاه تصمیم به شکار بگیری، وحشیان خود را قربانی میکنند.
خاک پای تو توتیای کسیستکه نبیند به چشم شیطانی
هوش مصنوعی: خاک پای تو به اندازهای ارزشمند است که کسی که دیدگاه منفی و شیطانی دارد، نمیتواند آن را ببیند.
چشم دجال کز ازل کورستچه کند سرمه صفاهانی
هوش مصنوعی: چشم دجال از ابتدا نابینا است، پس چه سودی دارد که او سرمهی صفاهانی را استفاده کند؟
گر تو وقت کرم چو ابر بهارکف در پاش را در افشانی
هوش مصنوعی: اگر تو در زمان بخشش مانند باران بهاری ، دست محبت و لطف خود را به اطراف بریزی و بینصیب نگذاری.
موج در چهره زمین پوشیدهمچو دریا به روز بارانی
هوش مصنوعی: زمین به شکلی مشابه دریا در روز بارانی، با امواجی که بر روی آن میرقصد، زنده و پرجنب و جوش به نظر میرسد.
خوان جودت پر از نعیم بهشتهمچو صحن چمن به الوانی
هوش مصنوعی: میزان سخاوت تو پر از نعمتهای بهشتی است، درست مانند باغی رنگارنگ و دلربا.
کاسه‌های سرش عبیر آمیزخوشتر از لاله‌های جمرانی
هوش مصنوعی: سر افرادی که بوی خوشی دارد، از گلهای زیبا و خوشرنگ بهتر و دلانگیزتر است.
من گواهم که سالها بودمبنده درگهت به دربانی
هوش مصنوعی: من شهادت میدهم که سالها در خدمت تو بودم و به عنوان دربان درگاه تو میباشم.
که تو در سال قحط یک ساعتبرنچیدی بساط مهمانی
هوش مصنوعی: شما در زمانی که همه چیز کمبود داشت، فقط یک ساعت وقت گذاشتید تا مهمانی برپا کنید.
چون نسیم از ره سبکروحیمور در زیر پا نرنجانی
هوش مصنوعی: چون نسیم آرام و سبک میوزد، مور که زیر پا قرار دارد را آزار نده.
چرب و نرمی ز خلق خوش با خلقمرهم ریش دردمندانی
هوش مصنوعی: لطافت و مهربانی از خصلتهای خوب انسانهاست که میتواند تسکیندهنده درد و رنج دیگران باشد.
غضبت آتشی برافروزدکه بسوزد ریاض رضوانی
هوش مصنوعی: خشم تو آتشی را روشن میکند که میتواند به باغهای بهشت آسیب برساند.
همه چیزی ز لطف حق با توجز گران جانی است ارزانی
هوش مصنوعی: تمام نعمتها و خوبیها از سوی خداوند به تو داده شده، جز اینکه زندگیات برایت سنگین و پر از زحمت است.
در کمال آنچنان که در صفتتعقل دیوان شد ز حیرانی
هوش مصنوعی: در اوج کمال تو، مانند عقل در حالت دیوانگی، از حیرت و شگفتی سرگردان شده است.
در جمال اینچنین که چون خورشیدبنده تست ماه کنعانی
هوش مصنوعی: در زیبایی اینچنین که شبیه خورشید است، تو بندهای از آن و مانند ماه کنی.
غزلی آبدار خواهم گفتکه چو آب حیات برخوانی
هوش مصنوعی: من شعری زیبا و دلنشین خواهم سرود که مانند آب زندگیبخش، وقتی آن را بخوانی، جانت را تازه کند.
ای به صورت بهشت روحانیروی بنما که راحت جانی
هوش مصنوعی: ای که چهرهات مانند بهشت و روحنواز است، خود را نشان بده که باعث آرامش جان منی.
شکل روحانی تو چون بینددیده با این حجاب ظلمانی
هوش مصنوعی: وقتی چشمانم به روح معنوی تو مینگرند، با این پرده تاریک فاصله میگیرند.
چشم جانت مگر تواند دیدگر نشاند غبار جسمانی
هوش مصنوعی: چشم روح تو آیا میتواند ببیند اگر غبار جسمانی بر آن نشسته باشد؟
با تو دل در بهشت جاویدستبی تو جان یوسفیست زندانی
هوش مصنوعی: با تو دل در شادی و آرامش است و بیتو مانند یوسف در زندان میماند.
به که مانی بگویم از ره لطفکز لطافت به کس نمی‌مانی
هوش مصنوعی: به کی بگویم که از روی مهربانی، چون لطافت تو آنقدر زیاد است که هیچ کس نمیتواند تو را درک کند؟
سالها در طریق شیوه و نازگرچه بَررُست سرو بستانی
هوش مصنوعی: سالها در راه عشق و زیبایی با وجود اینکه مانند سرو باغی رشد کردهام، همچنان در ناز و لطافت باقی ماندهام.
چون صنوبر گرش هزار دل استتو به یک التفات بستانی
هوش مصنوعی: هرچند او دل‌های زیادی دارد و همچون درخت صنوبر است، اما با یک نگاه تو میتوانی همهی آن دلها را به دست آوری.
با تو در شوخی و فریب سخنساده لوحی است صورت مانی
هوش مصنوعی: اگر در شوخی و فریب با تو باشم، نشاندهنده سادگی و نادانی من است.
آب لطفت بر آتش دوزخگستراند بساط ریحانی
هوش مصنوعی: لطافت و زیبایی تو آنچنان تأثیری دارد که گرمای آتش دوزخ را مینوازد و فضا را به عطر گلها معطر میکند.
قبله حسن و شور شهر توییکعبه شورنده بیابانی
هوش مصنوعی: تو مرکز زیبایی و شور و شوقی، همچون کعبهای در دل بیابان که برای تشنهدلان جاذبهای خاص دارد.
روی تو عید نیکبختان استبیدلان گوسپند قربانی
هوش مصنوعی: چهره تو برای خوشبختان، مانند روز عید است و دل باختگان مانند گوسفندانی هستند که برای قربانی آماده میشوند.
دور از آن لب به چشم پُرخونمخار چشم است لعل پیکانی
هوش مصنوعی: دور از آن لب، چشمانم به شدت خونآلود هستند و آن لب شبیه به یک سنگ خار است که به قلبم آسیب زده.
بر دل پر جراحت اهلیمرهمی آنقدر که بتوانی
هوش مصنوعی: به دل مجروح و آسیبدیدهات، درمانی بیاب که به اندازهای اثر کند که قابل تحمل باشد.
دل او گنج و خود خراب احواللازم گنج چیست ویرانی
هوش مصنوعی: دل او مانند گنجی ارزشمند است، اما خود او در وضعیت بحرانی و نابسامانی قرار دارد. بنابراین، وجود این گنج چه فایدهای دارد وقتی که در ویرانی به سر میبرد؟
مریم بخت او رطب یابدگر تو نخل کرم بجنبانی
هوش مصنوعی: اگر تو به نخل کرمها تکاندهی، مریم هم بختش رطب خواهد یافت.
چند هنگامه وقت شد کای دلبه دعا ختم قصه گردانی
هوش مصنوعی: ای دل، در این وقت که زمان به پایان رسیده، با دعا داستان زندگیات را به سر برسان.
تا فلک هر سحر ز گلبن مهربر زمین میکند گل افشانی
هوش مصنوعی: هر صبح که آسمان از سرزمین گلهای عشق میرویید، گلهای زیبایی بر زمین میپراکند.
باش چون گل شکفته تا دم حشرتازه روی و گشاده پیشانی
هوش مصنوعی: مثل گل که شکفته و شاداب است، باش تا روز قیامت با چهرهای تازه و پیشانی باز و گشاده.
باد نخل مراد تو دایمسبز و خرم چو سرو بستانی
هوش مصنوعی: مثل اینکه همیشه درختان نخل در هوایی خوش و سرزنده و شاداب هستند، تو نیز باید همیشه در زندگیات شاد و سرحال باشی.