بخش ۲۰۱ - نامه فرستادن نستوه به نزد کوش پیل‌دندان
هوش مصنوعی: این متن نشانه‌ای از نامه‌ای بین شاه فریدون و یکی از فرمانروایان به نام ضحاک است. در نامه، فریدون از فرمانروای ضحاک می‌خواهد که با او همکاری کند و از او می‌خواهد تا به نزد شاه بیاید و از او عذرخواهی کند. فریدون به ضحاک می‌گوید که او را در برابر دیگران برخلاف ستم و خونریزی ضحاک می‌بیند و به او این امید را می‌دهد که می‌تواند مورد بخشش قرار گیرد. همچنین هشدار می‌دهد که اگر او به دیانت و کارهای نیک روی نیاورد، ممکن است با خطرات جدی مواجه شود.
فرستاده‌ای از سوی فریدون به سمت ضحاک می‌رود و پیام را به او می‌رساند، اما ضحاک با خشم و بدجنسی به نامه واکنش نشان می‌دهد و به فرستاده می‌گوید که اگر او به او پاسخی ندهد، او خود را در خطر می‌بیند. در مجموع، این متن به تنش‌ها و تعصبات موجود در روابط قدرت میان شخصیت‌ها اشاره دارد.
یکی نامه فرمود نزدیک کوشهمه داوری و همه جنگ و جوش
هوش مصنوعی: کسی نامه‌ای فرستاد به نزدیک کوش، تا تمام قضاوتها و تلاشهای جنگی را بررسی کند.
که دانم که آگاه گشتی ز کارکه چون بست ضحاک را شهریار
هوش مصنوعی: میدانم که از ماجرای کار، آگاه شدی که چگونه ضحاک را پادشاه دستگیر کرد.
شنیدی که با دیوسازان چه کردکز آن تخمه یکسر برآورد گرد
هوش مصنوعی: شنیدی که با موجودات ظالم و شرور چه حادثهای رخ داد که از آن دانه، تمام آن بلایا و مشکلات به وجود آمد.
به بندی که آن مارفش بسته شدجهان از بد جاودان رسته شد
هوش مصنوعی: زمانی که آن بند (یا قید) که باعث حبس و ناراحتی شده، زده شد، جهان از بروز بدیها و مشکلات همیشگی آزاد گردید.
از آن تخمه جز تو نمانده‌ست کستو را نیز مرگ آمد از پیش و پس
هوش مصنوعی: جز تو هیچ کس دیگری از این نسل باقی نمانده است و مرگ به نزدیکت آمده، هم از جلو و هم از پشت.
از آیینِ تو چون شد آگاه شاهوز این رنج بر زیردست و سپاه
هوش مصنوعی: وقتی شاه از حقیقت رفتار تو باخبر شد، از این مشکل و دردسر برای زیر دستان و سپاهش رنجید.
بدانم فرستاد تا هم زمانبلای تو بردارم از مردمان
هوش مصنوعی: میدانم که او برای این فرستاده شده تا در همان حال که بلا و گرفتاری تو را از مردم دور کند، به آنها کمک کند.
کنون گر به فرمان شاه اندریمرا با تو کوته شود داوری
هوش مصنوعی: حال اگر به دستور شاه، قضاوت من درباره تو کوتاه شود، چه خواهد شد؟
میان بندگی را ببند و مپاییکی با سواران خویش ایدر آی
هوش مصنوعی: در وسط مسیر بندگی، خود را محدود کن و با دیگران نیامدی، پس به این سمت مرو.
گر ایدر بیایی، شوی نزد شاهبگو تا دهم نزد ایرانْت راه
هوش مصنوعی: اگر به اینجا بیایی، به نزد پادشاه برو و بگو که راهی برای رسیدن به ایران به تو میدهم.
که بخشایش شاه از آن برتر استفراوان چو تو چاکرش بر در است
هوش مصنوعی: بخشش و رحمت شاه از هر چیز دیگری بالاتر است، همانطور که وفاداری و خدمتگزاریش در درگاه او بسیار ارزشمند است.
بدارد تو را نیز چون دیگرانیکی مهتری باشی از مهتران
هوش مصنوعی: شما نیز باید مانند دیگران از پیشوایان و بزرگان باشید.
که شاه همایون چو ضحّاک نیستستمکاره خونریز و ناباک نیست
هوش مصنوعی: شاه همایون مانند ضحّاک نیست؛ او ظالم و خونریز و ناپاک نیست.
چو آمرزش آری ببخشایدتاز آن پس چنان کن که نگزایدت
هوش مصنوعی: اگر ببخشی و عذرخواهی کنی، از آن پس به گونهای رفتار کن که دیگر مورد عذرخواهی قرار نگیری.
کنم نامه نزدیک شاه زمینکه چون ما رسیدیم در مرز چین
هوش مصنوعی: نامه‌ای به شاه زمین مینویسم که وقتی به مرز چین رسیدیم، خبرش را بداند.
ز فرمان تو کوش گردن نتافتیله کرد شهر و به درگه شتافت
هوش مصنوعی: از فرمان تو، کسی از روی تکبر سرش را بلند نمیکند و به راحتی شهر را ترک کرده و به درگاه تو میآید.
بیامرزدت بی‌گمان شهریارکه بخشنده شاهی‌ست و آمرزگار
هوش مصنوعی: شهریار، که فردی بخشنده و آمرزنده است، حتماً تو را خواهد بخشید.
وگر خود نخواهی که آیی به پیشبترسی همی خیره بر جان خویش
هوش مصنوعی: اگر خودت نخواهی که به جلو بیایی، ترس براساس ضعف خودت را مانند یک سایه بر جانت حس میکنی.
به راهی برون رفت باید نهانگرفتن یکی گوشه‌ای زین جهان
هوش مصنوعی: برای فرار از این دنیای پیچیده و پر از مشکلات، باید در گوشه‌ای دور از آن پنهان شویم.
برو، پیش از آن کاین گزیده سپاهبیایند و بر تو ببندند راه
هوش مصنوعی: زودتر برو، قبل از اینکه نیروی دشمن به اینجا برسد و راه را بر تو ببندند.
وز آن پس من از بیم شاه جهانرها کی کنم تا که گردی نهان؟
هوش مصنوعی: پس از آن من از ترس شاه جهان آزاد شدهام، آیا میتوانم تا زمانی که سایهای پنهان وجود دارد، کاری انجام دهم؟
نه بر پوزش آن را توانی بشستنه گر چاره‌ای جویی آید بدست
هوش مصنوعی: نه میتوانی با عذرخواهی آن را پاک کنی و نه اگر به دنبال راه حلی بگردی، چیزی به دست میآوری.
پشیمانی آنگه نداردْت سودهمان به که دریابی این کار زود
هوش مصنوعی: پشیمانی زمانی فایدهای ندارد؛ بهتر است که زودتر به مسئولیتها و عواقب کارهایت پی ببری.
نویسنده از نامه چون گشت سیرسخنگویْ مردی جوان و دلیر
هوش مصنوعی: وقتی نویسنده از نامه خسته شد، شروع به صحبت کردن درباره مردی جوان و شجاع کرد.
گزین کرد و نامه بدو داد و گفتکه با باد باید که باشی تو جفت
هوش مصنوعی: او نامه‌ای را انتخاب کرد و به او داد و گفت که باید همراه با باد باشی.
شتابان فرستادهٔ تیزهوشبرفت و رسانید نامه به کوش
هوش مصنوعی: پیامرسان سریع و باهوش به راه افتاد و نامه را به کوش رساند.
سخن‌ها بر او ترجمان چون بخواندز گفتار نستوه خیره بماند
هوش مصنوعی: سخنهایی که او بیان میکند، مانند ترجمهای از دل است و زمانی که او از حرفهای استوار خود سخن می‌گوید، دیگران به حیرت میافتند.
برآشفت و آن نامه اندر ربودبدرّید و بسیار تندی نمود
هوش مصنوعی: او بسیار خشمگین شد و نامه را از او گرفت، آن را پاره کرد و به شدت رفتار کرد.
فرستاده را گفت کای بدنژادسر خویشتن داده بودی بباد
هوش مصنوعی: فرستاده به او گفت: ای نیکوتن، خود را در اختیار این باد و توفان گذاشتهای.
مرا گر نبودی چنان آرزویکه تو پاسخ من رسانی بدوی
هوش مصنوعی: اگر تو آن آرزوی بزرگ را نداشتی که پاسخ من را بدهی، من نیز به چیزی نیاز نداشتم.
سرت بی‌گمان دور گشتی ز تنهم امروز در پیش این انجمن
هوش مصنوعی: امروز بدون شک سر تو از بدنت جدا شده و در این جمع حضور دارد.
فرستاده گفت ای خردمند شاهمرا گر کنی بی‌گناهی تباه
هوش مصنوعی: پیامآور گفت: ای شاه، اگر تو مرا بیگناه بخوانی، بیتردید به سعادت میرسم.
نه ترسد فریدون از این زشت کارنه نستوه برگردد از کارزار
هوش مصنوعی: فریدون از این انسان بدجنس نمیترسد و ناستوه نیز از میدان نبرد عقبنشینی نخواهد کرد.