بخش ۲۱۶ - پیروزی کوش و بیهوش شدن قباد و بازگشت ایرانیان
هوش مصنوعی: در این داستان، کوش به همراه قباد به میدان نبرد می‌آید و سخنانی از سپهبد می‌شنود که به او می‌گوید پس از مدت‌ها صبر و کوشش، اکنون همچون دیو زشت به میدان آمده است. سپهبد به خصومت و جنگ علاقه دارد و هرچند در پاسخ، کوش با قهر و خشم به سپهبد حمله می‌کند، اما به علت نیروی زیاد او، زخم می‌بیند و از اسب به زمین می‌افتد.
یاران کوش او را از میدان دور می‌کنند و در این حین، سپهبد به او یادآوری می‌کند که شب است و فردا روز نبرد است. کوش در پاسخ به این سخنان تصمیم به بازگشت به سپاه می‌گیرد و پیروزی را برای خود می‌بیند. بزرگان مکران و چین را جمع می‌کند و برای فردا آماده می‌شود.
در شب، سپاه ایران به خاطر غیبت سپهبد پریشان می‌شوند و برای نجات جان خود به چاره‌ای می‌اندیشند. آن‌ها تصمیم می‌گیرند در شب سپه را پنهانی از میدان دور کنند تا از کشتن آن‌ها جلوگیری شود. در نتیجه، آن‌ها به آرامی از میدان را می‌گیرند و در حالی که سپهبد بیهوش است، سپاه ایران نیز به دلیل غفلت‌ها و آشفتگی‌ها دچار نقصان می‌شود.
به هنگام شب کوش را با قبادبرآن رزمگه آشنایی فتاد
هوش مصنوعی: در شب، کوش را با قباد به میدان نبردی که با آن آشنا بودند، فرستاد.
سپهبد بدو گفت کای پرفریبدر این کنده چندین نمودی شکیب
هوش مصنوعی: فرمانده به او گفت: ای فریبنده، چرا در این چاله مدتی زیادی صبر کردی؟
که از چین و مکران مدد خواستیجهانی به لشکر بیاراستی
هوش مصنوعی: تو از چین و مکران کمک خواستی و جهانی را به لشکر آوردی.
کنون همچو دیو دنان آمدیچنان با سپه در میان آمدی
هوش مصنوعی: اکنون مانند دیوی خبیث به میان آمدهای، و به طور جمع و با لشکری وارد شدهای.
بگفت این و شمشیر زد بر سرشنگه داشت جان در سر و مغفرش
هوش مصنوعی: او این را گفت و با شمشیرش به سرش زد در حالی که جانش در خطر بود و کلاه خودش را بر سر داشت.
............................................................................
هوش مصنوعی: این شعر به نوعی بیان می‌کند که در زندگی بعضی چیزها قابل بازگشت نیستند و باید با واقعیتها کنار آمد. برخی از فرصتها و تجربیات بهسرعت میگذرند و دیگر امکان بازگشت به آن لحظات وجود ندارد. به عبارتی، باید از لحظات زندگی بهره برد و از آن‌ها درس گرفت.
پس آن گرز کز پیش فرّخ قبادبرآورد از کین بغل برگشاد
هوش مصنوعی: سپس آن گرزی که از کینه از سوی فرخ قباد به کار گرفته شد، به شدت حرکت کرد و به سمت دشمنان آمد.
همی داشت در رزم کوش آن به دستدر آمد به در همچو آشفته مست
هوش مصنوعی: او در میدان جنگ همیشه تلاش میکرد و به گونهای به پیروزی دست یافت که مانند شخصی مست و پریشان به نظر میرسید.
به نیرو بزد بر سر پیل زوشز اسب اندر افتاد و زو رفت هوش
هوش مصنوعی: به قدرت بر سر فیل حمله کرد و از اسب به زمین افتاد و هوش خود را از دست داد.
چنان مغزش از خشم او خیره شدکه چشمش در آن خیرگی تیره شد
هوش مصنوعی: ذهنش به قدری از خشم او مشوش و گیج شد که چشمانش نیز در آن حال گیجی، تار و تاریک گردید.
ربودند یارانش او را ز جایببردند تا پیش پرده‌سرای
هوش مصنوعی: دوستانش او را از مکانش برداشتند و به سمت پردههای خانهای بردند.
سواری سوی کوش آواز کردکه گردون در کام تو باز کرد
هوش مصنوعی: یک سوار به سمت کوه رفت و فریاد زد که آسمان (سرنوشت) فرصت خوبی را در مقابل تو قرار داده است.
سپهبد همی گوید اکنون شب استز رنج این روان را سپه بر تن است
هوش مصنوعی: سپهبد می‌گوید که اکنون شب است و به خاطر رنجی که این دل تحمل می‌کند، سپه بر تن او قرار دارد.
منم با تو فردا در این رزمگاهنظاره به ما بر دو رویه سپاه
هوش مصنوعی: من در میدان نبرد فردا با تو هستم و به تماشای ما از دو طرف صف خواهند پرداخت.
چو بشنید کوش این سخن بازگشتبه پیروزی اندر سرافراز گشت
هوش مصنوعی: وقتی که کوش این سخن را شنید، به سمت پیروزی بازگشت و در نتیجه به افتخار و سربلندی رسید.
بزرگان مکران و چین را بخواندیکایک به خوان و خورش در نشاند
هوش مصنوعی: در یک میهمانی پرشکوه، به تدریج بزرگان سرزمینهای مکران و چین را فرا میخواند و با صدای بلند به آن‌ها خوشآمد می‌گوید.
به می خوردن اندر چنین گفت شاهکه فردا هم از بامداد پگاه
هوش مصنوعی: شاه در حال نوشیدن نیکو سخن می‌گوید که فردا نیز از صبح زود باید به کارها رسیدگی کرد.
بپردازم از کار ایرانیانببندید هر کس به کین را میان
هوش مصنوعی: میخواهم از کارهای ایرانیان سخن بگویم و هر کس که در دل کینه دارد را دور کنم.
شب آمد سپهبد نیامد به هوشز گردان ایران برآمد خروش
هوش مصنوعی: شب فرارسید و فرمانده نیامد. از گردان ایران صدای بلندی به گوش رسید.
بزرگان نشستند با رایزنهمه نامداران آن انجمن
هوش مصنوعی: شخصیتهای بزرگ و دانا دور هم جمع شدهاند و دربارهی مسائل مهم مشورت می‌کنند. تمام افراد معروف و مشهور در این گردهمایی حضور دارند.
که ما بی‌سپهبد چه درمان کنیم؟بکوشید تا چارهٔ جان کنیم
هوش مصنوعی: بدون فرماندهی و سرپرستی، ما چگونه میتوانیم به رهایی برسیم؟ باید تلاش کنیم تا راهی برای نجات پیدا کنیم.
چو امشب سپه را به راه افگنیدمگر جان به درگاه شاه افگنید
هوش مصنوعی: امشب سپاه را به میدان فرستید، شاید جان خود را در درگاه شاه نجات دهید.
درستی بدان برنهادند رایکه در شب سپه بازگردد به جای
هوش مصنوعی: بر اساس درستی و عقل، تدبیری اتخاذ شده است که سپاه در شب به موضع خود بازگردد.
عماری بیاورد داننده مردکشید اندر او دیبهٔ لاجورد
هوش مصنوعی: عماری از دانا و عاقل آمد و یک مرد را درون آن لباس لاجوردی قرار داد.
تن مرد بیهوش برداشتنددر آن مهد زرّینش بگذاشتند
هوش مصنوعی: مرد بیهوش را برداشتند و در گهوارهاش که از طلا بود، گذاشتند.
بنه برنهادند و رفتند تیزز کشتن نکوتر همانا گریز
هوش مصنوعی: درختی را نشاندند و سریع رفتند، چرا که خوبان از کشتن فرار می‌کنند.
بماندند خرگاه و خیمه به جایدرفش کیانی و پرده‌سرای
هوش مصنوعی: خرگاه و چادر به جای خود باقی ماندند، اما پرچم کیانی و پردههای قصر در حال محو شدن هستند.
سپه گرچه بسیار گندآور استتن است و سپهدار همچون سر است
هوش مصنوعی: با وجود اینکه سپاه ممکن است مشکلات زیادی به همراه داشته باشد، اما تن همانند سپهدار است که نقش سر را ایفا می‌کند.
تن ارچه تناور بود زورمندنکوشد، چو بیند سرش را نژند
هوش مصنوعی: هرچقدر هم که بدن قوی و تنومند باشد، اگر کسی نبیند که مورد آسیب قرار می‌گیرد، تلاش و کوششی نخواهد کرد.
دو اسبه سپاهی دو ره ده هزارزره‌دار با آلت کارزار
هوش مصنوعی: دو اسب سوار را در راهی به سمت ده هزار زرهپوش دیده می‌شود که با تجهیزات جنگی آمادهاند.
سپهبد چنان مانده بیهوش و مستکه رگ بر تن وی همانا نجست
هوش مصنوعی: سپهبد به قدری بیهوش و غرق در مستی شده که حتی رگهای بدنش نیز حرکت نکرده و حالتی طبیعی ندارد.
نیارست لشکر فرود آمدننه بر بادپایان یکی دم زدن
هوش مصنوعی: لشکر جرأت فرود آمدن ندارد و تنها یک لحظه هم نمیتواند در برابر بادپایان بایستد.
بدان ناتوانی همی تاختندبه خواب و به خوردن نپرداختند
هوش مصنوعی: بدان که ناتوانی به خواب و خوراک توجهی ندارد و فقط به دنبال پیش رفتن و تلاش است.
نبودند برجای تا تیره شبگذر کرد و نگشاد گردون دو لب
هوش مصنوعی: در تاریکی شب، کسی وجود نداشت تا از آن عبور کند و آسمان هم لب به سخن نگشود.
از آن مرزپویان گرفتند راهدو منزل فزون رفته بود آن سپاه
هوش مصنوعی: از مناطق مرزی، راهی به دو منزل فراتر ایجاد شده بود که آن سپاه پیشرفتهتر رفته بود.