شمارهٔ ۱۱۳
هوش مصنوعی: این شعر درباره‌ی درد و عشق سخن می‌گوید. شاعر بیان می‌کند که درد قلبی می‌تواند به انسان قدرت و عظمت ببخشد، و وقتی دل از دردی می‌گذرد، به سادگی و آرامشی دست می‌یابد. او به حیرانی در عشق اشاره می‌کند و اینکه در این مسیر، ترس و ناامیدی جایی ندارد. پس از مرگ، احوال جان را بررسی می‌کند و می‌گوید که بدون دوست در عذاب هستیم و با دوست در سعادت. زهد و علم بدون عشق مطلقا بی‌معناست و تنها محبتی که از فطرت برمی‌خیزد ارزشمند است. شاعر نتیجه می‌گیرد که عشق سرمایه‌ی اصلی زندگی است و خوشبخت کسی است که زندگی‌اش در مسیر عشق درست باشد.
گر دردمند گردد دل، دولتی عظیمستچون دردمند او شد، دل بعد از آن سلیمست
هوش مصنوعی: اگر دل انسان دچار درد و غم شود، این درد، مانند یک ثروت بزرگ ارزشمند است. زیرا وقتی که دل از این دردها رهایی یابد و آرامش پیدا کند، به حالت سلامت و سلامتی میرسد.
در راه عشق و وحدت حیرانی است و حیرتامید در نگنجد، چه جای ترس و بیمست؟
هوش مصنوعی: در مسیر عشق و اتحاد، انسان در شگفتی و حیرت به سر میبرد و این حیرت امیدی را در خود جا نمیدهد، پس چه دلیلی برای ترس و نگرانی وجود دارد؟
بعد از وفات دانی احوال جان چه باشد؟بی دوست در جحیم است با دوست در نعیمست
هوش مصنوعی: پس از مرگ، حال روح چگونه خواهد بود؟ بی دوست در عذاب و رنج است و با دوست در خوشی و نعمت.
گر زهد و علم داری درد خدا نداریدر وقت جان سپردن دل با ندم ندیمست
هوش مصنوعی: اگر زهد و دانش داری و از خدا دردی احساس نمیکنی، در لحظهی جانکندن، دل با یاد خدا خواهی داشت.
بی مایه محبت، کانست اصل فطرتاین زهد ما سقیمست وین علم ما مقیمست
هوش مصنوعی: محبت بدون اساس و پایه، که خود زیربنای فطرت انسانی است، بیفایده بوده و این زهد ما بیمار است و علمی که به آن میبالیم، پایدار نیست.
بعد از خرابی تن احوال دل بدانیخیرست اگر حمیدست، شرست اگر ذمیمست
هوش مصنوعی: وقتی بدن دچار آسیب و خرابی میشود، حال دل را بهتر میتوان فهمید؛ اگر دل خوب و نیکو باشد، اوضاع خوب است و اگر دل بد و زشت باشد، اوضاع نامناسب خواهد بود.
سرمایه دو عالم عشقست پیش قاسمخوش بخت آنکه جانش در عشق مستقیمست
هوش مصنوعی: عشق، بزرگترین دارایی در دو جهان است. قاسم خوشبخت کسی است که جانش به طور کامل در عشق قرار دارد.