بخش ۲۶ - فی ارشادالعقل
هوش مصنوعی: این شعر به انسان یادآوری می‌کند که چرا باید از خود غافل نباشد و به نفس و شهوات خود اجازه ندهد که او را فرسوده کنند. با داشتن عقل و درک، فرد می‌تواند به سمت حقیقت و روشنایی برود و از انوار الهی بهره‌برداری کند. عقل به عنوان راهبر، او را از جهل و انحراف نجات می‌دهد و باید بر شهوات غلبه کند تا روحش آزاد و پاک شود. در نهایت، انسان باید خود را از قیدهای نفس رها کند تا به صفات الهی و کمالات واقعی دست یابد.
بیش ازین غافل ز خود بودن چرا؟جان بدست نفس فرسودن چرا؟
هوش مصنوعی: چرا بیشتر از این از خود غافل هستی؟ چرا جانت را به خاطر نفس و تمایلات زودگذر هدر میدهی؟
چون چراغ عقل داری راهبرخیز وچون مردان بنورش راه بر
هوش مصنوعی: وقتی که عقل و درایت داری، باید بلند شوی و حرکت کنی. مانند مردان که با نور عقل خود، راه را پیدا میکنند.
چیست عقلت؟مدرک اسرار روحقابل انوار عرفان،یار روح
هوش مصنوعی: عقل تو چیست؟ آگاهی و درک روح را که می‌تواند از نورهای عرفانی بهرهمند باشد، به تو می‌دهد و همراه روح توست.
دارد از انوار ربانی ضیاتا بدان باطل کند از حق جدا
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که نور خداوند بر زندگی میتابد و این نور می‌تواند آنچه را که نادرست و بیاساس است، از حقیقت و درست جدا کند. در واقع، با وجود این نور الهی، میتوان به درک صحیح و روشنتری از حقایق رسید.
ضد عقلت لشکر شهوات شدشاه روح از قیدشان شهمات شد
هوش مصنوعی: نقصان عقل موجب شده که احساسات و تمایلات به شکل یک نیروی قوی بر تو تسلط یابند و در نتیجه، روح تو از آن قید و بندها آزاد میشود.
رخ زراه راست گرداندی،دریغ!پیل بند نفس خود ماندی،دریغ!
هوش مصنوعی: تو چهرهات را از مسیر درست منحرف کردی، افسوس! همچنان در چنگال نفس خود گرفتار ماندهای، افسوس!
چون پیاده کردت از اسب طلببازی ابلیس و نفس بوالعجب؟
هوش مصنوعی: وقتی که تو از اسب به زمین آمدی، آیا به دنبال بازی کردن با وسوسههای ابلیس و نفس سرکش نیستی؟
هان خرد را رهبر خود ساز و رورخت ازین ویرانه وا پرداز و رو
هوش مصنوعی: خودت را به خرد و عقل راهنما کن و از این خراب شده خود را رها کن و به جلو برو.
تا بتدبیر از هوای نفس بدوا رهاند جان پاکت را خرد
هوش مصنوعی: برای آنکه با مدیریت مناسب از خواستههای نفسانی دور شوی، جان پاکت را حفظ کن و خردمند باش.
رهبر آید تا بسر حد صفاتاز صفات خویشتن بخشد نجات
هوش مصنوعی: رهبر به ما میآید تا با ویژگیهای خود، ما را از گرفتاریها رهایی بخشد.