قصیدهٔ شمارهٔ ۱۰۵
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف و تمجید از خداوند می‌پردازد و ویژگی‌های او را بیان می‌کند. شاعر خداوند را منحصر به فرد می‌داند و برتر از هر نوع و جنسی معرفی می‌کند. او تأکید می‌کند که خداوند نه به عنوان یک مخلوق، بلکه به عنوان خالق و حکمی جاری در کائنات عمل می‌کند.
شاعر به زیبایی و قدرت خدا اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ موجودی نمی‌تواند او را وصف کند. او همچنین به مفاهیم عمیق فلسفی و معنوی می‌پردازد و قصه‌ها و آموزه‌های دینی را در قالب سؤالاتی عمیق مطرح می‌کند.
نهایتاً، شعر به انسان یادآوری می‌کند که نباید در جستجوی حقیقت دچار تردید شود و باید به دنبال معرفت و درک عمیق‌تری از خداوند باشد. به طور کلی، این شعر تفکری عمیق درباره ارتباط انسان با خدا و مفهوم وجود است.
ای ذات تو ناشده مصوراثبات تو عقل کرده باور
هوش مصنوعی: ای که وجود تو به صورت نیامده و درک نشده است، عقل و اندیشه به وجود تو ایمان آوردهاند.
اسم تو ز حد و رسم بیزارذات تو ز نوع و جنس برتر
هوش مصنوعی: نام تو از تمام تعاریف و حدود فراتر است و وجود تو از هر نوع و جنسی بالاتر است.
محمول نه‌ای چنانکه اعراضموضوع نه‌ای چنانکه جوهر
هوش مصنوعی: تو بدین معنا نیستی که تنها وابسته به حال یا وضعیتها باشی، همانطور که جوهر نیز نه تنها به یک ویژگی خاص وابسته نیست.
فعلت نه به قصد آمر خیرقولت نه به لفظ ناهی شر
هوش مصنوعی: عمل تو نه به قصد فرمان دادن به خوبی است و نه به خاطر به زبان آوردن نهی از بدی.
حکم تو به رقص قرص خورشیدانگیخته سایه‌های جانور
هوش مصنوعی: دستور تو باعث میشود که سایه‌های موجودات زنده مانند قرص خورشید به رقص درآیند.
صنع تو به دور دور گردانآمیخته رنگ‌های دلبر
هوش مصنوعی: آفرینش تو با چرخش و گردشهای دور، ترکیبی از رنگ‌های زیبا و دلپذیر را به تصویر میکشد.
ببریده در آشیان تقدیسوصف تو ز جبرئیل شه‌پر
هوش مصنوعی: پرندهای که در آشیانهاش به وصف تو پرداخته، از جبرئیل تقدیس شده است.
بگشاده به شه‌نمای تنزیهحسنت زعروس عرش زیور
هوش مصنوعی: زیبایی تو مانند زینتی است که عروس آسمان را تزیین کرده است.
هم بر قدمت حدوث شاهدهم با ازلت ابد مجاور
هوش مصنوعی: این بیت اشاره دارد به وجود قدمت و تازگی که در وجود شخصی یا چیزی مشهود است. به نوعی نشان میدهد که آن وجود همزمان هم در حال حاضر و هم در زمانهای دورتر و با گذشت زمان، همواره برقرار و ثابت است. به عبارتی دیگر، این وجود از یک سو به گذشتهای دور و از سوی دیگر به آینده و ابدیت ارتباط دارد و همواره در هر زمانی خود را نشان میدهد.
ای گشته چو آفتاب تاباناز سایهٔ نور خود مستر
هوش مصنوعی: ای کسی که مانند آفتاب درخشان از روشنایی خود سرمست شدهای، در سایهای شگفت انگیز قرار داری.
معشوق جهانی و ندارییک عاشق با سزای در خور
هوش مصنوعی: محبوب، موجودی جهانی و بسیار باارزش است، اما عاشق، از ارزش و مقام واقعی بیبهره است.
بنهفته به سحر گنج قارونیک در تو در دو دانه گوهر
هوش مصنوعی: در دل سحر، گنجی با ارزش مانند گنج قارون پنهان است، که تو فقط باید در دو دانه گوهر به آن پی ببری.
عالم هم از این دو گشت پیداآدم هم از این دو برد کیفر
هوش مصنوعی: جهان به خاطر این دو چیز (دانش و نادانی) شکل گرفت و انسان نیز به دلیل همین دو موضوع، عذاب و پاداش را تجربه کرد.
عالم چو یکی رونده دریاسیاره سفینه، طبع لنگر
هوش مصنوعی: جهان مانند دریای وسیع و پرموجی است که کشتیها در آن در حرکتاند و سرنوشت انسانها همچون لنگری است که در این دریا نگه داشته میشود.
آبش چو نبات سنگ حیواندرش چو عقیق تو سخن‌ور
هوش مصنوعی: آبش مانند گیاهان است و مردنش همانند سنگی است. او همچون عقیق سخن می‌گوید.
غواص چه چیز؟عقل فعالشاینده به عقل یک پیمبر
هوش مصنوعی: غواص به چه چیزی میتواند بپردازد؟ فقط عقل فعالی که شایسته و لایق است، میتواند به شناخت و درک عمیق دست یابد، در مقایسه با عقل یک پیامبر.
علت چو سیاست فرودیناز دست چه جنس؟ خصم بی مر
هوش مصنوعی: چرا که وقتی سیاست به پایینترین سطح میرسد، دیگر چه فایدهای دارد؟ دشمنی که بیانصاف باشد.
آخر چه؟ هر آنچه بود اولمقصود چه؟ آنچه بود بهتر
هوش مصنوعی: در نهایت چه چیزی باقی میماند؟ هر آنچه که وجود داشت، هدف اولیه چه بود؟ در نهایت، چیزی که وجود داشت بهتر بود.
بنگر به صواب اگر نه‌ای کوربشنو به حقیقت ار نه‌ای کر
هوش مصنوعی: به دقت نگاه کن، اگر نمیتوانی ببینی، گوش کن به واقعیت، اگر نمیتوانی بشنوی.
ای باز هوات در ربودهاز دام زمانه چون کبوتر
هوش مصنوعی: ای پرنده، تو در دام زمان گرفتار نباش و آزاد مانند کبوتر باش.
وی نخرهٔ حرص درکشیدهناگه چو رسن سرت به چنبر
هوش مصنوعی: ناگهان مثل گیاهی که به دور خود پیچیده شده، گرفتار حرص و طمع میشوی.
در قشر بمانده کی توانیدیدن به خلاصهٔ مقشر؟
هوش مصنوعی: تا وقتی که در ظواهر و سطح زندگی باقی بمانی، نمیتوانی واقعیتهای عمیق و پنهان را مشاهده کنی.
از توبه و از گناه آدمخود هیچ ندانی، ای برادر
هوش مصنوعی: ای برادر، تو نه از توبه چیزی میدانی و نه از گناه آدم.
سر بسته بگویم، ار توانیبردار به تیغ فکرتش سر
هوش مصنوعی: به طور مختصر بگویم، اگر میتوانی، به وسیله قدرت تفکر خود، مشکلات را حل کن و آنها را از بین ببر.
درویش کند ز راه ترتیبنزدیکی تو به سوی داور
هوش مصنوعی: یک درویش در تلاش است تا به تو نزدیکتر شود و با دقت به سوی قاضی (داور) حرکت کند.
در خلد چگونه خورد گندمآنجا چو نبود شخص نان‌خور؟
هوش مصنوعی: در بهشت چگونه ممکن است که گندم برداشت شود، در حالی که کسی برای خوردن نان وجود ندارد؟
بل گندمش آنگهی ببایستکز خلد نهاد پای بر در
هوش مصنوعی: باید بگویم که گندم در آن زمان باید درست و به موقع در زمین کاشته شود تا که میوه بدهد و به بار بنشیند.
این قصه همه بدید آدمابلیس نیامده ز مادر
هوش مصنوعی: این داستان را همه دیدهاند که انسان همیشه با وسوسههای شیطان مواجه است، زیرا شیطان از ابتدا وجود داشته و به دنیا نیامده است.
در سجده نکردنش چه گوئی؟مجبور بده‌ست یا مخیر؟
هوش مصنوعی: در مورد اینکه چرا او سجده نمیکند، چه میتوان گفت؟ آیا مجبور است این کار را نکند یا این که انتخاب دارد؟
گر قادر بد، خدای عاجزور عاجز بد، خدا ستمگر
هوش مصنوعی: اگر خداوند توانایی داشته باشد، پس خدا نمی‌تواند ناتوان باشد و اگر ناتوان باشد، پس خدا ظالم است.
کاری که نه کار توست مسگالراهی که نه راه توست مسپر
هوش مصنوعی: کاری را انجام نده که به تو مربوط نیست و در مسیری نرو که به تو تعلق ندارد.
بیهوده مجوی آب حیواندر ظلمت خویش چون سکندر
هوش مصنوعی: به دنبال آب حیات در تاریکی خود نباش، مانند سکندر که در جستجوی نامعتبر بود.
کان چشمه که خضر یافت آنجابا دیو فرشته نیست همبر
هوش مصنوعی: در جایی که خضر چشمهای را یافت، دیو و فرشته در کنار هم نیستند.