قصیدهٔ شمارهٔ ۲۰۳
هوش مصنوعی: این شعر به موضوعات عشق، دین و حکمت اشاره دارد. شاعر از محبوبی با زبان خوش یاد می‌کند که دلش را ربوده و در حریم عشق آرامش ندارد. او به ضرورت جدایی از دنیا و پیروی از دین اشاره دارد و بیان می‌کند که دنیا او را در جستجوی دین رها کرده است. شاعر همچنین بر اهمیت همراهی با اهل علم و خرد تأکید کرده و از دوستی با افراد نادان دوری می‌جوید. در نهایت، او مردم را به هشیاری و راست‌گویی دعوت می‌کند و از بی‌توجهی به علم و حکمت هشدار می‌دهد.
ای مر تو را گرفته بت خوش‌زبان زبون،تو خوش بدو سپرده دل مهربان ربون
هوش مصنوعی: ای محبوب، تو که با زبان شیرینت دل همه را تسخیر کردهای، دل مهربان را به تو سپردهام.
اندر حریم می نکند جان تو قرارتا ناوری دل از حرم دلبران برون
هوش مصنوعی: در فضای عشق و شراب، روح تو آرام نمیگیرد تا زمانی که دلت را از دامان دلبران رها کنی و به آزادی برسی.
برگیر دل ز بلخ و بنِه تن ز بهر دینچون من غریب و زار به مازندران درون
هوش مصنوعی: دل را از بلخ برگیرد و جسم را به خاطر دین از جایی دیگر بگذارد. مانند من که غریب و آشفتهحال به مازندران آمدهام.
زیرا که عیب و علت کندی کاردارسوهان علاج داند کرد و فسان فسون
هوش مصنوعی: زیرا که نقص و علت کندی کار را قابل درمان میداند و به شیوههای مختلف به درمان آن میپردازد.
دنیا ز من بجست، چو من دین بیافتمطاعت همیم دارد دندان‌کَنان کنون
هوش مصنوعی: دنیا از من دور شد، چون من به ایمان و دیانت نائل آمدم، اکنون در حالتی هستم که با دندان قروچه به سر میبرم.
گر سر برآوری ز گریبان دین حقبا ناکسان کله زن و با خاسران سرون
هوش مصنوعی: اگر سر خود را از گریبان دین حق بالا بیاری، با انسانهای بیخود و پست رفتار خواهی کرد و با کسانی که در زندگی شکست خوردهاند، سر و کار خواهی داشت.
با اهل خویش گوهر دین تو روشن استاینجاست مانده در کف بیگانگان نگون
هوش مصنوعی: با افرادی که به تو تعلق دارند، ارزش و روشنایی دین تو مشخص است، اما در میان بیگانگان و دور از خودیها، دچار سرنوشتی بد و ناگوار هستی.
با اهل علم و مرد خردمند کن، مکنبا مردمان خس به مثل با سگان سکون
هوش مصنوعی: با افراد دانشمند و خردمند دوست باشید، ولی با انسانهای بیخیال و احمق مانند سگان نمیتوانید همنشینی کنید.
ناید ز چوب کژّ ستون، گر تو راستیدین را به جز تو نیست سوی راستان ستون
هوش مصنوعی: اگر پایهایای راست نباشد، هیچچیزی از ساخت درست و محکم برنمیآید. پس اگر تو به حقایق پایبند باشی، جز خودت کسی دیگر را در مسیر درست نخواهی یافت.
هشیار باش و راست رو و هر سوی متازدر جوی و جرّ جهل چو این ماهیان هیون
هوش مصنوعی: مواظب باش و با صداقت رفتار کن و از سمت و سوی اشتباه منحرف نشو. در میان جهل، مانند این ماهیهای آشفته، نرو.
مغزت تهی ز علم و معده‌ت از طعام پرهل تا چو خر کنند پر این خربطان بطون
هوش مصنوعی: اگر مغزت از علم خالی باشد و معدهات پر از غذا، مانند الاغی خواهی شد که فقط سنگینی می‌کند و فایدهای ندارد.