بخش ۷۳ - تتمه حکایت مرد عارف و زن خود
هوش مصنوعی: در این متن، عارف به پرسش شریکش پاسخ می‌دهد و به او یادآوری می‌کند که مغرور نشود و خیالات پریشان را دنباله‌روی نکند. او بیان می‌کند که تلاش پیامبران و فرستادگان الهی، رساندن حقیقت و علم بوده است و این تلاش‌ها فقط در سایه اجتهاد و کوشش شخصی به ثمر می‌رسد. عارف با تمثیلات مثال‌هایی از قدرت خداوند می‌آورد و می‌گوید که مهم‌ترین هدف و مقصد در این کوشش‌ها، هدایت و ارشاد انسان‌ها به حق است.
او از شریکش می‌خواهد که به جای تمرکز بر عبارت‌های خشک، عملاً به دنبال علم و یادگیری از پیامبران و اولیای الهی باشد و در صورت عدم تمایل به آموزش، خود را از مسیر درست منحرف نکند. در نهایت، عارف با مثالی از بار و ناقه‌ای که در گل مانده اشاره می‌کند که نباید در کسب دانش و هدایت خود را گرفتار موانع کرد.
گفت عارف در جواب جفت خویشکی تو مغرور خیالات پریش
هوش مصنوعی: در جواب شریک خود، عارف گفت که تو به خیالهای باطل خود مغروری.
سعی کسب انبیا و مرسلینآنچه گفتی جمله حق است و یقین
هوش مصنوعی: تلاش پیامبران و فرستادگان الهی برای ارائه حقایق و باورهای صحیح بوده است و تمام آنچه که گفته شده، حقیقیتی آشکار و مورد اطمینان است.
لیک در آن سعی و کسب اجتهادنی سبب کارد نه مطلب نی وراد
هوش مصنوعی: در تلاش و کوشش برای به دست آوردن هدف، نه فقط تلاش و کوشش کافی است و نه صرفاً خواستن یا آرزو کردن، بلکه عزم و همت واقعی نیاز است.
آنکه آب از هیبتش خشک ایستادکی شتابی می‌نمود از بهر زاد
هوش مصنوعی: کسی که به خاطر وجودش آبها خشک میشوند، چرا باید برای زادن و زاییدن شتاب کند؟
آنکه از انگشت قرص مه شکافتکی به هر در بهر قرصی می‌شتافت
هوش مصنوعی: آن که از انگشتانش نور چون ماه میتراود، چرا به خاطر به دست آوردن تکهای از نان، در زحمت و تلاش است؟
آنکه خاک از یک نظر اکسیر کردسعی کسب او را کجا توقیر کرد
هوش مصنوعی: کسی که با یک نگاه به خاک، آن را تبدیل به چیز ارزشمندی کرد، تلاش او را چگونه میتوان نادیده گرفت؟
بلکه مقصدشان از آن ارشاد بودکسبشان چون خواندن استاد بود
هوش مصنوعی: مقصود آنها از این کار راهنمایی بود و تلاششان مانند یادگیری از یک استاد بود.
گرچه ابجد ورد سازد اوستادورد وردان باشدش لیکن مراد
هوش مصنوعی: هرچند که استاد توانسته است به وسیله حروف ابجد سحر و جادو بسازد و در این کار مهارت دارد، اما هدف و مقصود اصلی چیز دیگری است.
خواند او ابجد پی فر میختنهم به خواندن کودکان انگیختن
هوش مصنوعی: او الفبا را به دقت میخواند و در کنار آن، به کودکان نیز آموزش می‌دهد که اینگونه باید خواند.
مرغ در پیش کریشک بر زمیننوک زد یعنی از اینسان دانه چین
هوش مصنوعی: پرندهای در برابر پرچم کریشک بر زمین، با نوک خود دانهای را برداشت و به این ترتیب شروع به جمعآوری دانهها کرد.
زن جوابش داد کی فرمند راداوستاد این جهان را اوستاد
هوش مصنوعی: زن به او پاسخ داد که این هنر و مقام، از آن استاد است. او همان کسی است که بر جهان تسلط دارد.
آنچه فرمودی تو دانستم همهلیک سودی می‌نکرد این دمدمه
هوش مصنوعی: به هر چیزی که گفتی پی بردم، اما در این لحظه به هیچ وجه نفعی نداشت.
زانکه با من گو تو هستی از کدامز انبیا و اولیائی یا عوام
هوش مصنوعی: چرا با من سخن میگویی وقتی که تو از کدامیک از پیامبران، اولیا یا مردم عادی هستی؟
اهل ارشادی برو ارشاد کنورنه از ارشاد استرشاد کن
هوش مصنوعی: اگر کسی که دارای دانش و آگاهی است، تو را راهنمایی نکرد، خودت از آن آموزشهای او بهرهمند شو و به دنبال یادگیری برو.
گر فَرَخشوری تو علم آموز باشورنه فرسندوج علم اندوز باش
هوش مصنوعی: اگر حال خوشی داری، علم یاد بگیر و پیشرفت کن؛ وگرنه به آرامی علم را جذب کن و از آن بهرهمند شو.
گر تو هم پیغمبری استاد باشکسب کن گو از ره ارشاد باش
هوش مصنوعی: اگر تو هم مانند پیامبری، باید مهارت و دانش کسب کنی و از طریق راهنمایی و هدایت دیگران، به رسالت خود عمل کنی.
ورنه از پیغمبران ارشاد گیرکسب آب و نان از ایشان یاد گیر
هوش مصنوعی: اگر به دنبال هدایت و راهنمایی هستی، باید از پیامبران الهام بگیری، اما در کسب درآمد و مایحتاج زندگی باید به تجربههای دنیوی توجه کنی.
آن یکی را ناقه در بیدا شکستناقه مُرد و بار او در گل نشست
هوش مصنوعی: یکی از ناقهها در بیابان شکست و ناقه مرد، و بار او در گل گیر کرد.