بخش ۱۰۰ - تتمه داستان طوطی و شاه
هوش مصنوعی: این متن داستانی از طوطی است که به خاطر فریب زاغ، از زندگی شاد و آزاد خود دور می‌شود و در کنار بوم‌ها (پرندگان شب) قرار می‌گیرد. او به تدریج طعم خوش زندگی را از یاد می‌برد و در شرایطی سخت و تنگ به سر می‌برد. حال او به تیرگی و ناامیدی می‌انجامد و از خوشی‌های زندگی دور می‌شود. این حکایت در واقع تشبیهی است برای حال و روز انسان‌ها در جهان امروز که به خاطر تعلقات دنیوی و فریب‌کاری‌های اطرافیان، از خود واقعی‌شان دور می‌شوند. در نهایت، متن به هشدار می‌پردازد که انسان باید از این وابستگی‌ها و فریب‌ها پرهیز کند و به یاد زندگی جاودان و ارزش‌های واقعی بیفتد.
خورد چون طوطی فریب زاغ شومروز و شب شد همنشینِ فوج بوم
هوش مصنوعی: چون طوطی به فریب زاغ، روز و شب را میخورم و با گروهی از جغدها همنشین شدهام.
رفت از یادش نوای طوطیانشد زبانش بسته زآن نطق و بیان
هوش مصنوعی: به یاد او آواز پرندگان فراموش شد و زبانش به خاطر آن گفتار و بیان بسته شده است.
از گل و از گلستان دلگیر شداز نبات و قند و شکر سیر شد
هوش مصنوعی: او از زیباییها و گلها دل زده شده و از شیرینی و لذت زندگی خسته شده است.
کرد ایوان شهان را خیربادشد درخت و باغ و بستانش زِ یاد
ایوان پادشاهان را وداع گفت وَ درخت، باغ و بوستان را از یاد بُرد.
بال رنگارنگ او بر باد رفتبال افشاندن ورا از یاد رفت
هوش مصنوعی: پرهای زیبا و رنگارنگ او در باد ناپدید شد و از یادها رفت.
جا گرفت اندر خرابی تنگ و تاربسترش گه خاک و گه خاشاک و خار
هوش مصنوعی: در یک مکان تنگ و تاریک که پر از خرابی است، او جا گرفته است و بسترش پر از خاک، چوبهای بیاستفاده و خارهای تیز است.
در خرابی بی پر افتاده به خاکداده تن تنها و بی کس در هلاک
هوش مصنوعی: در ویرانی، بیپناه و بیکس، وجودش به خاک افتاده و در حال نابودی است.
کنج تنهایی فتاده لوت و عوردور او بگرفته هر سومار و مور
هوش مصنوعی: در گوشهٔ تنهایی، آدمی با بیخبری و آسیبپذیری خویش نشسته است و دور او را هر نوع موجود کوچک و بزرگ فراگرفته است.
بال و پر بشکسته پیکر ناتواندیده‌ها برکنده ببریده دهان
هوش مصنوعی: بدن ناتوان و آسیبدیده، چشمانش را به چیزهایی خیره کرده که از آنها دور شده و دهانش بسته و خاموش است.
قصهٔ این طوطی مسکین درستسر به سر احوال مرغ جان توست
هوش مصنوعی: داستان این طوطی بیچاره واقعاً بیانگر وضعیت روح و وجود توست.
آن جزیره این جهان بی وفاستوندران آن پیر دانا عقل ماست
هوش مصنوعی: این دنیا مانند جزیرهای است که در آن، انسان ها و دانشمندان یا حکیمان با تجربه به درک و فهمی عمیق از زندگی و واقعیت میرسند.
آن هواها فوج بومند اندر آندر کمین بنشسته بهر مرغ جان
هوش مصنوعی: در آن فضا، گروهی از جغدها آماده نشستهاند تا به دنبال پرندهای که نماد جان باشد، بپردازند.
اهل دنیا دیو و اهریمن همههمچو بومانند اندر دمدمه
هوش مصنوعی: اهل دنیا همه به نوعی شبیه به دیو و اهریمن هستند و در این وضعیت آشفته و نابسامان زندگی میکنند.
ز اهل دنیا ای برادر الحذارالحذر از این گروه دیوسار
هوش مصنوعی: ای برادر، از اهل دنیا دوری کن و مراقب باش که این گروه شیطانی هستند.
تا به کِیْ با اهل دنیا در خصامروز و شب از بهر دانگی از حرام
هوش مصنوعی: نمیخواهم با مردم دنیا در کشمکش باشم تا به نفع خودم از چیزهای ناپسند بهرهبرداری کنم.
نی خبرداری ز مبدأ نی معادنی کنی از روز مرگ خویش یاد
هوش مصنوعی: تو نه از آغاز کار آگاهی داری و نه از سرانجام آن، پس چرا در مورد روز مرگ خود فکر نمیکنی؟