بخش ۱۱۸ - در بیان طریق تحصیل علم و معرفت و رسیدن به اجتهاد و یقین
هوش مصنوعی: این شعر درباره اهمیت انتخاب راه درست و رهبری مناسب در زندگی است. شاعر می‌گوید که هر راهی به مقصد نمی‌رسد و باید ابتدا به دنبال رهبری درست بود. مسافرانی که در این راه در تلاش و جهاد هستند، حتی اگر خطا کنند، مورد سرزنش قرار نمی‌گیرند. همچنین، شاعر بر لزوم آگاهی از مقصد و پرهیز از نفاق تأکید می‌کند. هدف اصلی از شنیدن این پیام، درک تفاوت مسیرها و مقاصد در زندگی است و اینکه نباید دیگران را به خاطر اشتباهاتشان قضاوت کرد. در نهایت، او امیدوار است که همه به دنبال راه حق و مقاصد خداوندی باشند، حتی اگر راه‌ها متفاوت به نظر برسند.
هر رهی رفتن ندارد پای مزدای بسی ره کاندران غول است و دزد
هوش مصنوعی: هر مسیری در زندگی ارزش طی کردن ندارد، زیرا در بسیاری از این راه‌ها خطراتی مانند موجودات خطرناک و دزدان وجود دارد.
رهبری باید طلب کردن نخسترهنمایی چابک و چالاک و چست
هوش مصنوعی: برای رهبری باید ابتدا به دنبال راهنمایی سریع و آماده و باهوش بود.
کاروانی خواستن دور از نفاقکاروان سالارش از اهل وفاق
هوش مصنوعی: یک کاروان خواسته میشود که از دوری نفاق به دور باشد، و رهبری آن کاروان باید از افرادی باشد که با یکدیگر همدلی و توافق دارند.
ره سپردن بر درای کاروانپا نهادن جای پای کاروان
هوش مصنوعی: رفتن به سمت درب کاروان و وارد شدن به آن.
آنکه افتد گر خطایی در سفرنزد اهل فقر باشد مغتفر
هوش مصنوعی: اگر کسی در سفر اشتباهی مرتکب شود، پیش اهل فقر و تنگدستان مورد بخشش قرار میگیرد.
ور کسی بی سعی و جد و اجتهادنی سراغ از کاروان و اوستاد
هوش مصنوعی: اگر بدون تلاش و کوشش به دنبال علم و دانش باشی، نه تنها از کاروان علم عقب میمانی، بلکه از استادان نیز خبری نخواهی داشت.
رو نهد در راه و افتد در خطاآن خطایش مغتفر باشد کجا
هوش مصنوعی: اگر کسی در مسیر زندگی گام بردارد و اشتباهی مرتکب شود، آن اشتباه قابل بخشش خواهد بود.
هم اگر بینی کسی را در رهینبودت از مقصد او آگهی
هوش مصنوعی: اگر کسی را در راهی ببینی، اما از مقصد او بیخبر باشی، نباید به او با بیتوجهی یا نادیده گرفتنی بنگری.
لیک آن ره را نباشد هیچ سومقصد امید و منزل آرزو
هوش مصنوعی: اما در آن مسیر، هیچ جایی وجود ندارد که مقصدی برای امید و مکانی برای آرزوها باشد.
هیچ منزل دانی اندر راه نیستور بود غیر از هلاک و چاه نیست
هوش مصنوعی: هیچ محلی در این مسیر وجود ندارد و اگر هم باشد، تنها به هلاکت و نابودی میانجامد.
بر تو باشد جان من ارشاد اوهین فراموشت مبادا یاد او
هوش مصنوعی: زندگی من به تو وابسته است، پس به یاد او باش و هیچگاه فراموشش نکن.
پس غرض از آنچه گفتم ای رفیقز اختلاف مقصد و فرق طریق
هوش مصنوعی: پس هدف از سخنانم، دوست عزیز، این است که به تفاوت مقاصد و راههای مختلف اشاره کنم.
در ثواب آنکه افتد در خطاوز نکردن طعن کس در ابتدا
هوش مصنوعی: اگر کسی در اشتباهی بیفتد، پاداش او بیشتر است از این که کسی را در ابتدا سرزنش کند.
این بود ای داده بر گفتار گوشکز جفا آغاز بر هرکس مجوش
هوش مصنوعی: اینجا اشاره شده که هر کسی باید به سخنان و نظرات دیگران گوش دهد و از آنها درس بگیرد، زیرا این گفتارها و تجربیات به نوعی از بقای افکار و ایدهها نشأت میگیرد. به عبارتی، با دقت به صحبتهای دیگران توجه کنیم و از آنها بهرهبرداری کنیم.
هر رهی کاید به منزل عاقبتسوی مقصد باشد آن را خاتمت
هوش مصنوعی: هر راهی که به سمت مقصد نهایی برود، در نهایت به آن هدف میرسد.
کژی و دوری و دشواری آننزد آخر بین بود سهل ای فلان
هوش مصنوعی: بعد از پایان کار و در نهایت، مشکلات و دشواریها به نظر آسان میآید، ای فلان!
هم خطایی هرکه در ره اوفتادبعد سعی بذل و جهد و اجتهاد
هوش مصنوعی: هر کسی که در مسیر او قرار بگیرد و دچار اشتباهی شود، باید تلاش و کوشش و تلاش مستمر داشته باشد.
نزد ارباب خرد نبود ملوممی‌نخوانند اهل عدل آن را ظلوم
هوش مصنوعی: در نزد صاحبان عقل و فهم، این کار نکوهش نمیشود و اهل عدالت آن را بیرحمی نمیدانند.
هم رهی را کش ندانی تا کجاسترهروان را هم ستم کردن خطاست
هوش مصنوعی: اگر نمیدانی مسیر را کجا میبرد، راه را برای رهروان نادرست نکن. این کار ظلم است.
مقصد قوم خدا جوی ای نگارگرچه باشد متحد ره بی شمار
هوش مصنوعی: ای نگار، هدف مردم خدا را جستجو کن، هرچند که راههای زیادی وجود دارد که به یک مقصد مشترک میرسد.