بخش ۲۱۱ - بیان در اشاره به اسرار صلوة و افعال آن به قول بعض از اهل معرفت
هوش مصنوعی: این متن به توصیف روز قیامت و وضعیت انسان‌ها در آن زمان می‌پردازد. در این روز، همه باید در برابر خداوند قرار بگیرند و اعمال خود را مورد حساب و عیار قرار دهند. انسان‌ها در آنجا به عجز و نیاز به خداوند اعتراف می‌کنند و از گناهان خود پشیمان هستند. در این وضعیت، دو شاهد یعنی گواهی بر یکتایی خدا و پیامبر، به عنوان شفیع برای عاصیان مطرح می‌شود.
شخص در اینجا به یاد توبه و استغفار می‌افتد و در عین حال، به خاطر غفلت‌ها و گناهانش شرمنده است. او در نهایت به درگاه الهی می‌آید و از شفیعان می‌خواهد که به او توجه کنند. متن به این نکته اشاره می‌کند که سرمایه واقعی انسان‌ها در آن روز، ایمان و اعمال صالح است، و هر کس که در دنیا به غفلت گذرانده، تنها با ندامت و توبه می‌تواند امیدی به رحمت الهی داشته باشد. در پایان، بر لزوم توجه به نماز و عبادت و اهمیت آن در قیامت تأکید می‌شود.
آن اذان و آن اقامه نفخ صورآن ز جا برخاستن بعث و نشور
هوش مصنوعی: این ابراز صدایی برای فراخواندن نماز و دعوت به عبادت است، همانطور که در روز قیامت ندا و صحنهای بزرگ به وجود می‌آید که همه برمیخیزند و به حساب و کتاب خود میرسند.
آن مصلی موقف و قبله وقوفبستن احرام در موقف عکوف
هوش مصنوعی: آن مکان مخصوصی که در آن نماز میخوانند و قبلهای که به سمت آن میایستند، به طور مشابه به جایی اشاره دارد که در آن مردم برای نشستن و عبادت آماده میشوند.
چون شدی واقف در آن موقف زبانمی‌گشایی در سپاس و امتنان
هوش مصنوعی: وقتی که در آن موقعیت به آگاهی رسیدی، زبانت را به قدردانی و سپاسگزاری باز میکنی.
حمد و سوره آن سپاس است و ثنادر وقوف بارگاه کبریا
هوش مصنوعی: ستایش و درود به خداوند است و این اعتراف و تقدیر در حضور عظمت اوست.
گوییا آنگه خطاب آید تو رااین زمان بگذار تحمید و ثنا
هوش مصنوعی: به نظر میرسد در این لحظه، برای تو خطاب می‌شود که دیگر نیازی به ستایش و تعریف نیست.
دفتر اعمال خود را تیز بینهیبت این روز رستاخیز بین
هوش مصنوعی: روز رستاخیز، تمام اعمال ما در برابر ما قرار میگیرد و ما باید با آنها روبرو شویم.
ای مسافر تا چه آوردی بگوزین سفر سودت چه باشد مایه کو
هوش مصنوعی: این مسافر را با خود چه چیز آوردهای؟ بگو از این سفر چه سودی برایت داشته است و چه چیزی به تو اضافه کرده است؟
خم کنی قامت پی عجز و نیازسر کنی تسبیح آن عاجز نواز
هوش مصنوعی: اگر برای درخواست و نیازهایتان به او روی بیاوری و خود را به نزدیکیش برسانی، در واقع همانند تسبیحی گویی در دست او هر آنچه را که نیاز دارید به او عرضه خواهید کرد.
من ندارم غیر عجز و لابه هیچدر من و در کار من شاها مپیچ
هوش مصنوعی: من جز ضعف و ناتوانی چیزی ندارم، ای پادشاه! در مورد من و کارهایم پیچیده فکر نکن.
قامتی دارم خم از بار گناهسر به زیرم چونکه هستم رو سیاه
هوش مصنوعی: من به خاطر گناهانم قامت خمیده و سر را پایین انداختهام و به همین دلیل احساس شرمساری میکنم.
گویدت ای بنده سر بَردار چُستنامهٔ اعمال خود بنگر درست
هوش مصنوعی: ای بنده، سر خود را بالا آور و با دقت به نامهی اعمالت نگاه کن.
سر بَرآری دل ز هولت چاک چاکخویش را اندازی از هیبت به خاک
هوش مصنوعی: دل خود را از ترس و نگرانی رها کن و با اعتماد به نفس و عزت نفس به جلو برو.
جبهه و رو بر زمین سایی همیپشت دستان را ز غم خایی همی
پیشانی و رخسار را بر زمین میسایی و از غم، پشت دستانت را می‌مالی.
کان شها پاکا بلندا بر تو رابنگر از رحمت در این موقف مرا
هوش مصنوعی: ای که پاکی و بلندی تو را میبینم، نگاه کن به رحمتت که در این موقعیت به من نظر کرده است.
گویدت گویا که سر بَردار هینتا چه کرده‌ستی در این دفتر ببین
هوش مصنوعی: به تو میگوید که سر خود را بلند کن و ببین که در این روزگار چه کارهایی کردهای.
هین ببین ناپاکی و پاکی خویشجرئت خود بین و بی باکی خویش
هوش مصنوعی: ببین وضعیت ناپاکی و پاکی خودت را، و شجاعت و بیباگی خودت را ارزیابی کن.
سر برآری لب به استغفار بازتوبه را سازی شفیع و چاره ساز
هوش مصنوعی: هنگامی که سر خود را بالا میآوری و به استغفار و توبه میپردازی، دعای تو شفیع و نجاتدهندهات خواهد بود.
گویدت بگذشت روز توبه هانتا چه آوردی بگو فاش و عیان
هوش مصنوعی: بزرگوار میگوید که زمان توبه و بازگشت به سوی خداوند سپری شده است. حال از تو می‌خواهد که به طور واضح و روشن بگویی چه کاری انجام دادی و چه نتیجهای به دست آوردی.
از خجالت باز می‌مالی جبینلب پر از سبحان ربی بر زمین
هوش مصنوعی: شما از شرم و خجالت، پیشانیتان را بر زمین میگذارید و زبانتان پر از ذکر "سبحان ربی" می‌شود.
باز می‌آید خطاب با عتابخیز از جا شو مهیای جواب
هوش مصنوعی: دوباره صدایی می‌آید که با تندی و سرزنش است؛ از جا برخیز و آمادهٔ محاسبه باش.
باز برخیزی به تمجید و سپاسحال این رکعت به اول کن قیاس
هوش مصنوعی: دوباره بر خیز و به ستایش و شکرگزاری مشغول شو، حال این رکعت را با رکعت اول مقایسه کن.
عاقبت از عجز بَرداری دو کفرو به آن درگاه با عز و شرف
هوش مصنوعی: در نهایت، وقتی که از ناتوانی خسته شدی، با دستهای خالی و با احترام و بزرگمنشی به آن درگاه رو بیاور.
این دعاهایت نیاید در حسابآیدت از پردهٔ عزت خطاب
هوش مصنوعی: این دعاهای تو در کارنامهی تو مورد حسابرسی قرار نگیرد و از جایگاه والای تو دور نماند.
کای تو را بگذشته ایام دعارفته هنگام ثناء و توبه‌ها
هوش مصنوعی: ای که در زمانهای گذشته دعاها و نیایشهایت به پایان رسیده، اکنون زمان ستایش و پشیمانی فرارسیده است.
باز افتی در رکوع و در سجودگه رکوع و گه سجود و گه قعود
هوش مصنوعی: تو بار دیگر در حالت عبادت و خضوع فرو میروی، گاهی در رکعت و گاهی در سجده و گاهی نشسته.
باز گوید ناید امروز این به کارمایه و سود آنچه آوردی بیار
هوش مصنوعی: دیگر امروز به این کار نپرداز، بلکه آنچه را که به دست آوردهای، بیاور و استفاده کن.
عجز و زاری و سپاس و آفرینجمله افکندی به روز واپسین
هوش مصنوعی: در روز واپسین، تمام ناتوانیها، گریهها، شکرگزاریها و ستایشها را با خود به همراه آوردی.
روزگاران را به غفلت باختیکار خود با این جهان انداختی
هوش مصنوعی: در طول روزگاران، با غفلت و بیتوجهی فرصتها را از دست دادی و زندگیات را به دست این جهان سپردی.
هان چه سود از مایه‌ات اندوختیهان چه شمع از مایه‌ات افروختی
هوش مصنوعی: چه فایدهای دارد که انبوهی از ثروت و دارایی جمع کردهای؟ آیا همهی آنها همچون شمعهایی که میسوزند، تنها نور و روشنی موقتی ایجاد می‌کنند؟
لرزدت آن دم ز هیبت استخوانهم رود قوّت ز پایت هم توان
هوش مصنوعی: در آن لحظهای که از ترس هیبت و قدرت او بدنت به لرزه می‌افتد، قوایت نیز به شدت تحلیل میروند و از پای تو سلب قدرت می‌شود.
نی به پایت قوّت برخاستننی زبان عذر خسران خواستن
هوش مصنوعی: قوم به خاطر تو به پا خواستهاند و از زبان خود به دنبال عذرت را میخواهند.
پس نشینی بر زمین بیچاره‌واردست بسته پا شکسته شرمسار
هوش مصنوعی: انسانی در موقعیتی بسیار ناخوشایند و ناتوان نشسته است، با دستانی بسته و پاهایی آسیبدیده، که به نظر میرسد از سر خجالت نمیداند چه کند.
پس به توحید خدا گویا شویچاره از توفیق حق پویا شوی
هوش مصنوعی: اگر به یگانگی خداوند آگاه شوی و توفیق الهی را دریافت کنی، به درستی به مقصد میرسی.
کاشهد ان لا اله لی سواهمن به وحدانیتت هستم گواه
هوش مصنوعی: من گواهی میدهم که هیچ معبودی جز تو وجود ندارد و به یگانگی تو ایمان دارم.
هم گواهم بر نبی مؤتمناین دو، هم سرمایه و هم سود من
هوش مصنوعی: من به عنوان شاهد بر صداقت پیامبر گواهی میدهم؛ این دو چیز برای من هم سرمایه است و هم فایده.
عمر خود گر صرف عصیان کرده‌اماین دو را لیکن شفیع آورده‌ام
هوش مصنوعی: اگرچه عمرم را در نافرمانی و گناه سپری کردهام، اما در عوض دو چیز را به دامن خود آورده‌ام که میتوانند شفاعت من را بکنند.
سود من از این سفر اینست و بسنیست غیر از این دواَم فریاد رس
هوش مصنوعی: فایدهای که از این سفر بدست میآورم فقط این دو چیز است و چیز دیگری جز این نیست که به من کمک کند.
هم به امید شفیعان جزاآمدم با قدی از عصیان دوتا
هوش مصنوعی: من با امید شفاعتکنندگان به اینجا آمدهام، در حالی که دو جنبه از نافرمانی در وجودم وجود دارد.
ای پناه جمله امت السلامای شفیعان قیامت السلام
هوش مصنوعی: ای پناهگاه همه امت، سلام بر تو! ای شفیعان روز قیامت، سلام بر شما!
السلام ای شافع روز جزاالسلام ای عاصیان را مرتجی
هوش مصنوعی: سلام بر تو ای شفاعتکننده در روز قیامت، سلام بر تو ای امید عاصیان.
السلام ای بندگان صالحینالسلام ای انبیاء مرسلین
هوش مصنوعی: سلام بر شما ای بندگان صالح و نیکوکار، سلام بر شما ای پیامبران فرستاده شده.
من گنه کارم پشیمانم ذلیلواقف اندر موقف رب جلیل
هوش مصنوعی: من مرتکب گناه شدهام و از آن پشیمانم. در مقابل خداوند بزرگ، احساس حقارت و ذلت میکنم.
سود و سرمایه همه درباختمعمر خود نابود و ضایع ساختم
هوش مصنوعی: تمام سرمایه و داراییام را از دست دادهام و عمرم را به بطالت گذراندهام.
ای شفیعان قیامت همتیالتفاتی التماسی رحمتی
هوش مصنوعی: ای شفیعان روز قیامت، به من توجهی کنید و از خداوند برای من رحمتی بخواهید.
یک نظر ای شهریاران از کرمسوی آن افتادهٔ بحر ندم
هوش مصنوعی: ای پادشاهان بزرگ، با لطف و محبت به سوی آن دریاچه افتاده نگرید.
از اشارات نماز اینها یکی‌ستزانچه گفتم از معافی اندکی‌ست
هوش مصنوعی: نماز نشاندهندهی علائم و نشانههایی است که بخشی از آنچه گفتم را شامل می‌شود و تنها بخشی از معافیتها و بخشودگیهاست.
شرح اینها را مقامی دیگر استخامه از تفصیلش اکنون ابتر است
هوش مصنوعی: این موضوعات نیاز به توضیحات بیشتری دارند و اکنون نمیتوان به تفصیل درباره آنها صحبت کرد، چرا که این بحث در اینجا مختصر باقی میماند.
باشد این تفصیل تا وقتی دگرداستانی داشتم نامد به سر
هوش مصنوعی: این توضیحات تا زمانی ادامه دارد که داستان دیگری را پیش ببرم و به پایان نرسیده است.