بخش ۸۶ - پند سوم
هوش مصنوعی: خواننده در این شعر به جوانان نصیحت می‌کند که از زیبایی و جوانی خود مغرور نشوند. او تأکید می‌کند که جوانی و زیبایی ماندگار نیست و باید به عقل و خرد توجه بیشتری داشته باشند. جوانی را شاخی از دیوانگی می‌داند و می‌گوید که عمر گرانبهاست و نباید در آن غفلت کرد. شاعر همچنین به جوانان یادآوری می‌کند که باید از جوانی به خوبی استفاده کنند و به فکر روزهای پیری باشند، چرا که فرصت‌ها محدود است و جوانی، زمانی برای یادگیری و رشد است. در نهایت، او جوانی را فرصتی ارزشمند می‌داند که نباید بی‌مقدار گذراند.
سیوم پند این بود ای سرو آزادکه بر حسن و جوانی پر مشو شاد
هوش مصنوعی: این جمله به ما یادآوری می‌کند که جوانی و زیبایی ویژگیهای زودگذر هستند. بنابراین نباید به این مسأله به اندازهای که ارزش دارد، اهمیت بدهیم و باید بیشتر بر روی چیزهای ماندگار و درونی تمرکز کنیم.
ز من بشنو سخن تا می توانیمشو مغرور، بر حسن و جوانی
هوش مصنوعی: به من گوش کن و تا جایی که میتوانی از خودت مغرور نشو، حتی اگر زیبایی و جوانی داری.
خرد را با جوان، بیگانگی دانجوانی شاخی از دیوانگی دان
هوش مصنوعی: با جوانی، نه تنها خرد و دانایی بیگانه است، بلکه میتوان آن را نوعی دیوانگی و عدم تعادل درک کرد.
به ملک عاقلی باشد امیریجوانی را به سر کردن به پیری
هوش مصنوعی: داشتن یک حاکم عاقل و جوان، میتواند به نفع سرزمین باشد و او میتواند با پختگی و حکمت به خوبی مدیریت کند و به پیری رسید.
جوانا پرستم بر خویش مپسندکه از پیران شنیدستم من این پند
هوش مصنوعی: ای جوان، به خود مغرور نشو و درنگیر، چون نصیحتی از بزرگان شنیدهام که باید به آن توجه کنی.
که نبود در جوانی غیر مستیغم پیری، جوانی خور که رستی
هوش مصنوعی: در دوران جوانی، تنها چیزی که مهم است، خوشگذرانی و لذت بردن از زندگی است؛ چرا که آینده و مشکلات پیری هنوز دور است. پس از جوانی استفاده کن و از لحظات خوب آن بهرهمند شو.
بنه روز جوانی بهر خود برگجوان تا پیر باشد، پیر تا مرگ
هوش مصنوعی: در روزهای جوانی، از زندگی و فرصتهایش به خوبی استفاده کن تا در دوران پیری نیز از آن بهرهمند شوی و بتوانی زندگیات را با آرامش تا پایان عمر بگذرانی.
جوانی را که از وی در عذابیغنیمت دان که مشکل بازیابی
هوش مصنوعی: به جوانی که در سختی و درد است، بهرهبرداری کن؛ زیرا بازگرداندن او به حالت قبلی دشوار است.
مباش از کار و کرد خویش خشنودکه غفلت نقد عمرت جمله بر بود
هوش مصنوعی: به کارهای خود با دقت و توجه بپرداز و از آنها راضی نباش، زیرا در غفلت از آنها، عمر ارزشمندت هدر میرود.
جوانی را کزو هستت حسابیگه پیری، خیالی دان و خوابی
هوش مصنوعی: جوانی که برایش حساب و کتابی وجود ندارد، در واقع مانند یک خیال و خواب است که به زودی به پایان میرسد.