شمارهٔ ۵
هوش مصنوعی: این متن انتقاد از دموکراسی و بی عدالتی‌های حاکم بر جامعه است. شاعر به رفتار ظالمانه و قانون شکنی ضیغم الدوله اشاره می‌کند که با بیدادگری‌های خود باعث ناراحتی و رنج مردم شده است. او به نسل‌های قبل و مسلکی اشاره می‌کند که از آن‌ها به عنوان میراث یاد شده، اما برای توجیه ظلم و ستم استفاده می‌شود. شاعر نسبت به غارت خون ملت و نداشتن وجدان از سوی ستمگران انتقاد می‌کند و هشدار می‌دهد که بی‌پاسخ ماندن این ظلم‌ها ممکن نیست و در پایان به چنگیز و صفات ظالم او اشاره می‌کند. متن در نهایت از بی‌عدالتی و دغدغه‌های اجتماعی صحبت می‌کند.
ای دموکرات بت باشرف نوع‌پرستکه طرفداریِ ما رنجبران خوی تو هست
هوش مصنوعی: ای دموکرات، برای ما که زحمتکشان هستیم، تو باید به اصول و شرافت خود پایبند بمانی و از ما حمایت کنی.
اندرین دوره که قانون‌شکنی دل‌ها خستگر ز هم‌مسلکِ خویشت خبری نیست به دست
هوش مصنوعی: در این زمان که دل‌ها دچار پیچیدگی و بینظمی شدهاند، اگر از همفکران خود هم خبری نباشد، خستگی و ناامیدی به دل حاکم می‌شود.
شرحِ این قصه شنو از دو لبِ دوخته‌امتا بسوزد دلت از بهرِ دلِ سوخته‌ام
هوش مصنوعی: داستانی که میگویم را از زبان من بشنوید، تا احساس شما برای دل سوخته‌ام طاقتفرسا شود و بسوزد.
ضیغم‌الدوله چو قانون‌شکنی پیشه نموداز همان پیشهٔ خود ریشهٔ خود تیشه نمود
هوش مصنوعی: وقتی ضیغم‌الدوله راه قانون‌شکنی را در پیش گرفت، او به نوعی خودش را از ریشهاش جدا کرد و به خودش آسیب زد.
خونِ یک ملتِ غارت‌زده در شیشه نمودنی ز وجدان خجل و نی ز حق اندیشه نمود
هوش مصنوعی: خون یک ملت که مورد ستم و غارت قرار گرفته است، در شیشه نمایان شده است، نه به خاطر وجدان مضطرب و نه به خاطر تفکر درباره حق.
به گمانش که در امروز مجازاتی نیستیا به فرداش بر این کرده مکافاتی نیست
هوش مصنوعی: او فکر می‌کند که امروز هیچ عواقبی برای کارهایش نخواهد بود یا برای فردا هم نمیتواند مجازاتی در نظر بگیرد.
تاخت در یزد چنان خنگ ستبدادی راکز میان برد به یکبارگی آزادی را
هوش مصنوعی: در یزد به گونهای جنگ و درگیری پیش آمد که به طور ناگهانی، آزادی از میان برداشته شد.
کرده پامال ستم قریه و آبادی راخواست تا جلوه دهد مسلک اجدادی را
هوش مصنوعی: خودش را تحت فشار و آسیب قریه و زندگی مردم قرار داده است تا نشان دهد که به اصول و سنتهای ن ancestors خود پایبند است.
ز آنکه می‌گفت من از سلسلهٔ چنگیزمبی‌سبب نیست که چنگیز صفت خونریزم
هوش مصنوعی: این جمله به اشاره به این است که فردی که این حرف را زده به نوعی خود را از نسل چنگیز خان میداند و این را به عنوان دلیلی برای خونریزی و رفتارهای خشونتآمیز خود میآورد. به عبارتی، او بر این باور است که ویژگیهای خونی و نیاکانی او باعث شده که چنین خصایصی در او وجود داشته باشد.