شمارهٔ ۲۴
هوش مصنوعی: این شعر درباره جشن سده است که به ویژه در شب آن حرمت و اهمیت زیادی قائل شدهاند. به توصیف آتش سده پرداخته شده که باید بلندتر از گنبد آسمان باشد و نماد روشنایی و حرارت باشد. همچنین به زیبایی و زینتهای مختلفی اشاره میکند که در این جشن وجود دارد، از جمله آتش و دودی که به مانند طاووس و لؤلؤی درخشان توصیف شده است. شاعر همچنین به نقش مهم میخوارگی در این شب و از عشق به شعر و اشعار جوانمردان اشاره میکند و به اهمیت حضور در جمع اهل معرفت و شعر تاکید دارد. در نهایت بر اهمیت نقل و انتقال شعر و ادبیات اشاره میشود و به مقام شاعران و جوانمردان اشاره میشود که به دنبال کمال و زیبایی در هنر خود هستند.
آمد ای سید احرار! شب جشن سدهشب جشن سده را حرمت، بسیار بود
هوش مصنوعی: ای بزرگوار آزادگان! شب جشن سده، شبی است که بسیار اهمیت و جایگاه دارد.
برفروز آتش برزین که درین فصل شتاآذر برزین پیغمبر آذار بود
هوش مصنوعی: در این فصل تابستان، آتش برزین را روشن کن، زیرا آتش برزین، پیامبر آزار و سختی است.
آتشی باید چونانکه فراز علمشبرتر از دایرهٔ گنبد دوار بود
هوش مصنوعی: آتشینی باید که بالاتر از قوس آسمان و دایرهٔ گنبدی باشد که به دور میچرخد.
چون ز گردون بر ازین سلسلهٔ زر اندودقرص خورشید، فرو خفته، نگونسار بود
هوش مصنوعی: خورشید که بر فراز آسمان در زنجیرهای از زر مانند به نظر میرسد، در حال غروب است و به حالت خمودی در میآید.
آتش و دود چو دنبال یکی طاووسیکه بر اندوده به طرف دم او قار بود
هوش مصنوعی: آتش و دود مانند دودی هستند که دنبالهروی یک طاووس زیباست، طاووسی که با پرهایش بر روی دم خود دودهای را ریخته است.
وان شرر گویی طاووس به گرد دم خویشلؤلؤ خرد فتالیده به منقار بود
هوش مصنوعی: گویی آن شرر مثل طاووس است که به دور دم خود، مرواریدهای ریز را با منقار خود میچید.
چون یکی خیمهٔ مرجان ز برش نافهٔ مشککه سمنبرگ بر آن نافهٔ عطار بود
هوش مصنوعی: وقتی که یکی از خیمههای زیبا و زینتی مرجانی را برافراشت، بوی خوش مشک از آن به مشام رسید، که عطر پرچم بر روی آن معطر بود.
یا چو زرین شجری در شده اطراف شجرکه بر او بر ثمر از لؤلؤ شهوار بود
هوش مصنوعی: یا همچون درخت زریفی که در اطراف خود میوههایی از مروارید میروید.
باغبان این شجر از جای بجنباند سختتا فرو بارد باری که براشجار بود
هوش مصنوعی: باغبان باید با تلاش و کوشش، این درخت را جابهجا کند تا بار سنگینی که برای درختان است، به زمین بیفتد.
می خور ای سید احرار، شب جشن سدهباده خوردن بلی از عادت احرار بود
هوش مصنوعی: ای سید آزادمردان، باده بنوش در شب جشن سده، زیرا خوردن نوشیدنی، از عادات آزادیخواهان است.
زان می ناب، که تا داری در دست و چراغباز دانستنشان از هم دشوار بود
هوش مصنوعی: از آن شراب ناب، که وقتی در دستت هست، تشخیص دادن اینکه چراغ و شراب از هم چه تفاوتی دارند، سخت است.
هرکه را کیسه گران ، سخت گرانمایه بودهرکه را کیسه سبک ، سخت سبکسار بود
هوش مصنوعی: هر کسی که پول زیاد و سنگینی داشته باشد، فردی با ارزش و بزرگ است و هر کسی که پول کمی داشته باشد، به او کمارزش و بیاعتنا مینگرند.
من بر خواجه روم تا دهدم سیم بسیتا مرا نیز به نزدیک تو مقدار بود
هوش مصنوعی: من به حضور آقای بزرگ میروم تا مقداری پول به او بدهم، تا شاید من هم در نزدیکی تو مقداری ارزش پیدا کنم.
هست جبار ولیکن متواضع گه جودمتواضع که شنیدهست که جبار بود
هوش مصنوعی: بله، فردی ممکن است قدرتمند و سرسخت باشد، اما در عین حال تواضع و فروتنی را نیز در رفتار خود داشته باشد. او با سخاوت و مهربانی رفتار میکند، چرا که شنیده که افرادی با قدرت و جباریت، باید در برابر دیگران فروتن باشند.
طالب شعر و جوانمردترین همه خلقآن جوانمردست کو طالب اشعار بود
هوش مصنوعی: به دنبال شعر و ادب، جوانمردترین فرد میان مردم کسی است که خود را جویای اشعار میداند.