شمارهٔ ۷۴ - در مدح فضلبن محمد حسینی
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش شخصیتی بزرگ و کریم از زمانه اشاره دارد که او را به عنوان منشاء نور و شادابی میشناسد. شاعر از او به عنوان کسی یاد میکند که در سختیها میتواند مایه تسلی و امید باشد و در حقیقت نمایندهی خوبیها و نیکوکاریهاست. او را با صفاتی چون سخاوت، صداقت و وفاداری توصیف میکند و از او خواسته میشود که در مسیر حق و فضیلت قدم بردارد. شاعر همچنین تاکید میکند که در غیاب این شخصیت، عذاب و سختی در مراتب مختلف وجود خواهد داشت، و در حضورش، جنت و نعمت دامنگیر خواهد شد. این متن، پیشکش و ستایش شاعر به این شخصیت بزرگ است که برای او آرزوی عمر دراز و زندگی پر برکت میکند.
یکی سخنت بگویم گر از رهی شنوییکی رهت بنمایم اگر بدان بروی
هوش مصنوعی: اگر یک بار سخنی از من بشنوی، راهی را برایت نشان میدهم و اگر بخواهی، میتوانی به آن راه بروی.
سبوی بگزین، تا گردی از مکاره دوربرو بدان ره تا جاودانه شاد بوی
هوش مصنوعی: یک ظرف مناسب انتخاب کن تا از پیچیدگیها و مکرهای دنیا دور بمانی و در مسیر درست پیش بروی تا همیشه شاد و خوشبو باشی.
ایا کریم زمانه! علیک عیناللهتویی که چشمهٔ خورشید را به نور ضوی
هوش مصنوعی: ای کریم زمانه! تو همان هستی که نور خورشید را به وضوح و روشنی به نمایش میگذاری.
تویی که فاتح مغموم این سپهر بویتویی که کاشف مکروه این زمانه شوی
هوش مصنوعی: تو کسی هستی که در این آسمان ناامید کننده، پیروز شدهای و بوی تو را میتوان حس کرد؛ تویی که میتوانی زشتیهای این دوران را آشکار کنی.
اگر ز هیبت تو آتشی برافروزندبرآسمان بر، استارگان شوند شوی
هوش مصنوعی: اگر به خاطر زیبایی و بزرگی تو آتش را به آسمان بفرستند، ستارهها نیز به تو رخصت ساییدن خواهند داد.
به نیکویی نگری، گر همی به کس نگریبه مردمی گروی گر همی به کس گروی
هوش مصنوعی: به خوبی توجه کن، اگر به کسی نگاه میکنی، به انسانیت او توجه داشته باش و گرنه اگر به کسی وابسته شوی، به درستی و انسانیت او وابسته خواهی بود.
عذاب دوزخ، آنجا بود کجا تو نییثواب جنت آنجا بود، کجا تو بوی
هوش مصنوعی: عذاب دوزخ در جایی است که تو حضور نداری و پاداش بهشت در جایی است که تو نیستی.
برند آن تو هر کس، تو آن کس نبریدوند زی تو همه کس، تو زی کسی ندوی
هوش مصنوعی: هر کسی به تو وابسته است، اما تو به هیچ کس وابسته نیستی. همه به خاطر تو تلاش میکنند، اما تو برای هیچ کس زحمت نمیکشی.
اگر قوام زمانه برآفتاب بودتو آن زمانه قوامی که آفتاب توی
هوش مصنوعی: اگر زندگی و ثبات دنیا به نور آفتاب وابسته باشد، تو مانند همان آفتابی هستی که باعث قوام و پایداری زمانه میشود.
نیاید از تو بخیلی چو از رسول دروغدروغ بر تو نگنجد، جو بر خدای دوی
هوش مصنوعی: بخیل بودن تو مثل دروغهای پیامبر نیست، که هیچگاه این دروغها بر تو تاثیر نگذارد، پس به خداوند توجه کن.
سخاوت تو و رای بلند و طالع و طبع:نه منقلب، نه مخالف، نه منکسف، نه غوی
هوش مصنوعی: بخشش و generosity تو، تفکر بلند تو، بخت و سرشت تو: نه دچار تزلزل هستند، نه در تضاد با یکدیگر، نه دچار سقوط یا بازگشت، و نه گمراه شدهاند.
وفا و همت و آزادگی و دولت و دین:نکوی و عالی و محمود و مستوی و قوی
هوش مصنوعی: وفا و تلاش و شجاعت و خوشبختی و دین: صفات نیکو و باارزش، ستودنی و متعادل و قوی.
چو بو شعیب و خلیل و چو قیس و عمرو و کمیتبه ذوق و وزن عروض و به نظم و نثر و روی
هوش مصنوعی: مانند بو شعیب و خلیل و همچنین قیس و عمرو و کمیت که از نظر ذوق و وزن شعر و به شیوه نظم و نثر شناخته شدهاند.
چو ابن رومی شاعر، چو ابنمقله دبیرچو ابنمعتز نحوی، چو اصمعی لغوی
هوش مصنوعی: ابن رومی شاعر معروفی است، ابن مقله دبیر و نویسندهای برجسته بود، ابن معتز نحوی و زبانشناس ماهری به شمار میرفت و اصمعی در علم لغت استاد بود.
بلا و نعمت و اقبال و مردمی و ثنایبری و آری و توزی و کاری و دروی
هوش مصنوعی: درد و خوشی، خوششانسی و رفاقت، ستایشهای راست و درستی، و همچنین کار و کوشش و زندگی سخت و فقری وجود دارد.
به مردمی تو اندر زمانه مردم نیستکه رای تو به علوست و باب تو علوی
هوش مصنوعی: در میان مردم زمانه، کسی وجود ندارد که در نظر تو، از نظر فکری و معنوی برتر باشد و دروازه تو به سوی فضائل و برجستگیها گشوده است.
ز همت و هنر تو شگفت ماندستمکه ایمنی تو بر او و بر آسمان نشوی
هوش مصنوعی: از تلاش و هنر تو شگفتزدهام که ایمنی تو بر دیگران و آسمان محفوظ نخواهد ماند.
به مشتریت گمانی برم به همت و طبعکه همچو هور لطیفی و همچو نور قوی
هوش مصنوعی: به دوستیات امیدوارم که دارای اراده و طبیعتی نیکو هستی، همانطور که هوری لطیف و نوری درخشان به چشم میآید.
به گاه خلعت دادن، به گاه صلهٔ شعرنه سیم تو ملکی و نه زر تو هروی
هوش مصنوعی: در زمان اهدای لباس و بخشش، در زمان پرداختن به شعر، نه مال تو از نقره است و نه ثروتت از طلا.
مدیح تو متنبی به سر نیارد بردنه بوتمام و نه اعشی قیس و نه طهوی
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که هیچکس، حتی بهترین شاعران، نمیتواند بهطور کامل و شایستهای از تو و ویژگیهایت تمجید کند. نه شاعران معروفی مانند بوطیامه و اعشی و نه دیگران قادر نیستند آنگونه که تو استحقاقش را داری، به تمجید تو بپردازند.
بزرگوارا!، نامآورا!، خداوندا!حدیث خواهم کردن به تو یکی نبوی
هوش مصنوعی: ای بزرگوار و نامدار! ای خداوند! میخواهم با تو دربارهی یک حدیث نبوی صحبت کنم.
حدیث رقعهٔ توزیع برتو عرضه کنمچنانکه عرضه کند دین به مانوی منوی
هوش مصنوعی: من میخواهم داستان تو را بازگو کنم، مانند کسی که دین را به زیبایی و به طور شایستهای ارائه میدهد.
هزار سال همیدون بزی به پیروزیبه مردمی و به آزادگی و نیکخوی
هوش مصنوعی: به مدت هزار سال باید در پی پیروزی، آزادی و نیکی برای مردم تلاش کنی.