شمارهٔ ۳۰
هوش مصنوعی: این شعر، به توصیف زیباییها و عجایب آفرینش و قدرت الهی میپردازد. شاعر با استفاده از استعارهها و تشبیهات متعدد، تصاویری از زیباییهای طبیعت، قدرت فرمانروایی و بروز نشانههای الهی را به تصویر میکشد. او اشاره میکند که چگونه در آفرینش، نشانهها و عناصر مختلف زندگی به هم پیوستهاند و همه چیز با حکمت و نظام خاصی در جای خود قرار گرفته است. همچنین به تأثیرات مثبت و منفی در زندگی بشر و نقش خداوند در این نظام اشاره میشود. در نهایت، شکوه و عظمت پروردگار به عنوان خالق و نظمدهنده این عالم مورد ستایش قرار میگیرد.
زیوری نو باز بر سقف کهن بر بسته اندگوهر شب تاب بر دریای اخضر بسته اند
هوش مصنوعی: در این بیت، به تازگی و نوآوری اشاره شده که بر روی سازهای قدیمی قرار گرفته است، همچنین به تزیین و زیبایی که به وسیلهی جواهر در دل یک دریای سبز موجود است، اشاره میشود. این تصویرسازی نشاندهندهی هماهنگی و تضاد بین قدیم و جدید، و زیبایی در دل طبیعت است.
بر وطای آسمان کاندر نظر نیلوفریستنرگس خوش چشم بر نیلوفر تر بسته اند
هوش مصنوعی: در آسمان، گل نیلوفر آبی مانند نرگس زیبا و خوش چشم به نیلوفری دیگر نگاه میکند و در کنار آن به نظر میرسد که همه چیز به هم پیوسته است.
صد طلسم بوالعجب در ظلمت اسکندریبر سر این طارم آیینه پیکر بسته اند
هوش مصنوعی: در تاریکی اسکندری، صد نوع جادو و سحر شگفت انگیز بر روی این سطح آینهای قرار داده شده است.
خون شب یعنی شفق چون خون دارا ریخته استتا درین صورت طلسمی چون سکندر بسته اند
هوش مصنوعی: خون شب به معنی شفق است که مانند خون دارا (دارا، پادشاه ایرانی) بر زمین ریخته شده و در این حالت، طلسمی مشابه با آنچه سکندر بسته بود، ایجاد کردهاند.
گفتم این شهباز گردون آشیان پنهان چراست؟یا چرا بر روی او درهای خاور بسته اند؟
هوش مصنوعی: گفتم چرا این پرندهی بزرگ در آسمان پنهان است؟ یا چرا درهای سمت شرق برای او بسته شدهاند؟
مرغ عرشی گفت کان شهباز رفت از رشگ آنکزنگل زرین به پای زاغ شب بر بسته اند
هوش مصنوعی: پرندهای از آسمان گفت که آن عقاب به خاطر حسادت رفته است، زیرا زنجیری طلایی به پای کلاغ شب بستهاند.
نقرگان سیمکش یعنی حریفان صبوحبزم را از جام زر، ده جای زیور بسته اند
هوش مصنوعی: حریفان خوشگذران بزم را با جامهای زرین، ده نوع زیور و زینت آراستهاند.
راه شکر خنده بگشادند بر لبها چو صبحشاهدانی کز دو لب تبها به شکر بسته اند
هوش مصنوعی: در این تصویر، زمان صبح فرا رسیده و لبخند شادی بر چهرهها نشسته است. شاهدانی که شکر sweetness را بر دو لب دارند، در واقع با بروز شادی و نشاط، امروز را گرامی میدارند. این لحظه یادآور خوشحالی و شیرینی زندگی است که مانند صبحگاه تازه و زنده است.
از پی یک شیشه سِیْکی سبکروحان غمسنگها در شیشه چرخ مدور بسته اند
هوش مصنوعی: در پی یک لیوان از نوشیدنی، روحهای سبک و بیغم سنگها را در شیشهای گرد به دام انداختهاند.
وز برای دفع یأجوج هوس از آب خشکخاک پاشان بین که سد بر آتش تر بسته اند
هوش مصنوعی: برای جلوگیری از یأجوج و مَأجوج، گروهی از مردم با پاشیدن خاک بر روی آب خشک، سدی بر روی آتش تر ایجاد کردهاند.
نقد جان بنهاده اند اندر پی مشتی محکرغم کم عقلان که دل در بیشی زر بسته اند
هوش مصنوعی: افراد نادان جان خود را در خطر گذاشتهاند تا به دنبال چیزهای بیارزش بروند، در حالی که دلشان به چیزهای مادی و طلایی بسته شده است.
نی نشان صبح کو سلطان نشان مشرق استشمع مجلس را از آتش بر سر افسر بسته اند
هوش مصنوعی: شعری درباره آغاز روز و نمادهای صبح است. در اینجا به آرامش و زیبایی صبح اشاره میشود که مانند یک سلطان بر سر مشرق طلوع میکند. شمعی که بر سر تاج گذاشتهاند، نشانه گرما و روشنی دیدار است و مجلس را روشن میکند، همچون جشنی که با آتش و نور پر شده است.
شمع هر شب اشگ ریزی می کند با من از آنککارهای من چو اشگ شمع یکسر بسته اند
هوش مصنوعی: شمع هر شب به خاطر من اشک میریزد، زیرا کارهایم مانند اشک شمع، تماماً در هم گره خوردهاند و نمیتوانم آنها را باز کنم.
حلقه زر کوفتم هم زرد و هم سر کوفتهکز قلندر خانه ام چون حلقه بر در بسته اند
هوش مصنوعی: حلقهای از طلا که به دست دارم هم زرد است و هم سرش کوفته شده، زیرا افرادی که در خانهی من هستند مانند حلقهای به در قفل شدهاند.
بر سپهر گندناگون مهره های بوالعجبحقه پر مرهم انصاف را سر بسته اند
هوش مصنوعی: در آسمان پر از رنگ و بوی زندگی، انسانها به گونهای شگفتانگیز در پی تطابق با حقیقت و عدالت هستند و همواره در تلاشند تا زخمهای ناشی از بیعدالتی را با انصاف و درک متقابل درمان کنند.
با غم دم سرد، بار وحشتم بر دل نشستاین تنور گرم را نانی دگر در بسته اند
هوش مصنوعی: در سایه غم و اندوه، بار سنگینی بر دل من نشسته است و این تنور که همیشه گرم و پر از نان بود، اکنون به خاطر شرایط سخت، دیگر نانی ندارد.
در که بندم دل که چون صاحبدلان از شش جهت؟همت اندر فر شاه هفت کشور بسته اند
هوش مصنوعی: دل را به کدام سو ببندم، وقتی که مانند صاحبدلان از هر طرف وجود دارد؟ اراده و تلاش برای رسیدن به مقام شاهی، هفت سرزمین را به هم پیوند زدهاند.
خضر اسکندرنشان، یعنی قزل کز فر اوپرتوی بر جبهت خورشید انور بسته اند
هوش مصنوعی: خضر، نماد زندگی جاویدان و خرد و دانایی، به نوعی به اسکندر که نمایانگر قدرت و نفوذ است، اشاره دارد. در اینجا میگوید که قزل، یعنی رنگی شفاف و زیبا، با نور و روشنی خاصی از او به جبهه خورشید میتابد و این تصویری از شکوه و روشنی را به ذهن میآورد.
آن قدر خان دوم کز فضلهای قدر اوطاق چارم طارم پیروزه منظر بسته اند
هوش مصنوعی: آنقدر در فضیلتهای او سخن گفتهاند که طاق چهارم کاخ پیروزی به خاطر او به زیبایی تزیین شده است.
حرز اعظم نام او آمد که روزی هفت بارحاملان عرشیش هر هشت بر پر بسته اند
هوش مصنوعی: این شعر به اهمیت و قدرت نام بزرگ الهی اشاره میکند که حاملان عرش هر روز هفت بار آن را ذکر میکنند. این بیان به نوعی به جایگاه بلند و ارزشمند نام خدا اشاره دارد و نشان میدهد که چقدر در آسمانها به آن احترام گذاشته میشود.
از برای خطبه اش گر سکه برد از روی ظلمدر ازل از نه فلک نه پای منبر بسته اند
هوش مصنوعی: اگر او به خاطر خطبهاش سکهای از ظلم بگیرد، نه به خاطر تأثیر آسمانهاست و نه به دلیل اینکه پای منبر بسته شده است.
موج می زد فتنه از تیغش جهان سدی ببستیارب این سد پیش این دریا، چه در خور بسته اند!
هوش مصنوعی: موجی از بحران و آشوب به وسیلهٔ شمشیرش به راه افتاد و جهانی را در برابر خود بسته است. ای کاش این سد در برابر این دریا چه تقدیری برای خود دارد!
گاو گردون را به پروار از ازل تا این زماناز پی قربان شاه عدل پرور بسته اند
هوش مصنوعی: از آغاز تا حال، سرنوشت عالم را بر اساس عدالت و لطف خداوند تنظیم کردهاند و این تلاشها به مانند قربانی کردن در راه پادشاهی عادل است.
شعله را خوش روی چمن برگ سمن بر خویشتنتیغ او کرده است و مردم بر سمندر بسته اند
هوش مصنوعی: شعلهای که بر چمن میدرخشد، زیبایی برگ سمن را به خود جذب کرده است و مردم بر سمندر، این جانور افسانهای، تسلط دارند.
با متاع قدر او در چار سوی خاک و آبقدسیان درهای دکان فلک در بسته اند
هوش مصنوعی: در سراسر زمین و دریا، ارزش و معنای خاص خداوند وجود دارد و از این رو، درهای آسمان به روی انسانها کاملاً بسته است.
نعل اسبش میخ چشم آمد ولیک آن فرقه راکز خری حاشا دل اندر یک سم خر بسته اند
هوش مصنوعی: نعل اسب او به شکل میخی به نظر میرسد، اما گروهی که دلی به سم اسب بستهاند، از گدایی و زاهدی دوری میکنند.
از دم سرد حسودش کوست چون سگ نان طلبآب را در تیر مه بر خاک اغبر بسته اند
هوش مصنوعی: حسود مثل سگی است که در جستجوی نان و آب است، اما به دلیل تیرهوتار بودن اوضاع و شرایط سخت، از دسترسی به آنها ناتوان مانده است.
بر عروس مملکت گر بسته شد خصمش رواستخود برو عقد نکال اول مزور بسته اند
هوش مصنوعی: اگر بر عروس مملکت، دشمنی وارد شود، طبیعی است که باید عاقلانه به مسئله نگاه کرد. این دشمنی از قبل در کمین بوده و خود شخص باید ابتدا به نیکوکاری و تدبیر بپردازد.
نیستی یارب که چون در پای ماچان اوفتاداز دو دست او که آب آسمان بر بسته اند
هوش مصنوعی: ای کاش، ای خدا، تو در دسترس بودی، تا وقتی که او بر زمین افتاد و از دو دست او آب آسمان را بسته بودند.
از برای صفه یارب! ز راه کهکشانبر سپهر طاقدیس این هفت معبر بسته اند
هوش مصنوعی: برای تماشای صفه، ای خدا! هفت راهی که به آسمان چرخان منتهی میشود، مسدود کردهاند.
او گشاید ملک هفت اقلیم و بر دعوی منآنکه اعداد فلک هر هفت محضر بسته اند
هوش مصنوعی: او بر جهان هفت اقلیم تسلط دارد و به من میگوید که اعداد آسمان به هر هفت جایگاه خود رسیدهاند.
هیبتش طوفان موج انگیز و عفوش کشتی استکز برای عصمت نوح پیمبر بسته اند
هوش مصنوعی: شکل و قدرت او مانند طوفانی است که امواج را به حرکت درمیآورد و برخاستن او مانند کشتیای است که به خاطر پاکی و عصمت نوح پیامبر به سوی هدایت و نجات حرکت میکند.
ای خطابخشی که خاک آستانت همچو حرزنیران چرخ بر بازوی اختر بسته اند
هوش مصنوعی: ای کسی که سخن تو مانند پناهی است که خاک پای درگاه تو به مانند زنجیری بر بازوی ستارهها محکم بسته شده است.
دشمنان بر دل ز تو ده جای نشتر خورده انددوستان از خلق تو صد دسته نستر بسته اند
هوش مصنوعی: دشمنان به دل من زخمهای عمیقی وارد کردهاند و دوستانم از محبت تو، برایم صد نوع گل و نسترن آراستهاند.
ماه اگر خود را شبی در رشته قدرت کشددان که او را یکشبه در عقد گوهر بسته اند
هوش مصنوعی: اگر ماه یک شب خود را در قدرت نمایش دهد، بدان که او را در یک شب در زنجیر گوهری به دام انداختهاند.
نقش نامت خوانده اند از پیش و پس بر سطح آبهم به فر نقش نامت نقش ششتر بسته اند
هوش مصنوعی: نام تو را از پیش و پس بر روی آب نوشتهاند و حتی بر روی آب نیز تصویری از نام تو به عنوان ششتر باقی مانده است.
تو شه موسی کفی چارم فلک هرون تستزان جلاجل بر وی از مهر منور بسته اند
هوش مصنوعی: تو همانند موسی هستی که در آسمان چهرهات به روشنی نور خورشید میدرخشد و بر تو از محبت و مهر من نیز افزوده شده است.
نامه فتح تو ای باز سپید کایناتساکنان سدره بر پر کبوتر بسته اند
هوش مصنوعی: نامه پیروزی تو، ای پرنده سفید، که ساکنان درخت سدره به پر کبوتر نوشتهاند.
با صهیل تازیانت توسنان حادثاتبر شب آخورهای گیتی سخت لاغر بسته اند
هوش مصنوعی: در این بیت به تصویر کشیده شده که اسبهای تازی با نجیبزادگی و قدرت خود، بر مشکلات و چالشهای دنیا مانند شبهای تار و دشوار غلبه کردهاند. این اسبها به نوعی نمایانگر شجاعت و قدرت در برابر حوادث و دشواریها هستند و به شکل ظاهری هم نشاندهندهی استقامت در روزگار سخت میباشند.
زانکه هست از روی صورت چون دم بکران توشاهدان، دل در سر زلف معنبر بسته اند
هوش مصنوعی: چون زیبایی و جذابیت تو مانند چهرهی دلربا و معصوم است، حتی شاهدان و نگاهکنندگان در دنیای عشق و علاقه، دلهایشان را به زلف تو گره زدهاند.
هم تک او چون شود صرصر که چون اوران گشادطور سینا گوی اندر پای صرصر بسته اند
هوش مصنوعی: زمانی که زلزلهای بزرگ و طوفانی سخت به وقوع میپیوندد، به گونهای که آن صداها و وقایع به هم میآمیزند و در عین حال، به نظر میرسد که چیزی بسته و محبوس شده است، مانند زمانی که در کوه طور به مردم وحی شد.
رومیان از تازیانت شیهه ای بشنوده اندنعره های الامان در قصر قیصر بسته اند
هوش مصنوعی: رومیها از آواز شیههای که از عربها به گوششان رسیده است، نالههای کمکخواهی را در قصر قیصر شنیدهاند و در آنجا محبوس شدهاند.
گرچه در ملک عراقی خیمه حکم ترانیکوان پیش و پس اندر هند و کشمر بسته اند
هوش مصنوعی: اگرچه در سرزمین عراق، فرمانروایی تو را بسیار خوب میپذیرند، اما در هند و کشمر هم به خوبی از تو یاد میکنند و دربارهات سخن میگویند.
خاتم سنجر تو خواهی داشت می دانم از آنکبا تو سعدان فلک هم عهد سنجر بسته اند
هوش مصنوعی: میدانم که تو حتماً دارای دستاوردهای بزرگی خواهی بود، زیرا ستارههای خوشبختی با تو همعهد شدهاند و از سرنوشت خوب تو حمایت میکنند.
طره ای بر رایتت کو راست بالا دلبریستهمچو چشم آهوان از مشگ اذفر بسته اند
هوش مصنوعی: موهای شما مانند پرچمی به زبانی زیبا و با وقار بر افراشته است و دلربایی شما همچون چشمان آهوان است که با زینت و جذابیت خود توجه را به خود جلب میکنند.
پرچمش نامست و بر چشمش نهد هر روز فتحتاش بر بالای آن معشوق دلبر بسته اند
هوش مصنوعی: پرچمش نشان نام اوست و هر روز بر چشمانش موفقیت را قرار میدهد، تا آن معشوق دلنشین را بر بالای آن ببندند.
جد تو اسکندر ثانی است کز بهر بقاشاز در او تا فنا صد سد دیگر بسته اند
هوش مصنوعی: پدربزرگ تو همانند اسکندر بزرگ است، که برای حفظ بقا و بقای خود، از در او تا پایان جهان، موانع بسیاری را ایجاد کردهاند.
کس نگنجد با شما در ملک زیرا کس نگفتگاو در زنجیر با شیر دلاور بسته اند
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند در دنیای شما جای بگیرد، چون هیچکس نگفته است که گاوی را که با زنجیر بستهاند، با شیری شجاع مقایسه کنند.
تاج بخش است او و تو عالم ستانی زین سببملک و دین در هر دو همتا و برابر بسته اند
هوش مصنوعی: او تاجدار است و تو کسی هستی که علم را میگیری، به همین دلیل در حکومت و دین هر دو در یک سطح و مساوی قرار دارند.
تا بود معلوم خاصان کاین طلسم آدمیابتدا از آب و خاک و باد و آذر بسته اند
هوش مصنوعی: این بیت به ما میگوید که برای درک ویژگیهای خاص انسان، باید بدانیم که ایجاد و شکلگیری او نتیجه ترکیب عناصر اولیهای همچون آب، خاک، باد و آتش است. این عناصر در واقع بنیاد ساختار وجودی انسان را تشکیل میدهند.
تا شعاع صبح سوزد هر سحر چون عود خامگوهری کان را برین سر بسته مجمر بسته اند
هوش مصنوعی: هر صبح که میتابد، مانند عودی که در حال سوختن است، میدرخشد و در واقع، این درخشش ناشی از گوهری است که در آن نگهداری شده و به گونهای در مجمر قرار گرفته است.
دامن عمر تو گردآلود یک وحشت مبادزانکه در عمرت صلاح خلق بی مر بسته اند
هوش مصنوعی: زندگیات را با نگرانی و ترس نگذران، زیرا در تمام عمرت خیر و نیکی برای مردم فراهم شده است.
نصرت عالم گشایت باد در حرز خدایخود ملایک بر میانت حرز اکبر بسته اند
هوش مصنوعی: خداوند عالم، تو را یاری کند و فرشتگانش در کنار تو هستند و از تو در برابر dangers محافظت میکنند.