شمارهٔ ۲۱۱ - در مدح ابونصر مملان
هوش مصنوعی: شاعر در این اشعار به نیاز و عشق خود نسبت به معشوق اشاره می‌کند. او بیان می‌کند که دل و جانش به معشوق وابسته است و این وابستگی او را از دیگران بی‌نیاز می‌کند. عشق او به معشوق حقیقی و زیبایی او مجازی است و این دو با هم در تضاد قرار دارند. شاعر به ویژگی‌های معشوق اشاره می‌کند و از او به عنوان کسی یاد می‌کند که در میدان جنگ نیز شجاعت دارد. در نهایت، شاعر به عظمت و قدرت معشوق و تأثیر او بر دنیای اطرافش اشاره می‌کند و او را از نظر انسانی و مهرورزی ستایش می‌کند. شاعر با زبانی سرشار از تمثیل و استعاره، احساسات عمیق خود را نسبت به عشق و معشوق ابراز می‌کند و جذابیت او را در موقعیت‌های مختلف زندگی برجسته می‌سازد.
نیازم ز گیتی به توست ای نیازیکه دل را امیدی و جان را نیازی
هوش مصنوعی: به من از دنیا چیزی نمیخواهد، به تو احتیاج دارم، ای کسی که امیدی برای دل و نیازی برای جانم.
ازیرا به شادی بنازم که دانمدلم را نیازی و زو بی‌نیازی
هوش مصنوعی: به خاطر شادیام از اینکه میدانم دلم هیچ نیازی ندارد، سپاسگزارم و بی‌نیاز هستم.
مرا عشق بهتر تو را حسن خوش‌ترمن از عشق نازم تو از حسن نازی
هوش مصنوعی: من به عشق تو اهمیت بیشتری میدهم، در حالی که تو زیباییات را بیشتر دوست داری. من از عشق به تو لذت میبرم و تو از زیبایی خودت.
بد آن بردبارم که دانم که دائمنه آن را نه این را نه ماند درازی
هوش مصنوعی: بد است برای من که در هر لحظه از زندگی خود به این فکر کنم که نه این لحظه ماندگار است و نه آنچه در آینده خواهد آمد.
چنان گشتم از تو که دیگر نیامدنیازم به چهر بتان بی نیازی
هوش مصنوعی: به قدری تحت تأثیر تو قرار گرفتم که دیگر نیازی به معشوقان زیبا ندارم و از آنها بی‌نیاز شدم.
به گلنار دو لب بهار بهاریبه دیبای دو رخ طراز طرازی
هوش مصنوعی: به لبان زیبای او که مانند گل شکفتهاند، بهار زندگیای جریان دارد که با دو چهرهی دلنشینش به طرز زیبا و دلربا به چشم میآید.
به عاشق‌شناسی و مردم‌نوازیگرامی به سان طراز طرازی
هوش مصنوعی: به شناخت عاشقان و محبت به مردم ارادت دارم، مانند الگو و نمونهبرداری از زیباییها.
مرا ساخته با تو جان و تن و دلتو با من به پرسیدنی خوش نسازی
هوش مصنوعی: من با تو روح و جسم و دل به وجود آمدهام، و تو با من به سوال کردن خوش نمیپردازی.
ازیرا که عشق من آمد حقیقتازیرا که حسن تو آمد مجازی
هوش مصنوعی: چون عشق من نمایان شد، حقیقت پیدا شد و وقتی که زیبایی تو رخ نمود، دنیای مجازی به وجود آمد.
به بازی بریزی همی خون عاشقندانی که خون ریختن نیست بازی
هوش مصنوعی: عشق بازی نیست که بخواهی با آن شوخی کنی، چون ریزش خون عاشق نشانهٔ درد عمیق و جدی است، نه یک تفریح ساده.
دل و دیده و زلف تو هر سه کافرتو از کافری هر زمان سرفرازی
هوش مصنوعی: دل و چشم و موهای تو به نوعی ناپیروزمند و بیدینی هستند، و از همین بیدینی هر لحظه در اوج شکوه و عظمت قرار دارند.
ندانی چه آید ابر کافرستانز تیغ و سنان شهنشاه غازی
هوش مصنوعی: نمیدانی که چه بر سر سرزمین کافران میآید هنگامی که شمشیر و نیزهی شاه قهرمان به کار میآید.
سر پادشاهان ابونصر مملانکه صد بیشه شیر است در ترکتازی
هوش مصنوعی: سر پادشاهان ابونصر مملان نشاندهندهی قدرت و عظمت اوست، به گونهای که مانند شیرانی است که در جنگل به وفور یافت میشوند و در میدان نبرد، تسلط و تسریع عمل او را به نمایش میگذارد.
ز چین و ز هند و ز روم و ز ارمنز کرد و ز دیلم ز ترک و ز تاری
هوش مصنوعی: از چین و هند و روم و ارمنستان، از کرد و دیلم و ترک و تاتار، همه جا را میگوید.
به مردی و رادی و فرهنگ و دانشنیابی چون او گر دو صد سال تازی
هوش مصنوعی: اگر دو صد سال هم تلاش کنی، باز نمیتوانی به انسانی با ویژگیهایی چون مردانگی، دلرحمی، فرهنگ و دانش مانند او برسی.
ایا شهریاری که یاری نداریبه کشورستانی و مردم طرازی
هوش مصنوعی: اگر تو پادشاهی هستی که یاری و پشتیبان نداری، تلاش کن تا مردم را یاری رسانی و به آنها خدمت کنی.
تو بر خاتم مردمی چون نگینیتو بر جامهٔ رادمردی طرازی
هوش مصنوعی: تو همچون نگینی بر فراز سرشت مردمی، زیبایی و درخشش تو به مانند زینتی بر پوشش و شخصیت یک فرد نیکوست.
به هیبت نهنگی به جستن پلنگیبه حمله هژبری به فرصت گرازی
هوش مصنوعی: با ظاهری مانند نهنگ و جستوخیز مانند پلنگ، با قدرت و شجاعت به حملهای قوی و فراگیر میپردازد و در عین حال از فرصتی مناسب بهره میبرد.
به تخت بزرگی بر اسب سعادتبه خوبی نشینی به خوبی گرازی
هوش مصنوعی: بر روی تختی بزرگ و با شکوه بنشینی، در حالی که سوار بر اسب خوشبختی هستی و از زندگی به خوبی بهرهمند میشوی.
نپوشد ز رایت فلک راز هرگزهمانا شب و روز با او به رازی
هوش مصنوعی: هیچ گاه آسمان راز کسی را پنهان نمیکند، زیرا شب و روز همیشه با او به یک راز مشترک هستند.
تو خواهندگان را به باغ سعادتچو ایزد بهان را به جنت جوازی
هوش مصنوعی: تو مانند خدایی که به خواستگان، راهی به بهشت میدهد، سرنوشت و خوشبختی را به افرادی که به دنبال سعادت هستند، ارزانی میداری.
نه پیوند سودی نه بند زیانیتو اثبات نازی و آفات آزی
هوش مصنوعی: هیچ ارتباطی نه به نفع و نه به ضرر وجود ندارد؛ تو فقط زیبایی و لطافت خود را اثبات میکنی و از آسیبها دوری میجویی.
به طبع از ظریفی درست از عراقیبه لطف از لطیفی تمام از حجازی
هوش مصنوعی: این بیت به زیبایی توصیف می‌کند که شخصی با ذوق و ظرافت، از هنر عراقی بهرهمند است و با لطف و لطافت، صفات و ویژگی‌های یک فرد حجازی را به تصویر میکشد. به طور کلی، سخن از ترکیب هنر و ویژگی‌های مختلف از مناطق مختلف است.
گه از بهر دین جفت جنگ و جهادیگه از بهر دل یار بگماز و نازی
هوش مصنوعی: گاهی به خاطر دین، جنگ و تلاش می‌کند و گاهی به خاطر دل معشوقش، ناز و بازی می‌کند.
بدین گونه باشند شاهان دنیازمانه نه بیند زمانی نمازی
هوش مصنوعی: شاهان دنیا این گونهاند که در هر زمانی چیزهایی را میبینند و میدانند، اما در زمان خودشان، نظر به چیزی ندارند و از حقیقت دورند.
عدو یافت از کین تو سرنگونیولی یافت از مهر تو سرفرازی
هوش مصنوعی: دشمن به خاطر کینهات به شکست و افتادگی دچار شد، اما به خاطر محبتت به عزت و سربلندی رسید.
چنان تازی اندر صف شهریارانکه گویی به میدان همی گوی بازی
هوش مصنوعی: چنان به میدان آمده است که به نظر میرسد در حال بازی است و از مهارت و توانایی بالایی برخوردار است.
ز رادی گه بزم بر دوست و دشمنخجسته دل و دست بازی بنازی
هوش مصنوعی: از سر خجستگی، در میهمانی با دوستان و دشمنان، دل و دستت را از شادی بینصیب نکن و از زندگی لذت ببر.
در مرگ بر بد کنش باز کردیدر رزق بر خصم کردی فرازی
هوش مصنوعی: در مرگ، بر انجامدهنده کارهای زشت، پلیدیها را بازگو کردی و در مورد روزی، بر دشمن خود برتر بودی.
هر آن کو به‌غایت جفای تو جویدبه چشم اندرش سوختی سر بغازی؟
هوش مصنوعی: هر کسی که در جستجوی بدیهای تو باشد، آیا خودش را در آتش اندوه و ناراحتی نمیسوزاند؟
عدو را جوازی به سوی جهنمسرش گرفته چون بر اندر جوازی کذا
هوش مصنوعی: دشمن را به سمت جهنم هدایت کردهاند، همانطور که به سمت آن دروازه میرود.
اگر خصم پوشد ز یاقوت جوشنتو بر وی ز سنباده الماس گازی
هوش مصنوعی: اگر دشمنت زرهای از یاقوت به تن کند، تو با عطر گرانبهای الماس بر او تاثیر بگذار.
ابر خسروان دگر هم چنانیچو منسوج رومی بدیر درازی
هوش مصنوعی: ابر مانند پادشاهان، دوباره به گونهای است که مانند پارچه رومی دراز مدت بر افراشته شده است.
گرازت بر ایشان بود تیغ هندیبر ایشان بود تیغ هندی گرازی
هوش مصنوعی: تیغ هندی بر سر آنها فرود میآید، همچون گراز بر ایشان میتازد.
تو پیش صف رومیان در جهادیبل از باژ و از ساوشان در جهازی
هوش مصنوعی: تو در میان رومیان در جنگی، نه تنها از بابت غنائم و پاداش، بلکه از نظر کارآزمودگی و مهارت جنگی نیز شرکت داری.
نمانده بسی تا که از ساو قیصرهم از باژ خاقان و خان گنج سازی
هوش مصنوعی: چندانی نمانده که از ثروت و داراییهای به دست آمده از قیصر و خانها خبری نباشد.
جهان مهره باز است ولیکن تو او راشکستی طلسم همه مهره بازی
هوش مصنوعی: جهان مثل یک بازی شطرنج است که در آن مهرهها در حرکتاند، اما تو توانستهای قوانین و رازهای این بازی را بشکنی و بر آن مسلط شوی.
نیابد عدوی تو هرگز بلندینیابد بز لنگ هرگز بتازی
هوش مصنوعی: هرگز دشمن تو به موفقیت و بزرگی دست نخواهد یافت، همانطور که بز لنگ هرگز نمیتواند در میدان مسابقه برتری جست.
الا تا فرازی دهد دلگشائیالا تا نشیبی دهد دل گدازی
هوش مصنوعی: پس تا زمانی که فرازی دل را شاد کند، امیدوارم نشیبی نیز بیاید که دل را به درد آورد.
معادیت باد از غم اندر نشیبیموالیت باد از طرب دل فرازی
هوش مصنوعی: حضور و ارتباط معنوی باید سبب آرامش و رفع غمها شود و همچنین شادی و سرور باید دل انسان را بالا ببرد و به نیکویی هدایت کند.
چو بر خسروان عجم جشن دهقانترا باد فرخنده این عید تازی
هوش مصنوعی: وقتی که جشن بزرگان عجم برپا میشود، برای تو آرزوی خوشبختی و شادی در این عید عربی را دارم.