شمارهٔ ۱۵
هوش مصنوعی: این شعر به شکرگزاری از نعمت‌های الهی و نقش آن در رونق و ترقی جامعه اختصاص دارد. شاعر بیان می‌کند که مردم باید بابت نعمت‌هایی که از طرف خداوند به آن‌ها داده شده شکرگزار باشند تا برکت این نعمت‌ها افزوده شود. به ویژه، به اهمیت علم و دانش اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که با نور علم، زندگی به سوی روشنایی و هدایت پیش می‌رود. شاعر به جایگاه بزرگ بغداد و تأثیر آن در نشر علم و دانش اشاره دارد و از رهبران و علمای دین می‌خواهد که در هدایت جامعه و اصلاح امور کوشش کنند. در نهایت، ضمن آرزوی موفقیت برای تلاش‌های نیکوکارانه، بر لزوم اتحاد و دوستی در میان مردم تأکید می‌کند.
مردم این ملک را حق نعمتی از غیب دادشکر این نعمت بباید کرد تا گردد زیاد
هوش مصنوعی: مردم این سرزمین از نعمت‌های پنهانی برخوردار شدهاند و باید قدردان این نعمت‌ها باشند تا این برکتها بیشتر شود.
شکر لله کز فروغ آفتاب اوج دینچون سواد دیده کسب روشنی کرد این سواد
هوش مصنوعی: سپاس خداوندی را که به برکت روشنایی آفتاب دین، این تاریکی (نفهمی) قدرت دریافت و روشنی را پیدا کرد.
پیش ارباب نظر زیبد اگر زین روشنینام باشد بقعه بغداد را عین البلاد
هوش مصنوعی: اگر بخواهیم به اربابان و دانایان نظر بیفکنیم، شایسته است که به این روشنی توجه کنیم که نام بقعه بغداد، نشانه و نماد این سرزمین است.
شرع را تجدید رونق داد رأفت پیشهباز بر رخسار ملک ایزد در رحمت گشاد
هوش مصنوعی: قوانین دین را دوباره زنده کرد و مهربانی بر چهره سلطنت خداوند، رحمت را گسترش داد.
سر برون آورد صدری از گریبان قضاباز بر دست امل افتاد دامان مراد
هوش مصنوعی: سرنوشتی نامعلوم و دشوار در انتظار است، اما با تلاش و آرزو، به اهداف و آرزوهای خود دست خواهیم یافت.
مدرکی آمد که ادراکش بفیض انکشافراه استدلال را سدیست در حسن سواد
هوش مصنوعی: مدرکی به دست آمد که درک آن، به واسطه روشن شدن راه بحث و استدلال، مانع از زیبا نوشتن میشود.
امهات سفلی و آبای علوی را جواددر مرور مدت تزویج فرزندی نزاد
هوش مصنوعی: جواد در طول مدت ازدواجش فرزندی نیاورده و نه از مادران پست و نه از پدران بالا و برتر، هیچکدام در این زمینه نقشی نداشتهاند.
پیش در کش علم بر قسم بدیهی منحصربر دلش نه فکر هر مضمون که باشد مستفاد
هوش مصنوعی: علم و دانش تنها به قلب و احساسات انسان مربوط میشود و هر موضوعی که از آن برداشت میشود، باید از طریق فکر و تعقل و درک عمیق کسب شود.
فتح تزویج ار دهد نهیش بحکم افتراقرغبت الفت نمی ماند صور را با سواد
هوش مصنوعی: اگر پیوند ازدواج به هم بخورد و از هم جدا شوند، دیگر اشتیاق و محبت بین آن‌ها باقی نخواهد ماند و در نتیجه زیباییها و جذابیتها نیز رنگ میبازد.
در میان آب و آتش عقد بندد امر اواز میان این و آن خیزد حجاب خاک و باد
هوش مصنوعی: در دل آب و آتش، فرمان او جاری میشود و از بین این دو، حرکت می‌کند. حجابهای خاک و باد مانع او نمیشود.
مرجع ارباب حاجت نغمه ابر تقیآنکه نامش می رساند نام لقمان را بیاد
هوش مصنوعی: مرجع و منبع اصلی خواستهها و نیازها، صدای ابر تقی است. کسی که نامش انسان را به یاد لقمان میاندازد.
مرحبا ای نسخه ات مجموعه فضل و هنرمرحبا ای خامه ات سرو ریاض عدل داد
هوش مصنوعی: سلام، ای نمونهای از فضیلت و هنر! سلام بر قلم تو، که مانند درخت سرو در باغ عدل و انصاف است.
صبح آخر محضرت بهر طلوع مهر جودپایه اول ز معراج کمالت اجتهاد
هوش مصنوعی: صبح آخر برای ظهور خورشید مهربانی و سخاوت توست. پایه نخستین از عروج و کمال تو، تلاش و کوشش مستمر است.
کشته تیغ زبان اوست هر دم کافریآفرین ای قاضی غاضی همین باشد جهاد
هوش مصنوعی: هر لحظه به واسطه سخنان او کافران و بیایمانان از گزند او آسیب میبینند، ای قاضی بالاترین! آیا همین جهاد نیست؟
هست رای بر هدایت بر تو رسم اقتداهست نوعی از عبارت بر تو حسن اعتقاد
هوش مصنوعی: هدایت و رهنمودی که از جانب تو وجود دارد، بر دیگران الگویی برای پیروی میشود و این نشاندهندهی نیکباوری و اعتقاد صحیح به تو است.
در صلاح کار عالم عزم رای روشنستآنچنان خواهم که قطعا کون را نبود فساد
هوش مصنوعی: در این بیت، به ضرورت و اهمیت تصمیمگیری روشن در امور عالم اشاره شده است. بیان میشود که با داشتن ارادهای قاطع و روشن، میتوان از فساد و ناهنجاریها در جهان جلوگیری کرد و به ساماندهی کارها پرداخت. به عبارت دیگر، نیت و هدفی خواسته شده که میتواند باعث بهبود شرایط و جلوگیری از مشکلات گردد.
شکر لله فیض تشریف نشاط افزای اودشمنان را کرد محزون دوستان را کرد شاد
هوش مصنوعی: باید شکرگزار خداوند بود، چون رحمت و بزرگی او باعث خوشحالی دوستان و ناراحتی دشمنان شده است.
قطع ره تا کرده طوف کعبه وصل تراچون بیفزاید به بخت خود فضولی اعتماد
هوش مصنوعی: برای رسیدن به کعبه و وصال تو، باید راه را بست. چگونه میتوان با بیاحتیاطی به شانس خود افزود؟
تا بنای دهر را باشد اساس اعتباربر سر اهل حقیقت سایه‌ات ممدود باد
هوش مصنوعی: باشد که پایههای دنیا بر اساس اعتباری که تو به اهل حقیقت میبخشی، برقرار بماند و سایه‌ات همیشه بر سر آن‌ها گسترده باشد.