شمارهٔ ۴۵
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به تغییر فصل از اسفند به فروردین و زیبایی‌های بهار اشاره می‌کند. دل‌ها شاد و گلها شکوفا شده‌اند و پرندگان آواز می‌خوانند. طبیعت از حالت خمودی زمستانی به زندگی و انرژی بهاری تبدیل می‌شود. او به زیبایی گلها و سبزه‌ها می‌پردازد و همچنین به جوانان و جوانمردانی که در جنگ‌ها شجاعت و مهارت دارند. شاعر به موانع و مشکلاتی که بر سر راهش وجود دارد، اشاره می‌کند و از درد فراق و دوری از محبوب خود ابراز ندامت می‌کند. در نهایت، او به جشن‌های بهاری و شادی‌های فروردین اشاره می‌کند و آرزو می‌کند که این خوشی‌ها در زندگی ادامه‌دار باشد.
ز آمدن فرودین و رفتن اسفنددلها خرم شد و روانها خرسند
هوش مصنوعی: با آغاز فروردین و پایان اسفند، دل‌ها شاداب و روانها خوشحال شدند.
گلها افروختند آتش زردشتمرغان آموختند ترجمه زند
هوش مصنوعی: گلها شعلهور کردهاند و آتش زرتشت را به یاد میآورند و پرندگان هم به همین دلیل پیامی را فراگرفتهاند.
ابر ببالای خاک لؤلؤ تربیختباد فراز زمین عبیر پراکند
هوش مصنوعی: ابر بر فراز زمین، دانههای درخشان شبدر را میچرخاند و بادی ملایم بر سطح زمین عبیر خوشبو میپراکند.
سبزه تر فرش نو بخاک بگستردلاله همه ناف خود بنافه بیاکند
هوش مصنوعی: دست به کار شد و فرش تازهای را به روی زمین پهن کرد، گلهای لاله نیز به زیبایی در آن درخشش و شکوفایی خود را به نمایش گذاشتند.
ترکی از شاهدان خطه بابلخوبتر از لعبتان چین و سمرقند
هوش مصنوعی: زیبایی و جذابیت دختران سرزمین بابل از بازیچههای زیبا و دلربای چین و سمرقند بیشتر است.
ترکی تازی زبان ولی حبشی مویزاده ز پشت ملوک ملت پازند
هوش مصنوعی: زبان او ترکی و عربی است، اما موهایش مانند موهای حبشیهاست و او از نسل پادشاهان و بزرگزادگان میباشد.
بسته بجانهای زار مهرش پیمانجسته بدلهای خسته زلفش پیوند
هوش مصنوعی: عشق و وابستگی عمیق به آن محبوب باعث شده که جانها به خاطر او سختیها را تحمل کنند و دلهای خسته به زلفهای او پیوند بخورند.
غنچه سحرگاه اگر دهان بگشایدخون جگر نوشد از لبش بشکرخند
هوش مصنوعی: اگر غنچه صبحگاهی بخواهد باز شود و گل کند، چون باز شود از لبش شکر و شیرینی برمیگردد، گویی خون دل را نوشیده است.
آمد در بوستان چو سروی آزادشد بصف باغ همچو نخل برومند
هوش مصنوعی: به باغ آمد و مانند یک درخت بلند و سرسبز، آزاد و شاداب شد، همانند نخیلاتی که درختان بزرگ و استوار هستند.
راه دلم زد سپس برفت و برآشفتاین دل دیوانه با روان خردمند
هوش مصنوعی: دل من به خاطر عشق و مهر فراوان دچار تلاطم و آشفتگی شد، در حالی که عقل و خرد مایه آرامش را به من نمیدهد.
بردم دل را بر حکیم که شایدپندش گوید نکرد سود بر او پند
هوش مصنوعی: دل خود را به یک حکیم سپردم تا شاید از او پندی بگیرم، اما سودی از این پند نبردم.
لاجرم از دل همی بکندم دل زانکدندان چون درد کرد باید برکند
هوش مصنوعی: به ناچار از دل جدا میشوم، زیرا وقتی دندان درد می‌کند، باید آن را کشید.
هاروت از آنگه ماند در چه بابلتن دژم و سرنگون دو بازو در بند
هوش مصنوعی: هاروت به دلیل کارهایی که در بابل انجام داد، در آنجا باقی ماند و به حالتی غمگین و ناتوان در آمد، به طوری که دستانش در زنجیر قرار گرفتند.
نرگس جادوگری ز چاه زنخدانهاروت آسا بچاه بابلم افکند
هوش مصنوعی: نرگس، که مانند جادوگرانی است، با زیبایی و فریبندگی خویش، دل‌ها را به چنگ میآورد و مانند یک نیروی سحرآسا همه را تحت تأثیر قرار میدهد. او قدرتی دارد که میتواند انسانها را به آغوش خود فرابخواند و در دنیای خود غرق کند.
گریه کنم بر دلی فرو شده در چاهباش چو یعقوب بهر گم شده فرزند
هوش مصنوعی: باید برای دل شکیبا و غمگینم که در عمق چاهی افتاده است، مانند یعقوب که به خاطر فرزند گمشدهاش گریه می‌کند.
لیک بهر ورطه زان خوشم که بفرقمسایه فکنده یکی درخت برومند
هوش مصنوعی: من به خاطر این خوشحالم که در یک چاله یا دره قرار دارم، زیرا در آنجا سایه یک درخت بزرگ بر روی من افتاده است.
سروی کز قیروان بساحت کشمیرسایه بگسترده پی فسان و ترفند
هوش مصنوعی: سرو زیبا و بلند قدی که از قیروان در منطقهی کشمیر ریشه دارد، سایهاش را بهسوی افسانهها و حقهها گسترش داده است.
هر نفس از جویبار همت فضلششاخ بروید فزون ز هشتصد و اند
هوش مصنوعی: هر لحظه از تلاش و کوشش او، ثمراتی بیشتر از هشتصد مورد به بار میآورد.
میری کاندر فنون دانش و مردینیستش اندر همه زمانه همانند
هوش مصنوعی: تو در علم و مهارت به حدی هستی که در تمام ادوار، کسی همانند تو وجود ندارد.
صارم و درعش بود ز هیبت و تدبیرنزدم شمشیر و تیر و رخت کژ آکند
هوش مصنوعی: او با هیبت و تدبیرش مانند شمشیر و زرهای formidable است و در روز نبرد، سلاح و لباسش را به طور نامناسبی آماده کردهاست.
اسبش چون رخ نهد به پره دشمنپیل دمان است چون پیاده آوند
هوش مصنوعی: اسب او وقتی به سمت دشمن میتازد، مانند چهرهای زیبا جلوهگری می‌کند و در زمانی که فیل به میدان میآید، آرامش و قدرت خود را نشان میدهد.
رمحش دشمن شکارد ار همه گردونتیغش خارا شکافد ار همه الوند
هوش مصنوعی: اگر مریم، یعنی ویژگیهای خاص و زیبایی‌های او، دشمنی را به چالش بکشد، حتی اگر تمام آسمان نیز با خنجرهای تیز و بران او را محاصره کنند، میتواند آنها را از میان بردارد.
میران بسیار بوده اند از این پیشنیز بیایند مردمان هنرمند
هوش مصنوعی: بسیاری از بزرگانی که در گذشته بودهاند، از اینجا و از زمانهای قدیم، هنرمندانی به بشر معرفی کردهاند.
لیک چنو چشم روزگار نه بیندز آنکه چنو مام دهر نارد فرزند
هوش مصنوعی: اما چشم روزگار اینگونه نمیبیند، زیرا که سرنوشت هر کس، میوهی کار و کوشش اوست.
خیزید ای خادمان بار و بیکباربر رخ این میر می بسوزید اسپند
هوش مصنوعی: بیدار شوید ای خدمتگزاران، یک بار دیگر بر چهره این میافروزید و اسپند دود کنید.
من همگی خاک آستان ویستمدور فتادم ز آستانش هر چند
هوش مصنوعی: من تمام وجودم را به پای آن محبوب میرانم و اگرچه از درگاه او فاصله گرفتم، همچنان دلم همیشه برای او تنگ است.
خون خورم از هجر آستانش و هرگزمی نخورم جز به آستانش سوگند
هوش مصنوعی: من از دوری او سخت رنج میبرم و به هیچ چیز دیگری جز به درگاه او نخواهم نوشید، به خدا قسم.
فریاد ای میر درد هجران تا کیالغوث ای خواجه سوز حرمان تا چند
هوش مصنوعی: ای معشوق، فریاد میزنم که این درد جدایی تا کی ادامه خواهد داشت؟ ای آقا، این سوز و درد ناامیدی تا چه زمانی خواهد بود؟
از کف بی دولتان دولت ایرانچند بنوشم شرنگ و خصم خورد قند
هوش مصنوعی: از افرادی که در موقعیت قدرت نیستند، چقدر میتوانم از تلخیها و دردها بنوشم، در حالی که دشمنانم از خوشی‌ها و شیرینیها بهرهمند میشوند؟
گر نرسم بر درت زمانه غدارپوست بخواهد ز استخوانیم برکند
هوش مصنوعی: اگر نتوانم به در خانهات برسم، زمانهای بیرحم پوست من را از استخوانم جدا خواهد کرد.
بر تن رنجور من شماتت دشمنچرخ پسندیده ای امیر تو مپسند
هوش مصنوعی: بر تن نزار و رنجور من، سرزنش و تمسخر دشمنان، برای تو که امیر هستی، پسندیده نیست.
بر تو فراوان درود باید خواندناما هر چامه را نماند بساوند
هوش مصنوعی: باید به تو سلام و درودهای زیادی بفرستم، اما هر بار نمیتوانم این سلامها را به شکل شعری بیان کنم.
تا که رسد نوبهار بعد زمستانتا که بود فروردین مه از پی اسفند
هوش مصنوعی: زمانی که بهاری بعد از زمستان فرا میرسد و فروردین ماه بعد از اسفند به وجود میآید.
جشن فریدون و فروردین همیونخرم بادا به روزگار خداوند
هوش مصنوعی: جشنی که برای فریدون و فروردین برگزار می‌شود، باید همیشه شاد و خوشحال باشد به خاطر رحمت و نعمتهای خداوند.